ముఖ్యమైన సుప్రీంకోర్టు తీర్పులు (Landmark Judgments) · Practice MCQs

Correct: C — 1950

ఎ.కె. గోపాలన్ కేసు (1950) రాజ్యాంగం అమల్లోకి వచ్చిన వెంటనే వచ్చిన తొలి ముఖ్య కేసుల్లో ఒకటి; కమ్యూనిస్ట్ నాయకుడు గోపాలన్‌ను నివారక నిర్బంధ చట్టం కింద నిర్బంధించారు. చంపకం దొరైరాజన్ కేసు 1951లో, గోలక్‌నాథ్ 1967లో, కేశవానంద 1973లో వచ్చాయి.

Correct: D — ఆర్టికల్ 21

గోపాలన్ కేసులో కోర్టు ఆర్టికల్ 21 (జీవించే హక్కు & వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ) లోని "Procedure Established by Law" కి సంకుచిత అర్థం ఇచ్చింది – చట్టం ఉంటే చాలు, అది న్యాయంగా ఉందా అని చూడనక్కర్లేదు. ఈ అభిప్రాయాన్ని తర్వాత మేనకా గాంధీ కేసు (1978) మార్చింది.

Correct: A — ఆర్టికల్ 15(4)

మద్రాస్ ప్రభుత్వ కమ్యూనల్ G.O. ను కొట్టివేసిన చంపకం దొరైరాజన్ కేసు ప్రభావంతో 1వ సవరణ (1951) ఆర్టికల్ 15(4) ను చేర్చి, వెనుకబడిన తరగతులు, SC, ST లకు ప్రత్యేక ఏర్పాట్లకు వీలు కల్పించింది.

Correct: B — ఆర్టికల్ 368 కింద ప్రాథమిక హక్కులను కూడా సవరించవచ్చు

శంకరీ ప్రసాద్ కేసులో (1వ సవరణ సవాలు) ఆర్టికల్ 368 కింద పార్లమెంటు ప్రాథమిక హక్కులను కూడా సవరించవచ్చని, ఆర్టికల్ 13 లోని "చట్టం" సాధారణ చట్టాలే గానీ రాజ్యాంగ సవరణ కాదని కోర్టు చెప్పింది. తరువాత సజ్జన్ సింగ్ (1965) దీన్ని సమర్థించింది.

Correct: C — 11

గోలక్‌నాథ్ కేసును 11 మంది న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం విచారించింది; తీర్పు 6:5 మెజారిటీతో వచ్చింది. కేశవానంద భారతి కేసులో 13 మంది, పుట్టస్వామి, కొయెల్హో, ఇంద్రా సాహ్నీ, బొమ్మై కేసుల్లో 9 మంది న్యాయమూర్తులు ఉన్నారు.

Correct: D — కె. సుబ్బారావు

గోలక్‌నాథ్ కేసు తీర్పు సమయంలో ప్రధాన న్యాయమూర్తి కోకా సుబ్బారావు (తెలుగువారు; భారత 9వ CJI). కేశవానంద భారతి కేసు సమయంలో CJ ఎస్.ఎం. సిక్రీ, మినర్వా మిల్స్ సమయంలో వై.వి. చంద్రచూడ్; హెచ్.జె. కానియా మొదటి CJI.

Correct: A — 1973

కేశవానంద భారతి తీర్పు 24 ఏప్రిల్ 1973న వచ్చింది. ఈ తీర్పు ప్రాథమిక నిర్మాణ సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించింది. గోలక్‌నాథ్ 1967లో, మేనకా గాంధీ 1978లో, మినర్వా మిల్స్ 1980లో వచ్చాయి.

Correct: B — 13

కేశవానంద భారతి కేసును 13 మంది న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం (ఇప్పటివరకు అతిపెద్దది) విచారించింది; తీర్పు 7:6 మెజారిటీతో వచ్చింది, ప్రధాన న్యాయమూర్తి ఎస్.ఎం. సిక్రీ.

Correct: C — ప్రాథమిక నిర్మాణ సిద్ధాంతం (Basic Structure Doctrine)

కేశవానంద భారతి కేసులో పార్లమెంటు రాజ్యాంగంలోని ఏ భాగాన్నైనా సవరించవచ్చు కానీ దాని ప్రాథమిక నిర్మాణాన్ని మార్చకూడదనే సిద్ధాంతం వచ్చింది. భవిష్యత్ రద్దు (Prospective Overruling) గోలక్‌నాథ్ కేసులో ఉపయోగించారు.

Correct: D — 1980

మినర్వా మిల్స్ కేసు తీర్పు 1980లో వచ్చింది (ప్రధాన న్యాయమూర్తి వై.వి. చంద్రచూడ్). కేశవానంద 1973లో, వామన్ రావు 1981లో, ఎస్.ఆర్. బొమ్మై 1994లో వచ్చాయి.