Free practice MCQs with answers and explanations for మినర్వా మిల్స్, వామన్ రావు, ఐ.ఆర్. కొయెల్హో కేసులు (Minerva Mills 1980 and Basic Structure Cases) in ముఖ్యమైన సుప్రీంకోర్టు తీర్పులు (Landmark Judgments). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
మినర్వా మిల్స్ vs భారత ప్రభుత్వం కేసు తీర్పు ఏ సంవత్సరంలో వచ్చింది?
A. 1973
B. 1981
C. 1994
D. 1980
Answer & explanation
Correct: D — 1980
మినర్వా మిల్స్ కేసు తీర్పు 1980లో వచ్చింది (ప్రధాన న్యాయమూర్తి వై.వి. చంద్రచూడ్). కేశవానంద 1973లో, వామన్ రావు 1981లో, ఎస్.ఆర్. బొమ్మై 1994లో వచ్చాయి.
మినర్వా మిల్స్ కేసులో సుప్రీంకోర్టు కొట్టివేసిన 42వ సవరణ నిబంధనలు ఏవి?
A. ఆర్టికల్ 368(4), 368(5)
B. ఆర్టికల్ 21A
C. ఆర్టికల్ 51A
D. ఆర్టికల్ 300A
Answer & explanation
Correct: A — ఆర్టికల్ 368(4), 368(5)
42వ సవరణ ఆర్టికల్ 368 లో (4), (5) క్లాజులు చేర్చి సవరణలను కోర్టుల్లో ప్రశ్నించరాదని, పార్లమెంటుకు అపరిమిత సవరణ అధికారముందని చెప్పింది. మినర్వా మిల్స్ ఈ క్లాజులను కొట్టివేసింది; న్యాయ సమీక్ష ప్రాథమిక నిర్మాణంలో భాగమని పేర్కొంది.
వామన్ రావు కేసు (1981) లో 9వ షెడ్యూల్ చట్టాలకు సంబంధించిన కీలక తేదీ ఏది?
A. 24 ఏప్రిల్ 1973
B. 26 జనవరి 1950
C. 28 ఏప్రిల్ 1976
D. 12 జూన్ 1975
Answer & explanation
Correct: A — 24 ఏప్రిల్ 1973
24 ఏప్రిల్ 1973 (కేశవానంద తీర్పు రోజు) కి ముందు 9వ షెడ్యూల్‌లో చేర్చిన చట్టాలు చెల్లుతాయి; ఆ తేదీ తర్వాత చేర్చిన చట్టాలు ప్రాథమిక నిర్మాణ పరీక్షకు లోబడతాయి. ఐ.ఆర్. కొయెల్హో (2007) కూడా ఇదే తేదీని ఆధారంగా తీసుకుంది.
ఐ.ఆర్. కొయెల్హో vs తమిళనాడు (2007) కేసును ఎంత మంది న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం విచారించింది?
A. 11
B. 9
C. 13
D. 5
Answer & explanation
Correct: B — 9
కొయెల్హో కేసును 9 మంది న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం విచారించింది; 24 ఏప్రిల్ 1973 తర్వాత 9వ షెడ్యూల్‌లో చేర్చిన చట్టాలు ప్రాథమిక నిర్మాణాన్ని దెబ్బతీస్తే న్యాయ సమీక్షకు లోబడతాయని, 9వ షెడ్యూల్ "పూర్తి రక్షణ కవచం" కాదని తేల్చింది.
మినర్వా మిల్స్ కేసు ప్రకారం ప్రాథమిక నిర్మాణంలో భాగమైన సమతుల్యత ఏది?
A. కేంద్రం – రాష్ట్రాల మధ్య ఆదాయ సమతుల్యత
B. లోక్‌సభ – రాజ్యసభ సీట్ల సమతుల్యత
C. ప్రాథమిక హక్కులు – ఆదేశిక సూత్రాల మధ్య సమతుల్యత
D. రాష్ట్రపతి – గవర్నర్ల అధికార సమతుల్యత
Answer & explanation
Correct: C — ప్రాథమిక హక్కులు – ఆదేశిక సూత్రాల మధ్య సమతుల్యత
మినర్వా మిల్స్ కేసులో ప్రాథమిక హక్కులు, ఆదేశిక సూత్రాల మధ్య సమతుల్యత (Harmony and Balance) ప్రాథమిక నిర్మాణంలో భాగమని కోర్టు చెప్పింది; అన్ని DPSP లకు FR లపై ఆధిక్యత ఇచ్చిన 42వ సవరణ మార్పును కొట్టివేసింది. పరిమిత సవరణ అధికారం, న్యాయ సమీక్ష కూడా ప్రాథమిక నిర్మాణమే.
మినర్వా మిల్స్, వామన్ రావు, కొయెల్హో కేసుల గురించి ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1) మినర్వా మిల్స్ ఆర్టికల్ 368(4), (5) ను కొట్టివేసింది. 2) వామన్ రావు కేసు 24 ఏప్రిల్ 1973 కి ముందు 9వ షెడ్యూల్ చట్టాలు చెల్లుతాయని చెప్పింది. 3) కొయెల్హో కేసును 7 మంది న్యాయమూర్తులు విచారించారు. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే
ప్రవచనాలు 1, 2 సరైనవి. కొయెల్హో కేసును 9 మంది న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం విచారించింది, 7 మంది కాదు; కాబట్టి ప్రవచనం 3 తప్పు. ఈ కేసు 24 ఏప్రిల్ 1973 తర్వాత 9వ షెడ్యూల్‌లో చేర్చిన చట్టాలకు ప్రాథమిక నిర్మాణ పరీక్ష వర్తిస్తుందని తేల్చింది.
ఐ.ఆర్. కొయెల్హో (2007) తీర్పు గురించి సరైనది కానిది ఏది?
A. 9వ షెడ్యూల్ న్యాయ సమీక్ష నుండి పూర్తి రక్షణ ఇస్తుంది
B. 9 మంది న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం విచారించింది
C. 24 ఏప్రిల్ 1973 తర్వాత చేర్చిన చట్టాలు ప్రాథమిక నిర్మాణ పరీక్షకు లోబడతాయి
D. ప్రాథమిక హక్కులను ఉల్లంఘించి ప్రాథమిక నిర్మాణాన్ని దెబ్బతీసే చట్టాలను కోర్టు రద్దు చేయవచ్చు
Answer & explanation
Correct: A — 9వ షెడ్యూల్ న్యాయ సమీక్ష నుండి పూర్తి రక్షణ ఇస్తుంది
కొయెల్హో కేసు 9వ షెడ్యూల్ "పూర్తి రక్షణ కవచం" కాదని తేల్చింది; 24 ఏప్రిల్ 1973 తర్వాత చేర్చిన చట్టాలు ప్రాథమిక నిర్మాణాన్ని దెబ్బతీస్తే న్యాయ సమీక్షకు లోబడతాయి. కాబట్టి "పూర్తి రక్షణ ఇస్తుంది" అనేది తప్పు.
కింది వాటిలో మినర్వా మిల్స్ కేసు తీర్పులో భాగం కానిది ఏది?
A. న్యాయ సమీక్ష ప్రాథమిక నిర్మాణంలో భాగమని చెప్పడం
B. ప్రాథమిక నిర్మాణ సిద్ధాంతాన్ని మొదటిసారి ప్రతిపాదించడం
C. పరిమిత సవరణ అధికారం ప్రాథమిక నిర్మాణంలో భాగమని చెప్పడం
D. FR – DPSP సమతుల్యత ప్రాథమిక నిర్మాణంలో భాగమని చెప్పడం
Answer & explanation
Correct: B — ప్రాథమిక నిర్మాణ సిద్ధాంతాన్ని మొదటిసారి ప్రతిపాదించడం
ప్రాథమిక నిర్మాణ సిద్ధాంతాన్ని మొదటిసారి ప్రతిపాదించింది కేశవానంద భారతి (1973); మినర్వా మిల్స్ (1980) దాన్ని బలపరిచి 42వ సవరణ చేర్చిన ఆర్టికల్ 368(4), (5) ను కొట్టివేసింది. మిగతా మూడు అంశాలు మినర్వా మిల్స్ తీర్పులో ఉన్నవే.