అంతర్ రాష్ట్ర మండలి & జోనల్ కౌన్సిళ్లు (Inter-State Relations) · Practice MCQs

Correct: A — మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక, ఆంధ్రప్రదేశ్

కృష్ణా నదీ జలాల వివాదంలో మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక, ఆంధ్రప్రదేశ్ (ఇప్పుడు తెలంగాణ కూడా) భాగస్వాములు. నర్మదా: గుజరాత్, మధ్యప్రదేశ్, మహారాష్ట్ర, రాజస్థాన్; కావేరి: కర్ణాటక, తమిళనాడు, కేరళ, పుదుచ్చేరి; రావి-బియాస్: పంజాబ్, హర్యానా, రాజస్థాన్.

Correct: B — 1990; 2018లో సుప్రీంకోర్టు తుది తీర్పు తర్వాత కావేరి జల నిర్వహణ సంస్థ ఏర్పాటు

కావేరి ట్రైబ్యునల్ 1990లో ఏర్పడింది. 2018లో సుప్రీంకోర్టు తుది తీర్పు తర్వాత కావేరి జల నిర్వహణ సంస్థ (Cauvery Water Management Authority) ఏర్పాటైంది.

Correct: C — తీర్పు తుది, బంధనకారి; సుప్రీంకోర్టు ఉత్తర్వుతో సమాన బలం

ట్రైబ్యునల్ తీర్పు తుది, బంధనకారి; 2002 సవరణ ప్రకారం దానికి సుప్రీంకోర్టు ఉత్తర్వుతో సమాన బలం ఉంటుంది. ఆర్టికల్ 262 ప్రకారం అలాంటి వివాదాలపై సుప్రీంకోర్టు, ఇతర కోర్టుల విచారణ ఉండకూడదని పార్లమెంటు చట్టం ద్వారా నిర్ణయించవచ్చు; ట్రైబ్యునళ్లను ఏర్పాటు చేసే అధికారం కేంద్రానికి ఉంది.

Correct: D — సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి

మండలిలో ప్రధాని (అధ్యక్షుడు), అన్ని రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు, శాసనసభ ఉన్న UT ముఖ్యమంత్రులు, శాసనసభ లేని UT పరిపాలకులు, రాష్ట్రపతి పాలనలో ఉన్న రాష్ట్రాల గవర్నర్లు, 6 మంది కేంద్ర కేబినెట్ మంత్రులు ఉంటారు. సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి సభ్యుడు కాదు.

Correct: A — 1991

అంతర్ రాష్ట్ర మండలి 1990లో ఏర్పడింది; దాని సచివాలయం (Inter-State Council Secretariat) 1991లో; స్థాయీ సంఘం 1996లో ఏర్పడింది (అధ్యక్షుడు కేంద్ర హోంమంత్రి).

Correct: B — జూలై 2016 (దాదాపు 10 సంవత్సరాల విరామం తర్వాత)

మండలి ఏడాదికి కనీసం మూడుసార్లు సమావేశం కావాలనే నియమం ఉన్నా ఆచరణలో చాలా తక్కువగా జరిగాయి. 11వ సమావేశం జూలై 2016లో – దాదాపు 10 సంవత్సరాల విరామం తర్వాత.

Correct: C — ఆ జోన్‌లోని రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు రొటేషన్‌లో, ఒక్కొక్కరు 1 సంవత్సరం

అధ్యక్షుడు కేంద్ర హోంమంత్రి; ఉపాధ్యక్షుడు ఆ జోన్‌లోని రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు రొటేషన్ పద్ధతిలో ఒక్కొక్కరు 1 సంవత్సరం. సభ్యులు: ప్రతి రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి + గవర్నర్ నామినేట్ చేసే ఇద్దరు మంత్రులు.

Correct: D — ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, కర్ణాటక, కేరళ, తమిళనాడు, పుదుచ్చేరి

దక్షిణ జోనల్ కౌన్సిల్ సభ్యులు ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, కర్ణాటక, కేరళ, తమిళనాడు, పుదుచ్చేరి. ఇది ఐదు జోనల్ కౌన్సిళ్లలో ఒకటి (ఉత్తర, మధ్య, తూర్పు, పశ్చిమ, దక్షిణ). తెలుగు రాష్ట్రాల పరీక్షల్లో దక్షిణ జోనల్ కౌన్సిల్ సభ్యుల ప్రశ్న తరచూ వస్తుంది; తెలంగాణ ఏర్పాటుతో తెలంగాణ కూడా సభ్యురాలైంది.

Correct: A — ఈశాన్య మండలి చట్టం 1971 ద్వారా ఏర్పడింది; జోనల్ కౌన్సిళ్లలో భాగం కాదు

ఈశాన్య మండలి చట్టం 1971 ద్వారా ఏర్పడిన ప్రత్యేక చట్టబద్ధ సంస్థ; జోనల్ కౌన్సిళ్లలో భాగం కాదు. సభ్య రాష్ట్రాలు 8 (సిక్కింను 2002లో చేర్చారు).

Correct: B — పార్లమెంటు చట్టం ద్వారా

ఆర్టికల్ 261(2) ప్రకారం ఈ చట్టాలు, రికార్డులు, న్యాయ ప్రక్రియలను ఎలా రుజువు చేయాలో (Manner of Proof), వాటి ప్రభావం ఏమిటో పార్లమెంటు చట్టం ద్వారా నిర్ణయిస్తుంది.