అంతర్ రాష్ట్ర మండలి & జోనల్ కౌన్సిళ్లు (Inter-State Relations) · Practice MCQs

Correct: C — రాష్ట్ర సరిహద్దుల్లో చెక్‌పోస్టులు ఏర్పాటు చేయడం

ఆర్టికల్ 261 ఉద్దేశాలు: రాష్ట్రాల మధ్య పరస్పర విశ్వాసం, ఒకే న్యాయ వ్యవస్థ భావన బలోపేతం, ప్రజల హక్కులు, పత్రాలు చెల్లుబాటు. సరిహద్దు చెక్‌పోస్టులు దానికి సంబంధం లేదు.

Correct: D — ప్రభుత్వ ఒప్పందాలు

ఆర్టికల్ 261(1) ప్రకారం పూర్ణ విశ్వాసం, గుర్తింపు ఇవ్వాల్సినవి: ప్రభుత్వ చట్టాలు, చర్యలు; ప్రభుత్వ రికార్డులు; న్యాయ ప్రక్రియలు. ప్రభుత్వ ఒప్పందాలు జాబితాలో లేవు.

Correct: A — ప్రాథమిక హక్కు కాదు; భాగం XIIIలోని రాజ్యాంగ హక్కు; ఆర్టికల్ 32 కింద కాదు

ఆర్టికల్ 301 ప్రాథమిక హక్కు కాదు – భాగం XIIIలోని రాజ్యాంగ హక్కు (Constitutional Right). ఉల్లంఘనపై రిట్ వేయవచ్చు కానీ ఆర్టికల్ 32 కింద కాదు; ఇది అంతర్ రాష్ట్ర, రాష్ట్ర లోపలి వాణిజ్యం రెండింటికీ వర్తిస్తుంది.

Correct: B — ఒక రాష్ట్రానికి ఇతర రాష్ట్రాల కంటే ప్రాధాన్యం ఇచ్చే లేదా వివక్ష చూపే చట్టాలు

ఆర్టికల్ 303 ప్రకారం ఒక రాష్ట్రానికి ఇతర రాష్ట్రాల కంటే ప్రాధాన్యం ఇచ్చే లేదా వివక్ష చూపే చట్టాలను పార్లమెంటు, రాష్ట్రాలు చేయకూడదు. మినహాయింపు: దేశంలో ఏదైనా ప్రాంతంలో వస్తువుల కొరత ఉంటే పార్లమెంటు ప్రాధాన్యం ఇవ్వవచ్చు.

Correct: C — వాణిజ్య స్వేచ్ఛ పరిధి (ఆర్టికల్ 301)

అతియాబరి టీ కంపెనీ vs అస్సాం రాష్ట్రం (1961) కేసులో సుప్రీంకోర్టు వాణిజ్య స్వేచ్ఛ (ఆర్టికల్ 301) పరిధిని వివరించింది. ఆర్టికల్ 301 అంతర్ రాష్ట్ర, రాష్ట్ర లోపలి వాణిజ్యం రెండింటికీ వర్తిస్తుంది; ఇది ప్రాథమిక హక్కు కాదు, భాగం XIIIలోని రాజ్యాంగ హక్కు. GST తర్వాత రాష్ట్ర సరిహద్దు చెక్‌పోస్టులు చాలావరకు తొలగాయి.

Correct: D — 1987లో; 247 సిఫారసులు

సర్కారియా కమిషన్ 1987లో నివేదిక సమర్పించింది (1988లో ప్రచురించారు); 247 సిఫారసులు. కమిషన్ రాజ్యాంగంలో పెద్ద మార్పులు అవసరం లేదు, బలమైన కేంద్రం అవసరమని భావించింది.

Correct: A — ఆ రాష్ట్రానికి చెందినవారై ఉండాలి

సర్కారియా కమిషన్ ప్రకారం గవర్నర్ ఆ రాష్ట్రానికి బయటివారై ఉండాలి; ఆ రాష్ట్రానికి చెందినవారై ఉండాలనేది సిఫారసు కాదు. మిగతావి సిఫారసులే.

Correct: B — చట్టం చేసే ముందు కేంద్రం రాష్ట్రాలతో సంప్రదించాలి

సర్కారియా కమిషన్ ఉమ్మడి జాబితా విషయాలపై చట్టం చేసే ముందు కేంద్రం రాష్ట్రాలతో సంప్రదించాలని సిఫారసు చేసింది; పన్నులకు సంబంధించిన అవశిష్ట అధికారాలు పార్లమెంటుకే ఉండాలని, మిగిలినవి ఉమ్మడి జాబితాలో ఉంచాలని కూడా చెప్పింది.

Correct: C — మొత్తం రాష్ట్రంపై కాకుండా ఒక జిల్లా లేదా ప్రాంతంపై మాత్రమే కేంద్ర చర్యకు వీలుగా ఆర్టికల్స్ 355, 356 సవరణ

పూంఛీ కమిషన్ మొత్తం రాష్ట్రంపై కాకుండా ఒక జిల్లా లేదా ప్రాంతంపై మాత్రమే కేంద్ర చర్యకు వీలుగా ఆర్టికల్స్ 355, 356 సవరణ (Localised Emergency) సిఫారసు చేసింది.

Correct: D — అంతర్ రాష్ట్ర మండలి ఏర్పాటు

పరిపాలనా సంస్కరణల సంఘం (1966; మొదట మొరార్జీ దేశాయ్, తర్వాత కె. హనుమంతయ్య అధ్యక్షులు) కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాల అధ్యయనానికి ఎం.సి. సెతల్వాడ్ నేతృత్వంలో బృందాన్ని ఏర్పాటు చేసింది; అంతర్ రాష్ట్ర మండలి ఏర్పాటు చేయాలని సూచించింది.