రాష్ట్ర జాబితాపై పార్లమెంటు చట్టాలు – ఆర్టికల్స్ 249, 250, 252, 253 (Parliament on State List)
Free practice MCQs with answers and explanations for రాష్ట్ర జాబితాపై పార్లమెంటు చట్టాలు – ఆర్టికల్స్ 249, 250, 252, 253 (Parliament on State List) in కేంద్ర-రాష్ట్ర శాసన సంబంధాలు – మూడు జాబితాలు (Legislative Relations). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
రాష్ట్ర జాబితాలోని విషయంపై జాతీయ ప్రయోజనం కోసం చట్టం చేయడానికి పార్లమెంటుకు వీలు కల్పించే ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 250
B. ఆర్టికల్ 252
C. ఆర్టికల్ 249
D. ఆర్టికల్ 253
Answer & explanation
Correct: C — ఆర్టికల్ 249
ఆర్టికల్ 249 ప్రకారం రాష్ట్ర జాబితాలోని విషయంపై చట్టం చేయడం జాతీయ ప్రయోజనానికి అవసరమని రాజ్యసభ తీర్మానం (హాజరై ఓటు వేసినవారిలో 2/3 మెజారిటీ) చేస్తే పార్లమెంటు చట్టం చేయవచ్చు. ఇది రాజ్యసభకు మాత్రమే ఉన్న ప్రత్యేక అధికారం.
రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ రాష్ట్రాల శాసనసభల కోరిక మేరకు పార్లమెంటు చట్టం చేయడానికి సంబంధించిన ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 249
B. ఆర్టికల్ 250
C. ఆర్టికల్ 253
D. ఆర్టికల్ 252
Answer & explanation
Correct: D — ఆర్టికల్ 252
ఆర్టికల్ 252 ప్రకారం రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ రాష్ట్రాల శాసనసభలు తీర్మానం చేస్తే పార్లమెంటు చట్టం చేయవచ్చు; ఆ చట్టం ఆ రాష్ట్రాలకే వర్తిస్తుంది, ఇతరులు తర్వాత స్వీకరించవచ్చు.
అంతర్జాతీయ ఒప్పందాల అమలు కోసం ఏ విషయంపైనైనా పార్లమెంటు చట్టం చేయడానికి వీలు కల్పించే ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 253
B. ఆర్టికల్ 252
C. ఆర్టికల్ 249
D. ఆర్టికల్ 356
Answer & explanation
Correct: A — ఆర్టికల్ 253
ఆర్టికల్ 253 ప్రకారం అంతర్జాతీయ ఒప్పందాలు, అంగీకారాల అమలు కోసం ఏ విషయంపైనైనా పార్లమెంటు చట్టం చేయవచ్చు. ఉదా: జెనీవా ఒప్పందాల చట్టం 1960, హైజాకింగ్ నిరోధక చట్టం 1982.
ఆర్టికల్ 249 కింద రాజ్యసభ తీర్మానం ఎంత కాలం అమలులో ఉంటుంది?
A. 6 నెలలు
B. 2 సంవత్సరాలు
C. 1 సంవత్సరం (ఎన్నిసార్లైనా పొడిగించవచ్చు)
D. అనిశ్చిత కాలం
Answer & explanation
Correct: C — 1 సంవత్సరం (ఎన్నిసార్లైనా పొడిగించవచ్చు)
ఆర్టికల్ 249 కింద రాజ్యసభ తీర్మానం 1 సంవత్సరం అమలులో ఉంటుంది; ఎన్నిసార్లైనా పొడిగించవచ్చు (ప్రతిసారి ఒక సంవత్సరం). తీర్మానం ముగిసిన 6 నెలల తర్వాత ఆ చట్టం చెల్లదు.
ఆర్టికల్ 250 కింద జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితి ముగిసిన ఎంత కాలం తర్వాత పార్లమెంటు చేసిన ఆ చట్టం చెల్లదు?
A. 1 సంవత్సరం తర్వాత
B. 3 నెలల తర్వాత
C. వెంటనే
D. 6 నెలల తర్వాత
Answer & explanation
Correct: D — 6 నెలల తర్వాత
ఆర్టికల్ 250 ప్రకారం అత్యవసర పరిస్థితి అమలులో ఉన్నప్పుడు రాష్ట్ర జాబితాపై పార్లమెంటు చట్టం చేయవచ్చు; అత్యవసర పరిస్థితి ముగిసిన 6 నెలల తర్వాత ఆ చట్టం చెల్లదు. ఆర్టికల్ 249 లో కూడా 6 నెలల నియమమే.
ఆర్టికల్ 252 కింద చేసిన పార్లమెంటు చట్టాన్ని సవరించే లేదా రద్దు చేసే అధికారం ఎవరికి ఉంది?
A. పార్లమెంటుకు మాత్రమే
B. రాష్ట్ర శాసనసభలకు
C. సుప్రీంకోర్టుకు
D. రాష్ట్రపతికి మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: A — పార్లమెంటుకు మాత్రమే
ఆర్టికల్ 252 కింద చేసిన చట్టాన్ని సవరించే/రద్దు చేసే అధికారం పార్లమెంటుకే; తీర్మానం చేసిన రాష్ట్రాలకు ఉండదు. ఉదా: బహుమతి పోటీల చట్టం 1955, వన్యప్రాణుల సంరక్షణ చట్టం 1972, జల కాలుష్య చట్టం 1974.
ఆర్టికల్ 249 గురించి సరైన వాక్యాలు: 1. రాజ్యసభకు మాత్రమే ఉన్న ప్రత్యేక అధికారం. 2. హాజరై ఓటు వేసినవారిలో 2/3 మెజారిటీ అవసరం. 3. తీర్మానం ముగిసిన 6 నెలల తర్వాత చట్టం చెల్లదు. సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 మరియు 3
మూడు వాక్యాలూ సరైనవే: ఆర్టికల్ 249 రాజ్యసభకు మాత్రమే ఉన్న అధికారం; 2/3 మెజారిటీ; తీర్మానం ముగిసిన 6 నెలల తర్వాత ఆ చట్టం చెల్లదు; తీర్మానం 1 సంవత్సరం, ఎన్నిసార్లైనా పొడిగించవచ్చు.