కేంద్ర-రాష్ట్ర చట్టాల మధ్య ఘర్షణ – ఆర్టికల్ 254 (Doctrine of Repugnancy)
Free practice MCQs with answers and explanations for కేంద్ర-రాష్ట్ర చట్టాల మధ్య ఘర్షణ – ఆర్టికల్ 254 (Doctrine of Repugnancy) in కేంద్ర-రాష్ట్ర శాసన సంబంధాలు – మూడు జాబితాలు (Legislative Relations). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఉమ్మడి జాబితా విషయంలో కేంద్ర, రాష్ట్ర చట్టాల ఘర్షణ గురించి చెప్పే ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 248
B. ఆర్టికల్ 254
C. ఆర్టికల్ 251
D. ఆర్టికల్ 246
Answer & explanation
Correct: B — ఆర్టికల్ 254
ఆర్టికల్ 254 ఉమ్మడి జాబితా విషయంలో కేంద్ర, రాష్ట్ర చట్టాల మధ్య ఘర్షణ (విరుద్ధత సిద్ధాంతం – Doctrine of Repugnancy) గురించి. సాధారణంగా కేంద్ర చట్టమే చెల్లుతుంది.
ఉమ్మడి జాబితాలో కేంద్ర చట్టానికి, రాష్ట్ర చట్టానికి ఘర్షణ వస్తే సాధారణంగా ఏ చట్టం చెల్లుతుంది?
A. రాష్ట్ర చట్టం
B. రెండూ చెల్లవు
C. కేంద్ర చట్టం
D. ముందు చేసిన చట్టం
Answer & explanation
Correct: C — కేంద్ర చట్టం
ఆర్టికల్ 254(1) ప్రకారం ఉమ్మడి జాబితాలో ఘర్షణ వస్తే కేంద్ర చట్టమే చెల్లుతుంది; రాష్ట్ర చట్టంలోని విరుద్ధమైన భాగం మాత్రమే చెల్లదు. కేంద్ర చట్టం ముందు చేసినా, తర్వాత చేసినా ఇదే వర్తిస్తుంది.
B. రాష్ట్ర చట్టం రాష్ట్రపతి పరిశీలనకు పంపబడి ఆమోదం పొందితే ఆ రాష్ట్రంలో రాష్ట్ర చట్టమే చెల్లుతుంది
C. గవర్నర్ ఆమోదం సరిపోతుంది
D. కేంద్ర చట్టం ఎప్పుడూ చెల్లదు
Answer & explanation
Correct: B — రాష్ట్ర చట్టం రాష్ట్రపతి పరిశీలనకు పంపబడి ఆమోదం పొందితే ఆ రాష్ట్రంలో రాష్ట్ర చట్టమే చెల్లుతుంది
ఆర్టికల్ 254(2) ప్రకారం ఉమ్మడి జాబితా విషయంలో రాష్ట్ర చట్టాన్ని రాష్ట్రపతికి పంపి ఆమోదం పొందితే ఆ రాష్ట్రంలో రాష్ట్ర చట్టమే చెల్లుతుంది; అయితే పార్లమెంటు తర్వాత అదే విషయంపై చట్టం చేసి దాన్ని మార్చవచ్చు/రద్దు చేయవచ్చు.
ఆర్టికల్ 249 లేదా 250 కింద పార్లమెంటు చేసిన చట్టానికి, రాష్ట్ర చట్టానికి ఘర్షణ వస్తే ఏ ఆర్టికల్ ప్రకారం పార్లమెంటు చట్టం చెల్లుతుంది?
A. ఆర్టికల్ 254
B. ఆర్టికల్ 246
C. ఆర్టికల్ 251
D. ఆర్టికల్ 248
Answer & explanation
Correct: C — ఆర్టికల్ 251
ఆర్టికల్ 251 ప్రకారం ఆర్టికల్ 249/250 కింద పార్లమెంటు చేసిన చట్టానికి, రాష్ట్ర చట్టానికి ఘర్షణ వస్తే పార్లమెంటు చట్టం చెల్లుతుంది; పార్లమెంటు చట్టం అమలులో ఉన్నంత కాలం రాష్ట్ర చట్టం నిద్రావస్థలో (inoperative) ఉంటుంది.
విరుద్ధత సిద్ధాంతంపై సరైన వాక్యాలు: 1. ఆర్టికల్ 254(1) – కేంద్ర చట్టం చెల్లుతుంది. 2. విరుద్ధమైన భాగం మాత్రమే చెల్లదు. 3. 254(2) – రాష్ట్రపతి ఆమోదంతో రాష్ట్ర చట్టం ఆ రాష్ట్రంలో చెల్లుతుంది. సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2 మరియు 3
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మరియు 3
మూడు వాక్యాలూ సరైనవే: ఘర్షణలో కేంద్ర చట్టం చెల్లుతుంది; రాష్ట్ర చట్టంలో విరుద్ధమైన భాగం (to the extent of repugnancy) మాత్రమే చెల్లదు; రాష్ట్రపతి ఆమోదం పొందిన రాష్ట్ర చట్టం ఆ రాష్ట్రంలో చెల్లుతుంది.
జల్లికట్టు విషయంలో 2017 తమిళనాడు సవరణ గురించి సరైన వాక్యం ఏది?
A. ఇది కేంద్ర జాబితా విషయం
B. ఇది ఉమ్మడి జాబితా విషయం కాబట్టి రాష్ట్రపతి ఆమోదం తీసుకున్నారు; 2023లో సుప్రీంకోర్టు సమర్థించింది
C. ఇది రాష్ట్రపతి ఆమోదం లేకుండా చెల్లింది
D. 2023లో సుప్రీంకోర్టు కొట్టివేసింది
Answer & explanation
Correct: B — ఇది ఉమ్మడి జాబితా విషయం కాబట్టి రాష్ట్రపతి ఆమోదం తీసుకున్నారు; 2023లో సుప్రీంకోర్టు సమర్థించింది
జంతు హింస నిరోధక చట్టం (కేంద్ర చట్టం, 1960)కు తమిళనాడు 2017లో చేసిన సవరణ ఉమ్మడి జాబితా విషయం కాబట్టి రాష్ట్రపతి ఆమోదం తీసుకున్నారు; అందువల్ల ఆ రాష్ట్రంలో చెల్లుతుంది. 2023లో సుప్రీంకోర్టు ఈ సవరణలను సమర్థించింది.