కేంద్ర-రాష్ట్ర శాసన సంబంధాలు – మూడు జాబితాలు (Legislative Relations) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for కేంద్ర-రాష్ట్ర శాసన సంబంధాలు – మూడు జాబితాలు (Legislative Relations) (కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలు (Centre-State Relations)). Tap an option to check instantly · page 5 of 6.
Q41Hard
కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలపై సరైన వాక్యాలు: 1. శాసన సంబంధాలు ఆర్టికల్స్ 245–255. 2. పరిపాలన సంబంధాలు ఆర్టికల్స్ 256–263. 3. ఆర్థిక సంబంధాలు ఆర్టికల్స్ 268–293. సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2 మరియు 3
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మరియు 3
మూడు వాక్యాలూ సరైనవే: శాసన సంబంధాలు 245–255, పరిపాలన 256–263, ఆర్థిక 268–293 (భాగం XII). ఈ మూడు రకాల సంబంధాలను (శాసన, పరిపాలన, ఆర్థిక) వరుస ఆర్టికల్ సంఖ్యలతో గుర్తుంచుకోవడం పరీక్షల్లో ఉపయోగపడుతుంది; ఆర్థిక సంబంధాలు భాగం XIIలో ఉన్నాయి.
పార్లమెంటు చట్టాలపై పరిమితుల విషయంలో తప్పు వాక్యం ఏది?
A. 5వ షెడ్యూల్ ప్రాంతాల్లో గవర్నర్ చట్టం వర్తించకుండా లేదా మార్పులతో వర్తించేలా ఆదేశించవచ్చు
B. 6వ షెడ్యూల్ ప్రాంతాల్లో పార్లమెంటు చట్టం ఎల్లప్పుడూ ఎలాంటి మార్పులు లేకుండా వర్తిస్తుంది
C. ఆర్టికల్ 240 నియమాలకు పార్లమెంటు చట్టంతో సమాన బలం ఉంది
D. 6వ షెడ్యూల్ ప్రాంతాల్లో గవర్నర్ లేదా రాష్ట్రపతికి ఇలాంటి అధికారం ఉంది
Answer & explanation
Correct: B — 6వ షెడ్యూల్ ప్రాంతాల్లో పార్లమెంటు చట్టం ఎల్లప్పుడూ ఎలాంటి మార్పులు లేకుండా వర్తిస్తుంది
6వ షెడ్యూల్ గిరిజన ప్రాంతాల్లో (అస్సాం, మేఘాలయ, త్రిపుర, మిజోరం) చట్టాల వర్తింపుపై గవర్నర్ లేదా రాష్ట్రపతికి మార్పులు చేసే అధికారం ఉంది; కాబట్టి ఎల్లప్పుడూ మార్పులు లేకుండా వర్తిస్తుందనేది తప్పు.
ఆర్టికల్ 245 గురించి సరైన వాక్యాలు: 1. పార్లమెంటు చట్టం భారత భూభాగం మొత్తానికి లేదా ఏ భాగానికైనా వర్తించవచ్చు. 2. రాష్ట్ర చట్టం ఆ రాష్ట్రం వరకే పరిమితం (నెక్సస్ ఉంటే తప్ప). 3. రాష్ట్ర చట్టాలకు విదేశాల్లో వర్తించే అవకాశం ఉంది. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 2 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: C — 1 మరియు 2 మాత్రమే
1, 2 సరైనవి. 3వ వాక్యం తప్పు: విదేశాల్లో వర్తించే చట్టాలు (Extra-territorial Legislation) చేసే అవకాశం పార్లమెంటుకే ఉంది (ఆర్టికల్ 245(2)); రాష్ట్ర చట్టాలకు లేదు.
పోలీసు, పబ్లిక్ ఆర్డర్ రాష్ట్ర జాబితాలోని అంశాలు. కాబట్టి పోలీసు కేంద్ర జాబితా అనేది తప్పు. జనాభా లెక్కలు కేంద్ర జాబితా; వివాహం & విడాకులు ఉమ్మడి జాబితా.
జాబితాల సంఖ్యలపై సరైన వాక్యాలు: 1. మొదట 97, 66, 47 అంశాలు. 2. లక్ష్మీకాంత్ ప్రకారం ప్రస్తుతం 98, 59, 52. 3. కేంద్ర, రాష్ట్ర జాబితాల ఘర్షణలో రాష్ట్ర జాబితాదే పైచేయి. సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: A — 1 మరియు 2 మాత్రమే
1, 2 సరైనవి. 3వ వాక్యం తప్పు: కేంద్ర, రాష్ట్ర జాబితాల మధ్య ఘర్షణ వస్తే కేంద్ర జాబితాదే పైచేయి (ఆర్టికల్ 246). కొన్ని పుస్తకాలు వరుస సంఖ్యల ఆధారంగా 100, 61, 52 అని చెబుతాయి; పరీక్షలో మొదట అని అడిగితే 97, 66, 47 అని గుర్తుంచుకోండి.
42వ సవరణ ద్వారా ఉమ్మడి జాబితాకు మారిన అంశాల్లో లేనిది ఏది?
A. అడవులు
B. పోలీసు
C. తూనికలు & కొలతలు
D. విద్య
Answer & explanation
Correct: B — పోలీసు
42వ సవరణ ద్వారా మారిన 5 అంశాలు: విద్య, అడవులు, తూనికలు-కొలతలు, వన్యమృగాలు-పక్షుల సంరక్షణ, న్యాయ పరిపాలన. పోలీసు, వ్యవసాయం, ప్రజారోగ్యం రాష్ట్ర జాబితాలోనే ఉన్నాయి; కాబట్టి పోలీసు సమాధానం.
42వ సవరణ గురించి సరైన వాక్యాలు: 1. 1976లో వచ్చింది. 2. జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితి కాలంలో ఇందిరా గాంధీ ప్రభుత్వం తెచ్చింది. 3. 44వ సవరణ (1978) బదిలీ చేసిన 5 అంశాలను తిరిగి రాష్ట్ర జాబితాకు మార్చింది. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 2 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: C — 1 మరియు 2 మాత్రమే
1, 2 సరైనవి. 3వ వాక్యం తప్పు: 44వ సవరణ (1978) చాలా మార్పులను వెనక్కి తీసుకున్నా, ఈ ఐదు అంశాలు ఉమ్మడి జాబితాలోనే కొనసాగుతున్నాయి.
అవశిష్ట అధికారాల గురించి సరైన వాక్యాలు: 1. ఆర్టికల్ 248 పార్లమెంటుకు ఇస్తుంది. 2. కేంద్ర జాబితాలో ఎంట్రీ 97 అవశిష్ట విషయాలను చేర్చింది. 3. అమెరికాలో కూడా అవశిష్ట అధికారాలు కేంద్రానికే. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే
1, 2 సరైనవి. 3వ వాక్యం తప్పు: అమెరికా, ఆస్ట్రేలియా, స్విట్జర్లాండ్‌లో అవశిష్ట అధికారాలు రాష్ట్రాలకు ఉంటాయి; కెనడా, భారత్‌లో కేంద్రానికి.
కింది వాటిలో అవశిష్ట అధికారంతో వచ్చినవిగా భావించేవి ఏవి?
A. బహుమతి పన్ను, సంపద పన్ను, సైబర్ చట్టాలు
B. పోలీసు చట్టాలు
C. భూమి శిస్తు
D. విద్యా చట్టాలు
Answer & explanation
Correct: A — బహుమతి పన్ను, సంపద పన్ను, సైబర్ చట్టాలు
బహుమతి పన్ను (Gift Tax), సంపద పన్ను వంటివి, అలాగే రాజ్యాంగ రచన సమయంలో ఊహించని సైబర్ చట్టాల వంటి కొత్త సాంకేతిక విషయాలు పార్లమెంటు అవశిష్ట అధికారంతో చట్టం చేయగల అంశాలుగా భావిస్తారు.
కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలపై సరైన వాక్యాలు: 1. శాసన సంబంధాలు ఆర్టికల్స్ 245–255. 2. పరిపాలన సంబంధాలు ఆర్టికల్స్ 256–263. 3. ఆర్థిక సంబంధాలు ఆర్టికల్స్ 268–293. సరైనవి ఏవి?