10వ షెడ్యూల్ మినహాయింపులు – విలీనం & సభాధ్యక్షులు (Exceptions: Merger Rule)
Free practice MCQs with answers and explanations for 10వ షెడ్యూల్ మినహాయింపులు – విలీనం & సభాధ్యక్షులు (Exceptions: Merger Rule) in పార్టీ ఫిరాయింపుల నిరోధక చట్టం – 10వ షెడ్యూల్ (Anti-Defection Law). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
విలీనం (Merger) మినహాయింపు పొందాలంటే శాసనసభా పక్షంలో కనీసం ఎంతమంది సభ్యులు అంగీకరించాలి?
A. సగం
B. మూడింట ఒక వంతు (1/3)
C. మూడింట రెండు వంతులు (2/3)
D. నాలుగింట మూడు వంతులు
Answer & explanation
Correct: C — మూడింట రెండు వంతులు (2/3)
10వ షెడ్యూల్ పేరా 4 ప్రకారం ఒక పార్టీ మరో పార్టీలో విలీనమైనప్పుడు, ఆ శాసనసభా పక్షంలోని కనీసం 2/3 సభ్యులు అంగీకరిస్తే వారికి అనర్హత ఉండదు. 1/3 అనేది 2003లో తొలగించిన పాత చీలిక నియమం.
ఫిరాయింపు చట్టం కింద సభ్యుల అనర్హత నిర్ణయించే అధికారం ఎవరికి ఉంది?
A. రాష్ట్రపతి
B. సుప్రీంకోర్టు
C. ఎన్నికల సంఘం
D. సభాధ్యక్షుడు (స్పీకర్/ఛైర్మన్)
Answer & explanation
Correct: D — సభాధ్యక్షుడు (స్పీకర్/ఛైర్మన్)
పేరా 6 ప్రకారం లోక్‌సభ/శాసనసభల్లో స్పీకర్, రాజ్యసభ/శాసనమండలిలో ఛైర్మన్ అనర్హతను నిర్ణయిస్తారు. సాధారణ అనర్హతలకు (ఆర్టికల్ 103, 192) మాత్రం రాష్ట్రపతి/గవర్నర్ ఎన్నికల సంఘం సలహాతో నిర్ణయిస్తారు.
10వ షెడ్యూల్ పార్లమెంటు రెండు సభలు, రాష్ట్ర శాసనసభలు, శాసనమండళ్ల సభ్యులకు వర్తిస్తుంది. పంచాయతీ, మున్సిపల్ సభ్యులకు వర్తించదు; వారికి రాష్ట్ర చట్టాలు ఉండవచ్చు.
సభాధ్యక్షుడిగా ఎన్నికైన తర్వాత నిష్పక్షపాతంగా ఉండటానికి తన పార్టీ సభ్యత్వాన్ని వదులుకుంటే ఏమి జరుగుతుంది (పేరా 5)?
A. అనర్హుడవుతాడు
B. పదవి కోల్పోతాడు
C. అనర్హత ఉండదు; పదవి దిగాక మళ్లీ చేరవచ్చు
D. మళ్లీ ఎన్నికల్లో పోటీ చేయలేడు
Answer & explanation
Correct: C — అనర్హత ఉండదు; పదవి దిగాక మళ్లీ చేరవచ్చు
పేరా 5 ప్రకారం స్పీకర్/ఛైర్మన్ తదితర సభాధ్యక్షులు పదవికి ఎన్నికైన తర్వాత నిష్పక్షపాతం కోసం పార్టీ సభ్యత్వం వదిలితే అనర్హత ఉండదు; పదవి దిగిన తర్వాత మళ్లీ ఆ పార్టీలో చేరవచ్చు.
Correct: D — వేరే గ్రూపుగా కొనసాగవచ్చు; వారికీ అనర్హత ఉండదు
విలీనాన్ని అంగీకరించని సభ్యులు వేరే గ్రూపుగా కొనసాగవచ్చు; వారికీ అనర్హత ఉండదు. విలీనం చేసినవారు 2/3 మంది ఉండాలి. ఇది పేరా 4లోని రక్షణ. అయితే విలీనం చెల్లాలంటే శాసనసభా పక్షంలోని కనీసం 2/3 సభ్యులు అంగీకరించాలి; మూల రాజకీయ పార్టీ విలీనం అనే షరతు కూడా ఉంటుంది.
A. శాసనసభా పక్షంలో 1/3 సభ్యులు విడిపోయి కొత్త గ్రూపు ఏర్పాటు చేస్తే అనర్హత ఉండేది కాదు
B. 2/3 సభ్యులు విలీనమైతే అనర్హత
C. నామినేటెడ్ సభ్యులకు మినహాయింపు
D. స్పీకర్‌కు మినహాయింపు
Answer & explanation
Correct: A — శాసనసభా పక్షంలో 1/3 సభ్యులు విడిపోయి కొత్త గ్రూపు ఏర్పాటు చేస్తే అనర్హత ఉండేది కాదు
1985 చట్టంలో పేరా 3 ప్రకారం శాసనసభా పక్షంలో 1/3 సభ్యులు విడిపోతే అనర్హత ఉండేది కాదు. ఇది సామూహిక ఫిరాయింపులకు దారి తీయడంతో 91వ సవరణ (2003) దీన్ని తొలగించింది.
10వ షెడ్యూల్ మినహాయింపుల గురించి సరైన వాక్యాలు: 1. 2/3 విలీనం మినహాయింపు. 2. చీలిక (1/3) ఇప్పటికీ మినహాయింపు. 3. సభాధ్యక్షుడి పార్టీ సభ్యత్వ త్యాగం మినహాయింపు. సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: C — 1 మరియు 3 మాత్రమే
1, 3 సరైనవి. 2వ వాక్యం తప్పు: చీలిక మినహాయింపు (పేరా 3) ను 91వ సవరణ (2003) తొలగించింది; ఇప్పుడు 2/3 విలీనం మాత్రమే మిగిలింది.
D. వ్యక్తిగత ఫిరాయింపును శిక్షించి సామూహిక ఫిరాయింపును అనుమతిస్తుంది
Answer & explanation
Correct: D — వ్యక్తిగత ఫిరాయింపును శిక్షించి సామూహిక ఫిరాయింపును అనుమతిస్తుంది
ఒక్కొక్కరిగా మారితే అనర్హత వస్తుంది కానీ 2/3 గుంపుగా మారితే రాదు అనే లొసుగు వల్ల వ్యక్తిగత ఫిరాయింపును శిక్షిస్తూ సామూహిక ఫిరాయింపును అనుమతిస్తున్నదనే విమర్శ ఉంది. రిసార్ట్ రాజకీయాలు ఈ లొసుగుతో ముడిపడి ఉన్నాయి.