అనర్హతపై నిర్ణయం – స్పీకర్/ఛైర్మన్ పాత్ర (Deciding Authority under Tenth Schedule)
Free practice MCQs with answers and explanations for అనర్హతపై నిర్ణయం – స్పీకర్/ఛైర్మన్ పాత్ర (Deciding Authority under Tenth Schedule) in పార్టీ ఫిరాయింపుల నిరోధక చట్టం – 10వ షెడ్యూల్ (Anti-Defection Law). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఫిరాయింపు అనర్హత విషయంలో కోర్టుల జోక్యాన్ని నిషేధించిన 10వ షెడ్యూల్ పేరా ఏది?
A. పేరా 2
B. పేరా 7
C. పేరా 4
D. పేరా 8
Answer & explanation
Correct: B — పేరా 7
పేరా 7 స్పీకర్ నిర్ణయం అంతిమం, కోర్టులు జోక్యం చేసుకోకూడదని చెప్పింది. కిహోటో హోలోహన్ కేసు (1992)లో సుప్రీంకోర్టు దీన్ని చెల్లనిదిగా ప్రకటించింది. పేరా 2 అనర్హతలు, పేరా 4 విలీనం, పేరా 6 నిర్ణయాధికారం గురించి.
రాజ్యసభ సభ్యుల ఫిరాయింపు అనర్హతను ఎవరు నిర్ణయిస్తారు?
A. లోక్సభ స్పీకర్
B. రాష్ట్రపతి
C. రాజ్యసభ ఛైర్మన్
D. ప్రధానమంత్రి
Answer & explanation
Correct: C — రాజ్యసభ ఛైర్మన్
రాజ్యసభ, శాసనమండలి సభ్యుల అనర్హతను ఛైర్మన్ నిర్ణయిస్తారు. లోక్సభ, శాసనసభ సభ్యులకు స్పీకర్ నిర్ణయిస్తారు. అంటే రాజ్యసభ, శాసనమండలి సభ్యుల కేసుల్లో ఛైర్మన్ నిర్ణయిస్తారు; లోక్సభ, శాసనసభల్లో స్పీకర్ నిర్ణయిస్తారు. స్పీకర్/ఛైర్మన్పైనే ఫిర్యాదు ఉంటే సభ ఎన్నుకున్న మరొక సభ్యుడు నిర్ణయిస్తారు.
10వ షెడ్యూల్లో స్పీకర్ నిర్ణయం ఎన్ని రోజుల్లో తీసుకోవాలని చెప్పింది?
A. 30 రోజులు
B. 3 నెలలు
C. 1 సంవత్సరం
D. కాలపరిమితి చెప్పలేదు
Answer & explanation
Correct: D — కాలపరిమితి చెప్పలేదు
10వ షెడ్యూల్ స్పీకర్ ఎన్ని రోజుల్లో నిర్ణయించాలో చెప్పలేదు; ఇది పెద్ద లోపంగా విమర్శ ఉంది. 2020 కైశాం మేఘచంద్ర కేసులో సుప్రీంకోర్టు సాధారణంగా 3 నెలల్లో నిర్ణయించాలని సూచించింది.
స్పీకర్/ఛైర్మన్పైనే ఫిరాయింపు ఫిర్యాదు వస్తే అనర్హతను ఎవరు నిర్ణయిస్తారు?
A. రాష్ట్రపతి
B. సభ ఎన్నుకున్న మరో సభ్యుడు
C. సుప్రీంకోర్టు
D. ఎన్నికల సంఘం
Answer & explanation
Correct: B — సభ ఎన్నుకున్న మరో సభ్యుడు
స్పీకర్/ఛైర్మన్పైనే ఫిర్యాదు వస్తే సభ ఎన్నుకున్న మరొక సభ్యుడు నిర్ణయిస్తారు (పేరా 6). ఇది పేరా 6లో ఉంది. స్వీయ కేసులో తానే న్యాయనిర్ణేతగా ఉండకూడదనే సహజ న్యాయ సూత్రం ఈ నిబంధన వెనుక ఉంది. సాధారణ అనర్హతల (ఆర్టికల్ 103, 192) విధానం దీనికి భిన్నం.
ఫిరాయింపు అనర్హతపై నిర్ణయం గురించి తప్పు వాక్యం ఏది?
A. లోక్సభ సభ్యులకు స్పీకర్ నిర్ణయిస్తారు
B. సాధారణ అనర్హతల్లాగే గవర్నర్/రాష్ట్రపతి ఎన్నికల సంఘం సలహాతో నిర్ణయిస్తారు
C. రాజ్యసభ సభ్యులకు ఛైర్మన్ నిర్ణయిస్తారు
D. స్పీకర్ నిర్ణయం న్యాయ సమీక్షకు లోబడి ఉంటుంది
Answer & explanation
Correct: B — సాధారణ అనర్హతల్లాగే గవర్నర్/రాష్ట్రపతి ఎన్నికల సంఘం సలహాతో నిర్ణయిస్తారు
ఫిరాయింపు అనర్హత స్పీకర్/ఛైర్మన్ చేతిలోనే ఉంటుంది; ఎన్నికల సంఘం సలహాతో రాష్ట్రపతి/గవర్నర్ నిర్ణయించేది ఆర్టికల్ 103, 192 కింద సాధారణ అనర్హతలకు మాత్రమే. కాబట్టి మొదటి వాక్యం తప్పు.
కైశాం మేఘచంద్ర కేసు (2020) గురించి సరైన వాక్యాలు: 1. మణిపూర్కు సంబంధించినది. 2. అనర్హత పిటిషన్లు సాధారణంగా 3 నెలల్లో నిర్ణయించాలి. 3. స్వతంత్ర సంస్థ ఏర్పాటును పార్లమెంటు పరిశీలించాలన్నది.
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 మరియు 3
మూడు వాక్యాలూ సరైనవే: మణిపూర్ స్పీకర్కు సంబంధించిన ఈ కేసులో సాధారణంగా 3 నెలల్లో అనర్హత పిటిషన్లు నిర్ణయించాలని, స్వతంత్ర సంస్థకు ఈ అధికారం ఇవ్వడాన్ని పార్లమెంటు పరిశీలించాలని సుప్రీంకోర్టు సూచించింది.