పార్టీ ఫిరాయింపుల నిరోధక చట్టం – 10వ షెడ్యూల్ (Anti-Defection Law) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for పార్టీ ఫిరాయింపుల నిరోధక చట్టం – 10వ షెడ్యూల్ (Anti-Defection Law) (ఎన్నికలు & ప్రజాస్వామ్యం (Elections & Democracy)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
పార్టీ ఫిరాయింపుల నిరోధక చట్టం రాజ్యాంగంలోని ఏ షెడ్యూల్లో ఉంది?
A. 10వ షెడ్యూల్
B. 9వ షెడ్యూల్
C. 8వ షెడ్యూల్
D. 11వ షెడ్యూల్
Answer & explanation
Correct: A — 10వ షెడ్యూల్
పార్టీ ఫిరాయింపుల నిరోధక చట్టం రాజ్యాంగంలోని 10వ షెడ్యూల్లో ఉంది. 9వ షెడ్యూల్ భూ సంస్కరణ చట్టాలకు, 8వ షెడ్యూల్ భాషలకు, 11వ షెడ్యూల్ పంచాయతీల అధికారాలకు సంబంధించినవి.
52వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం, 1985 ద్వారా 10వ షెడ్యూల్ చేరింది; రాజీవ్ గాంధీ ప్రధానిగా ఉన్నప్పుడు ఇది వచ్చింది. 91వ సవరణ (2003) చట్టాన్ని మరింత కఠినం చేసింది.
పార్టీ ఆదేశానికి (Whip) వ్యతిరేకంగా సభలో ఓటు వేయడంపై 10వ షెడ్యూల్ ప్రకారం ఏమి జరుగుతుంది?
A. ఏమీ జరగదు
B. సభ్యుడికి జరిమానా విధిస్తారు
C. సభ్యుడిని ఒక సెషన్ సస్పెండ్ చేస్తారు
D. సభ్యుడు అనర్హుడవుతాడు (పార్టీ 15 రోజుల్లో క్షమిస్తే తప్ప)
Answer & explanation
Correct: D — సభ్యుడు అనర్హుడవుతాడు (పార్టీ 15 రోజుల్లో క్షమిస్తే తప్ప)
విప్కు వ్యతిరేకంగా ఓటు వేసినా లేదా ఓటింగ్కు గైర్హాజరైనా, పార్టీ ముందస్తు అనుమతి లేకపోతే సభ్యుడు అనర్హుడవుతాడు. అయితే ఆ ఓటును పార్టీ 15 రోజుల్లోగా క్షమిస్తే (Condone) అనర్హత ఉండదు.
సభలో ఓటు వేయడానికి పార్టీ తన సభ్యులకు ఇచ్చే ఆదేశాన్ని ఏమంటారు?
A. విప్ (Whip)
B. మాండేట్
C. ఆర్డినెన్స్
D. రిట్
Answer & explanation
Correct: A — విప్ (Whip)
విప్ అంటే ఒక అంశంపై ఎలా ఓటు వేయాలో పార్టీ సభ్యులకు ఇచ్చే ఆదేశం. ఈ పదం బ్రిటిష్ పార్లమెంటరీ పద్ధతి నుండి వచ్చింది. ఆర్డినెన్స్ కార్యనిర్వాహక శాసనం, రిట్ కోర్టు ఉత్తర్వు.
ఎన్నికైన తర్వాత ఏదైనా రాజకీయ పార్టీలో చేరిన స్వతంత్ర సభ్యుడికి ఏమి జరుగుతుంది?
A. అనర్హత ఉండదు
B. అనర్హుడవుతాడు
C. 6 నెలల తర్వాత అనర్హుడవుతాడు
D. క్షమాపణ కోరితే సరిపోతుంది
Answer & explanation
Correct: B — అనర్హుడవుతాడు
స్వతంత్రంగా ఎన్నికైన సభ్యుడు ఎన్నికైన తర్వాత ఏ రాజకీయ పార్టీలోనైనా చేరితే 10వ షెడ్యూల్ ప్రకారం అనర్హుడవుతాడు. 6 నెలల వెసులుబాటు నామినేటెడ్ సభ్యులకు మాత్రమే.
విలీనం (Merger) మినహాయింపు పొందాలంటే శాసనసభా పక్షంలో కనీసం ఎంతమంది సభ్యులు అంగీకరించాలి?
A. సగం
B. మూడింట ఒక వంతు (1/3)
C. మూడింట రెండు వంతులు (2/3)
D. నాలుగింట మూడు వంతులు
Answer & explanation
Correct: C — మూడింట రెండు వంతులు (2/3)
10వ షెడ్యూల్ పేరా 4 ప్రకారం ఒక పార్టీ మరో పార్టీలో విలీనమైనప్పుడు, ఆ శాసనసభా పక్షంలోని కనీసం 2/3 సభ్యులు అంగీకరిస్తే వారికి అనర్హత ఉండదు. 1/3 అనేది 2003లో తొలగించిన పాత చీలిక నియమం.
ఫిరాయింపు చట్టం కింద సభ్యుల అనర్హత నిర్ణయించే అధికారం ఎవరికి ఉంది?
A. రాష్ట్రపతి
B. సుప్రీంకోర్టు
C. ఎన్నికల సంఘం
D. సభాధ్యక్షుడు (స్పీకర్/ఛైర్మన్)
Answer & explanation
Correct: D — సభాధ్యక్షుడు (స్పీకర్/ఛైర్మన్)
పేరా 6 ప్రకారం లోక్సభ/శాసనసభల్లో స్పీకర్, రాజ్యసభ/శాసనమండలిలో ఛైర్మన్ అనర్హతను నిర్ణయిస్తారు. సాధారణ అనర్హతలకు (ఆర్టికల్ 103, 192) మాత్రం రాష్ట్రపతి/గవర్నర్ ఎన్నికల సంఘం సలహాతో నిర్ణయిస్తారు.
10వ షెడ్యూల్ పార్లమెంటు రెండు సభలు, రాష్ట్ర శాసనసభలు, శాసనమండళ్ల సభ్యులకు వర్తిస్తుంది. పంచాయతీ, మున్సిపల్ సభ్యులకు వర్తించదు; వారికి రాష్ట్ర చట్టాలు ఉండవచ్చు.
ఫిరాయింపు అనర్హత విషయంలో కోర్టుల జోక్యాన్ని నిషేధించిన 10వ షెడ్యూల్ పేరా ఏది?
A. పేరా 2
B. పేరా 7
C. పేరా 4
D. పేరా 8
Answer & explanation
Correct: B — పేరా 7
పేరా 7 స్పీకర్ నిర్ణయం అంతిమం, కోర్టులు జోక్యం చేసుకోకూడదని చెప్పింది. కిహోటో హోలోహన్ కేసు (1992)లో సుప్రీంకోర్టు దీన్ని చెల్లనిదిగా ప్రకటించింది. పేరా 2 అనర్హతలు, పేరా 4 విలీనం, పేరా 6 నిర్ణయాధికారం గురించి.