కిహోటో హోలోహన్ కేసు 1992 (Kihoto Hollohan vs Zachillhu)
Free practice MCQs with answers and explanations for కిహోటో హోలోహన్ కేసు 1992 (Kihoto Hollohan vs Zachillhu) in పార్టీ ఫిరాయింపుల నిరోధక చట్టం – 10వ షెడ్యూల్ (Anti-Defection Law). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
10వ షెడ్యూల్ రాజ్యాంగబద్ధతను సవాలు చేసిన ప్రధాన కేసు ఏది?
A. కిహోటో హోలోహన్ vs జాచిల్హు (1992)
B. కేశవానంద భారతి (1973)
C. మినర్వా మిల్స్ (1980)
D. ఎస్.ఆర్. బొమ్మై (1994)
Answer & explanation
Correct: A — కిహోటో హోలోహన్ vs జాచిల్హు (1992)
కిహోటో హోలోహన్ vs జాచిల్హు కేసు (1992) 10వ షెడ్యూల్ రాజ్యాంగబద్ధతను పరిశీలించింది. ఇది నాగాలాండ్‌కు సంబంధించిన కేసు. మిగతా కేసులు ఇతర రాజ్యాంగ అంశాలకు సంబంధించినవి.
కిహోటో హోలోహన్ కేసును సుప్రీంకోర్టు 5 మంది న్యాయమూర్తుల రాజ్యాంగ ధర్మాసనం విచారించింది. అది 10వ షెడ్యూల్ రాజ్యాంగబద్ధమే అని చెప్పి, పేరా 7ను మాత్రం చెల్లనిదిగా ప్రకటించింది.
కిహోటో హోలోహన్ తీర్పులో పేరా 7 చెల్లకపోవడానికి కారణం ఏది?
A. అది ప్రాథమిక హక్కులకు విరుద్ధం
B. అది పార్లమెంటు అధికార పరిధి దాటింది
C. అది ప్రవేశికకు విరుద్ధం
D. అది కోర్టుల అధికారాలను ప్రభావితం చేస్తుంది; ఆర్టికల్ 368(2) ప్రకారం సగం రాష్ట్రాల ఆమోదం కావాలి, అది జరగలేదు
Answer & explanation
Correct: D — అది కోర్టుల అధికారాలను ప్రభావితం చేస్తుంది; ఆర్టికల్ 368(2) ప్రకారం సగం రాష్ట్రాల ఆమోదం కావాలి, అది జరగలేదు
పేరా 7 హైకోర్టు, సుప్రీంకోర్టుల అధికారాలను ప్రభావితం చేస్తుంది కాబట్టి ఆర్టికల్ 368(2) ప్రకారం సగం రాష్ట్రాల ఆమోదం అవసరం; ఆ ఆమోదం జరగకపోవడంతో అది చెల్లదు. మిగతా షెడ్యూల్ విడదీయదగినది (Severability) కాబట్టి చెల్లుతుంది.
కిహోటో హోలోహన్ తీర్పు ప్రకారం స్పీకర్ నిర్ణయాన్ని కోర్టులు ఏ కారణాలపై సమీక్షించవచ్చు?
A. దురుద్దేశం, సహజ న్యాయ ఉల్లంఘన, రాజ్యాంగ ఉల్లంఘన
B. పార్టీ ప్రయోజనం మాత్రమే
C. సభ్యుల సంఖ్య
D. ఏ కారణంపైనా కాదు
Answer & explanation
Correct: A — దురుద్దేశం, సహజ న్యాయ ఉల్లంఘన, రాజ్యాంగ ఉల్లంఘన
స్పీకర్ నిర్ణయాన్ని దురుద్దేశం (Mala fides), సహజ న్యాయ సూత్రాల ఉల్లంఘన, రాజ్యాంగ ఉల్లంఘన వంటి కారణాలపై కోర్టులు సమీక్షించవచ్చు. కానీ స్పీకర్ నిర్ణయం తీసుకోకముందే కోర్టులు జోక్యం చేసుకోకూడదు.