SC, ST, BC జాతీయ కమిషన్లు (National Commissions) · Practice MCQs

Correct: C — ఆర్టికల్ 330, 332

ఆర్టికల్ 330 లోక్‌సభలో, ఆర్టికల్ 332 రాష్ట్ర శాసనసభల్లో SC, STలకు సీట్ల రిజర్వేషన్ ఇస్తాయి. ఆర్టికల్ 335 ఉద్యోగాల్లో వారి క్లెయిమ్‌లు, ఆర్టికల్ 339 షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాల పరిపాలనకు సంబంధించినవి.

Correct: D — చట్టబద్ధ సంస్థ (Statutory Body)

NCBC చట్టం 1993 ద్వారా NCBC చట్టబద్ధ సంస్థగా ఏర్పడింది; అప్పట్లో దాని పని కేంద్ర BC జాబితాలో కులాల చేర్పులు, తొలగింపులపై సలహా ఇవ్వడమే. 102వ సవరణ (2018) ద్వారా ఆర్టికల్ 338B కింద రాజ్యాంగ హోదా పొందింది, ఆ సమయంలో 1993 చట్టం రద్దైంది.

Correct: A — SEBC జాబితాను రాష్ట్రపతి నోటిఫై చేయడం

ఆర్టికల్ 342A ప్రకారం సామాజికంగా, విద్యాపరంగా వెనుకబడిన తరగతుల (SEBC) జాబితాను రాష్ట్రపతి నోటిఫై చేస్తారు; మార్పులు పార్లమెంటు చట్టం ద్వారానే. SC జాబితా ఆర్టికల్ 341లో, ST జాబితా ఆర్టికల్ 342లో ఉంది.

Correct: B — NCBC, ఎందుకంటే ఆర్టికల్ 338(10) నుండి వెనుకబడిన తరగతులు అనే పదం తొలగించారు

102వ సవరణ ద్వారా ఆర్టికల్ 338(10) నుండి వెనుకబడిన తరగతులు అనే పదం తొలగించారు. అందువల్ల BC విషయాలు ఇకపై NCSC కాకుండా NCBC చూస్తుంది. NCBCకి SEBC రక్షణల దర్యాప్తు, ఫిర్యాదుల విచారణ, ప్రణాళిక సలహా, సివిల్ కోర్టు అధికారాలు ఉన్నాయి.

Correct: C — 2021 (మే)

జయశ్రీ లక్ష్మణరావ్ పాటిల్ vs ముఖ్యమంత్రి, మహారాష్ట్ర కేసులో సుప్రీంకోర్టు మే 2021లో మరాఠా రిజర్వేషన్‌ను కొట్టివేసింది. ఈ తీర్పు తర్వాతే పార్లమెంటు 105వ సవరణ (2021) తెచ్చింది. 1992 ఇందిరా సాహ్నీ తీర్పు సంవత్సరం; 2018 102వ సవరణ సంవత్సరం.

Correct: D — కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు, సంస్థలకు

కేంద్ర జాబితా కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు, సంస్థలకు (ఉదా: SSC, రైల్వే) వర్తిస్తుంది. రాష్ట్ర జాబితా రాష్ట్ర ఉద్యోగాలు, సంస్థలకు (APPSC, TGPSC) వర్తిస్తుంది. అందువల్ల ఒక కులం ఒక జాబితాలో ఉండి మరొక దాంట్లో లేకపోవచ్చు.

Correct: A — మొరార్జీ దేశాయ్ ప్రభుత్వం (1979)

మండల్ కమిషన్‌ను 1979లో మొరార్జీ దేశాయ్ ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసింది; 1980 డిసెంబర్‌లో నివేదిక ఇచ్చింది. 1990లో వి.పి. సింగ్ ప్రభుత్వం దాని సిఫారసును అమలు చేస్తున్నట్లు ప్రకటించింది. కమిషన్ ఏర్పాటు చేసినవారు, అమలు ప్రకటించినవారు వేర్వేరు అని గుర్తుంచుకోవాలి.

Correct: B — 52%

మండల్ కమిషన్ జనాభాలో సుమారు 52% మంది OBCలు అని అంచనా వేసింది, అయినప్పటికీ 27% రిజర్వేషన్ మాత్రమే సిఫారసు చేసింది. 27% అనేది సిఫారసు చేసిన రిజర్వేషన్ శాతం, జనాభా శాతం కాదు.

Correct: C — స్పష్టమైన ప్రమాణాలు లేవని భావించి అమలు చేయలేదు

కాలేల్కర్ కమిషన్ కులాన్ని వెనుకబాటుతనానికి ప్రధాన ప్రమాణంగా తీసుకుంది. కేంద్ర ప్రభుత్వం స్పష్టమైన ప్రమాణాలు లేవని భావించి దాని సిఫారసులను అమలు చేయలేదు. తర్వాత మండల్ కమిషన్ నివేదికనే (1990లో) అమలు ప్రకటన వరకు వెళ్లింది.

Correct: D — 9 మంది

ఇందిరా సాహ్నీ vs భారత ప్రభుత్వం (1992) కేసును 9 మంది న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం విచారించింది. అది OBCలకు 27% రిజర్వేషన్‌ను సమర్థించి, క్రీమీ లేయర్ మినహాయింపు, 50% పరిమితి, శాశ్వత BC సంస్థ ఏర్పాటు ఆదేశాలను ఇచ్చింది.