జాతీయ వెనుకబడిన తరగతుల కమిషన్ (NCBC)కి రాజ్యాంగ హోదా కల్పించిన సవరణ ఏది?
- A. 89వ సవరణ (2003)
- B. 105వ సవరణ (2021)
- C. 65వ సవరణ (1990)
- D. 102వ సవరణ (2018)
Answer & explanation
Correct: D — 102వ సవరణ (2018)
102వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం, 2018 NCBCకి ఆర్టికల్ 338B ద్వారా రాజ్యాంగ హోదా ఇచ్చింది. దీనికి ముందు NCBC 1993 చట్టం ద్వారా ఏర్పడిన చట్టబద్ధ సంస్థ మాత్రమే. 105వ సవరణ (2021) రాష్ట్రాలకు సొంత SEBC జాబితా అధికారాన్ని పునరుద్ధరించింది.
Revise related study notesNCBCకి రాజ్యాంగ హోదా ఇచ్చే ఆర్టికల్ ఏది?
- A. ఆర్టికల్ 338B
- B. ఆర్టికల్ 338A
- C. ఆర్టికల్ 342A
- D. ఆర్టికల్ 340
Answer & explanation
Correct: A — ఆర్టికల్ 338B
NCBC ఆర్టికల్ 338B కింద రాజ్యాంగ సంస్థ. ఆర్టికల్ 342A సామాజికంగా, విద్యాపరంగా వెనుకబడిన తరగతుల (SEBC) జాబితాకు సంబంధించినది — ఇది కూడా 102వ సవరణ ద్వారా వచ్చింది. 338A STల కమిషన్కు సంబంధించినది.
Revise related study notesNCBC ఏర్పాటుకు ప్రేరణగా శాశ్వత సంస్థ ఏర్పాటు ఆదేశం ఇచ్చిన సుప్రీంకోర్టు కేసు ఏది?
- A. కేశవానంద భారతి కేసు (1973)
- B. ఇందిరా సాహ్నీ కేసు (1992)
- C. మినర్వా మిల్స్ కేసు (1980)
- D. గోలక్నాథ్ కేసు (1967)
Answer & explanation
Correct: B — ఇందిరా సాహ్నీ కేసు (1992)
ఇందిరా సాహ్నీ కేసులో BC జాబితాల చేర్పులు, తొలగింపులపై విచారించడానికి శాశ్వత సంస్థ ఏర్పాటు చేయాలని సుప్రీంకోర్టు ఆదేశించింది. దాని ఫలితంగా NCBC చట్టం 1993 వచ్చింది. మిగతా కేసులు రాజ్యాంగ సవరణ అధికారం, ప్రాథమిక హక్కులకు సంబంధించినవి.
Revise related study notesNCBC చట్టబద్ధ సంస్థగా ఏ సంవత్సరంలో ఏర్పడింది?
- A. 1992
- B. 2018
- C. 1993
- D. 2021
Answer & explanation
Correct: C — 1993
NCBC చట్టం 1993 ప్రకారం NCBC చట్టబద్ధ సంస్థగా ఏర్పడింది. 1992 ఇందిరా సాహ్నీ తీర్పు సంవత్సరం, 2018 రాజ్యాంగ హోదా లభించిన (102వ సవరణ) సంవత్సరం, 2021 105వ సవరణ సంవత్సరం.
Revise related study notesNCBC చట్టం 1993 ప్రకారం ఏర్పడిన NCBC ఏ రకమైన సంస్థ?
- A. రాజ్యాంగ సంస్థ
- B. ప్రభుత్వ తీర్మానంతో ఏర్పడిన సంస్థ
- C. న్యాయ సంస్థ
- D. చట్టబద్ధ సంస్థ (Statutory Body)
Answer & explanation
Correct: D — చట్టబద్ధ సంస్థ (Statutory Body)
NCBC చట్టం 1993 ద్వారా NCBC చట్టబద్ధ సంస్థగా ఏర్పడింది; అప్పట్లో దాని పని కేంద్ర BC జాబితాలో కులాల చేర్పులు, తొలగింపులపై సలహా ఇవ్వడమే. 102వ సవరణ (2018) ద్వారా ఆర్టికల్ 338B కింద రాజ్యాంగ హోదా పొందింది, ఆ సమయంలో 1993 చట్టం రద్దైంది.
Revise related study notes102వ సవరణ ద్వారా చేరిన ఆర్టికల్ 342A దేనికి సంబంధించినది?
- A. SEBC జాబితాను రాష్ట్రపతి నోటిఫై చేయడం
- B. ST జాబితా నోటిఫికేషన్
- C. SC జాబితా నోటిఫికేషన్
- D. OBC రిజర్వేషన్ శాతం నిర్ణయం
Answer & explanation
Correct: A — SEBC జాబితాను రాష్ట్రపతి నోటిఫై చేయడం
ఆర్టికల్ 342A ప్రకారం సామాజికంగా, విద్యాపరంగా వెనుకబడిన తరగతుల (SEBC) జాబితాను రాష్ట్రపతి నోటిఫై చేస్తారు; మార్పులు పార్లమెంటు చట్టం ద్వారానే. SC జాబితా ఆర్టికల్ 341లో, ST జాబితా ఆర్టికల్ 342లో ఉంది.
Revise related study notes102వ సవరణ తర్వాత BC విషయాలను ఏ సంస్థ చూస్తుంది, ఎందుకు?
- A. NCSC, ఎందుకంటే 338(10) కొనసాగింది
- B. NCBC, ఎందుకంటే ఆర్టికల్ 338(10) నుండి వెనుకబడిన తరగతులు అనే పదం తొలగించారు
- C. NCST, ఎందుకంటే గిరిజనులే వెనుకబడినవారు
- D. జాతీయ మైనారిటీ కమిషన్, ఎందుకంటే 342A దాన్ని ఇచ్చింది
Answer & explanation
Correct: B — NCBC, ఎందుకంటే ఆర్టికల్ 338(10) నుండి వెనుకబడిన తరగతులు అనే పదం తొలగించారు
102వ సవరణ ద్వారా ఆర్టికల్ 338(10) నుండి వెనుకబడిన తరగతులు అనే పదం తొలగించారు. అందువల్ల BC విషయాలు ఇకపై NCSC కాకుండా NCBC చూస్తుంది. NCBCకి SEBC రక్షణల దర్యాప్తు, ఫిర్యాదుల విచారణ, ప్రణాళిక సలహా, సివిల్ కోర్టు అధికారాలు ఉన్నాయి.
Revise related study notesNCBC గురించి: 1. 1993లో చట్టబద్ధ సంస్థగా ఏర్పడింది. 2. 102వ సవరణతో రాజ్యాంగ హోదా వచ్చింది. 3. NCBC చట్టం 1993 ఇప్పటికీ అమలులో ఉంది. సరైనవి ఏవి?
- A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
- B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
- C. 1, 2 మరియు 3
- D. 1 మరియు 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే
1, 2 సరైనవి. 3వ వాక్యం తప్పు: 102వ సవరణ (2018) తర్వాత NCBC చట్టం 1993ను రద్దు చేశారు; ఇప్పుడు NCBC ఆర్టికల్ 338B కింద రాజ్యాంగ సంస్థ.
Revise related study notesNCBC పరిణామంలో సరైన క్రమం ఏది?
- A. ఇందిరా సాహ్నీ తీర్పు (1992) → NCBC చట్టం (1993) → 102వ సవరణ (2018) → 105వ సవరణ (2021)
- B. NCBC చట్టం (1993) → ఇందిరా సాహ్నీ తీర్పు (1992) → 105వ సవరణ → 102వ సవరణ
- C. 102వ సవరణ → ఇందిరా సాహ్నీ తీర్పు → NCBC చట్టం → 105వ సవరణ
- D. ఇందిరా సాహ్నీ తీర్పు → 102వ సవరణ → NCBC చట్టం → 105వ సవరణ
Answer & explanation
Correct: A — ఇందిరా సాహ్నీ తీర్పు (1992) → NCBC చట్టం (1993) → 102వ సవరణ (2018) → 105వ సవరణ (2021)
సరైన క్రమం: 1992 ఇందిరా సాహ్నీ శాశ్వత సంస్థ ఆదేశం → 1993 NCBC చట్టం → 2018 102వ సవరణ (338B, 342A) → 2021 105వ సవరణ (రాష్ట్రాల జాబితా అధికారం). ఇతర ఎంపికల్లో క్రమం తప్పు.
Revise related study notesక్రీమీ లేయర్, 50% పరిమితి, శాశ్వత BC సంస్థ ఆదేశం ఇచ్చిన తీర్పు ఏది?
- A. జయశ్రీ లక్ష్మణరావ్ పాటిల్ కేసు (2021)
- B. ఇందిరా సాహ్నీ vs భారత ప్రభుత్వం (1992)
- C. కేశవానంద భారతి కేసు (1973)
- D. మేనకా గాంధీ కేసు (1978)
Answer & explanation
Correct: B — ఇందిరా సాహ్నీ vs భారత ప్రభుత్వం (1992)
ఇందిరా సాహ్నీ తీర్పు 9 మంది న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం ఇచ్చింది: OBCలకు 27% సమర్థన, క్రీమీ లేయర్ మినహాయింపు, మొత్తం రిజర్వేషన్లు సాధారణంగా 50% మించకూడదు, పదోన్నతుల్లో రిజర్వేషన్ ఉండకూడదు, శాశ్వత BC సంస్థ ఏర్పాటు. మరాఠా కేసు 50% పరిమితిని పునఃసమీక్షించడానికి నిరాకరించింది.
Revise related study notes