105వ సవరణ 2021 – రాష్ట్రాల BC జాబితాల అధికారం (105th Amendment and State SEBC Lists)
Free practice MCQs with answers and explanations for 105వ సవరణ 2021 – రాష్ట్రాల BC జాబితాల అధికారం (105th Amendment and State SEBC Lists) in SC, ST, BC జాతీయ కమిషన్లు (National Commissions). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
రాష్ట్రాలకు సొంత SEBC జాబితాలు తయారు చేసే అధికారాన్ని పునరుద్ధరించిన సవరణ ఏది?
A. 102వ సవరణ (2018)
B. 103వ సవరణ (2019)
C. 89వ సవరణ (2003)
D. 105వ సవరణ (2021)
Answer & explanation
Correct: D — 105వ సవరణ (2021)
105వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం, 2021 రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు తమ అవసరాల కోసం సొంత SEBC జాబితాలు తయారు చేసుకునే అధికారాన్ని పునరుద్ధరించింది. 102వ సవరణ తర్వాత ఏర్పడిన వివాదానికి ఇది పరిష్కారం. 103వ సవరణ (2019) ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాలకు సంబంధించినది.
మరాఠా రిజర్వేషన్ కేసు (జయశ్రీ లక్ష్మణరావ్ పాటిల్) సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ఏ సంవత్సరంలో వచ్చింది?
A. 2018
B. 1992
C. 2021 (మే)
D. 2019
Answer & explanation
Correct: C — 2021 (మే)
జయశ్రీ లక్ష్మణరావ్ పాటిల్ vs ముఖ్యమంత్రి, మహారాష్ట్ర కేసులో సుప్రీంకోర్టు మే 2021లో మరాఠా రిజర్వేషన్‌ను కొట్టివేసింది. ఈ తీర్పు తర్వాతే పార్లమెంటు 105వ సవరణ (2021) తెచ్చింది. 1992 ఇందిరా సాహ్నీ తీర్పు సంవత్సరం; 2018 102వ సవరణ సంవత్సరం.
కేంద్ర జాబితా కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు, సంస్థలకు (ఉదా: SSC, రైల్వే) వర్తిస్తుంది. రాష్ట్ర జాబితా రాష్ట్ర ఉద్యోగాలు, సంస్థలకు (APPSC, TGPSC) వర్తిస్తుంది. అందువల్ల ఒక కులం ఒక జాబితాలో ఉండి మరొక దాంట్లో లేకపోవచ్చు.
మరాఠా రిజర్వేషన్ కేసు (2021) లో సుప్రీంకోర్టు మెజారిటీ తీర్పు గురించి సరైనది ఏది?
A. రాష్ట్రాలకు సొంత జాబితా అధికారం ఉందని చెప్పింది
B. 50% పరిమితిని పెంచమని ఆదేశించింది
C. 102వ సవరణ తర్వాత SEBCలను గుర్తించే అధికారం రాష్ట్రపతికే ఉందని చెప్పింది
D. క్రీమీ లేయర్‌ను రద్దు చేసింది
Answer & explanation
Correct: C — 102వ సవరణ తర్వాత SEBCలను గుర్తించే అధికారం రాష్ట్రపతికే ఉందని చెప్పింది
మరాఠా కేసు (మే 2021)లో మెజారిటీ తీర్పు ప్రకారం 102వ సవరణ తర్వాత SEBCలను గుర్తించే అధికారం రాష్ట్రపతి (కేంద్రం)కే ఉంది; మహారాష్ట్ర ఇచ్చిన రిజర్వేషన్ కొట్టివేశారు. ఇందిరా సాహ్నీ 50% పరిమితిని పునఃసమీక్షించడానికి కోర్టు నిరాకరించింది. ఆ తర్వాత 105వ సవరణ రాష్ట్రాలకు అధికారాన్ని తిరిగి ఇచ్చింది.
105వ సవరణ గురించి: 1. రాష్ట్రాలు సొంత SEBC జాబితా తయారు చేయవచ్చు. 2. కేంద్ర, రాష్ట్ర జాబితాలు వేర్వేరు ఉద్యోగాలకు వర్తిస్తాయి. 3. రాష్ట్ర జాబితాకు NCBC అనుమతి తప్పనిసరి. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే
1, 2 సరైనవి. 3వ వాక్యం తప్పు: రాష్ట్ర BC కమిషన్లు సిఫారసు చేస్తే రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు NCBCతో సంబంధం లేకుండా రాష్ట్ర BC జాబితాలో కులాలను చేర్చవచ్చు. కేంద్ర జాబితా కేంద్ర ఉద్యోగాలకు, రాష్ట్ర జాబితా రాష్ట్ర ఉద్యోగాలకు వర్తిస్తాయి.
Correct: A — మరాఠా కేసు (2021) – 105వ సవరణకు కారణం
మరాఠా రిజర్వేషన్ కేసు (మే 2021) తర్వాత పార్లమెంటు 105వ సవరణ తెచ్చి రాష్ట్రాల అధికారాన్ని పునరుద్ధరించింది. ఇందిరా సాహ్నీ (1992) NCBC చట్టం 1993కు దారితీసింది; 102వ సవరణ 2018లో వచ్చింది. కేశవానంద భారతి, మినర్వా మిల్స్ BC కమిషన్లకు సంబంధం లేనివి.