స్వదేశీ సంస్థానాల విలీనం & నాలుగు రకాల రాష్ట్రాలు (Integration of Princely States)
Free practice MCQs with answers and explanations for స్వదేశీ సంస్థానాల విలీనం & నాలుగు రకాల రాష్ట్రాలు (Integration of Princely States) in కేంద్రం & భూభాగం – రాష్ట్రాల ఏర్పాటు (Union & its Territory). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భారతదేశంలో విలీనమైన స్వదేశీ సంస్థానాల శిల్పి ఎవరు?
A. జవహర్లాల్ నెహ్రూ
B. డా. బి.ఆర్. అంబేద్కర్
C. డా. రాజేంద్ర ప్రసాద్
D. సర్దార్ వల్లభ్భాయ్ పటేల్
Answer & explanation
Correct: D — సర్దార్ వల్లభ్భాయ్ పటేల్
ఉప ప్రధాని, హోం మంత్రి సర్దార్ పటేల్ (కార్యదర్శి వి.పి. మీనన్) సంస్థానాల విలీన శిల్పులు. అందుకే పటేల్ను "భారత ఉక్కు మనిషి (Iron Man of India)" అంటారు.
స్వాతంత్ర్య సమయంలో భారత భౌగోళిక సరిహద్దుల్లో ఎన్ని సంస్థానాలు ఉన్నాయి?
A. 552
B. 562
C. 500
D. 600
Answer & explanation
Correct: A — 552
భారత భౌగోళిక సరిహద్దుల్లో 552 సంస్థానాలు ఉన్నాయి; 549 స్వచ్ఛందంగా చేరాయి, హైదరాబాద్, జునాగఢ్, కాశ్మీర్ మొదట చేరలేదు. ఇతర ఎంపికలు (562; 500; 600) ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానాలు కావు.
హైదరాబాద్ను భారత్లో విలీనం చేసిన సైనిక చర్య పేరు ఏమిటి?
A. ఆపరేషన్ విజయ్
B. ఆపరేషన్ బ్లూ స్టార్
C. ఆపరేషన్ పోలో (పోలీసు చర్య)
D. ఆపరేషన్ కాక్టస్
Answer & explanation
Correct: C — ఆపరేషన్ పోలో (పోలీసు చర్య)
సెప్టెంబర్ 1948లో "ఆపరేషన్ పోలో" (పోలీసు చర్య) ద్వారా హైదరాబాద్ విలీనమైంది; అప్పటి నిజాం మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్. ఆపరేషన్ విజయ్ గోవా విముక్తి (1961). ఇతర ఎంపికలు (ఆపరేషన్ విజయ్; ఆపరేషన్ బ్లూ స్టార్; ఆపరేషన్ కాక్టస్) ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానాలు కావు.
ఏ సంస్థానం 1948లో ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ (Referendum) ద్వారా భారత్లో విలీనమైంది?
A. జునాగఢ్
B. హైదరాబాద్
C. కాశ్మీర్
D. మైసూర్
Answer & explanation
Correct: A — జునాగఢ్
జునాగఢ్ 1948లో ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ ద్వారా భారత్లో విలీనమైంది. హైదరాబాద్ ఆపరేషన్ పోలో (సెప్టెంబర్ 1948) ద్వారా; కాశ్మీర్ అక్టోబర్ 1947లో విలీన ఒప్పందంపై మహారాజా హరిసింగ్ సంతకంతో.
1950లో రాజ్యాంగ ప్రారంభ సమయంలో అండమాన్ & నికోబార్ దీవులు ఏ వర్గంలో ఉన్నాయి?
A. పార్ట్ A
B. పార్ట్ B
C. పార్ట్ C
D. పార్ట్ D
Answer & explanation
Correct: D — పార్ట్ D
1950లో రాష్ట్రాలు నాలుగు వర్గాలు: పార్ట్ A (9, గవర్నర్ ప్రావిన్సులు), పార్ట్ B (9, సంస్థానాలు), పార్ట్ C (10), పార్ట్ D (అండమాన్ & నికోబార్ దీవులు – 1). మొత్తం 29. ఈ వర్గీకరణను 7వ సవరణ (1956) రద్దు చేసింది.
శాసనసభలు ఉన్న పూర్వపు సంస్థానాలు పార్ట్ B (9 రాష్ట్రాలు); హైదరాబాద్ ఈ వర్గంలో ఉంది. పార్ట్ A పూర్వపు గవర్నర్ ప్రావిన్సులు. ఇతర ఎంపికలు (పార్ట్ A; పార్ట్ C; పార్ట్ D) ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానాలు కావు.
కింది సంస్థానాలను వాటి విలీన విధానాలతో జతపరచండి.
A. హైదరాబాద్ – 1. ఆపరేషన్ పోలో (సెప్టెంబర్ 1948)
B. జునాగఢ్ – 2. ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ (1948)
C. జమ్మూ కాశ్మీర్ – 3. విలీన ఒప్పందం (అక్టోబర్ 1947)
A. A-2, B-1, C-3
B. A-1, B-2, C-3
C. A-1, B-3, C-2
D. A-3, B-2, C-1
Answer & explanation
Correct: B — A-1, B-2, C-3
హైదరాబాద్ – పోలీసు చర్య (ఆపరేషన్ పోలో); జునాగఢ్ – ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ; కాశ్మీర్ – మహారాజా హరిసింగ్ విలీన ఒప్పందంపై సంతకం (అక్టోబర్ 1947). ఇతర ఎంపికలు (A-2, B-1, C-3; A-1, B-3, C-2; A-3, B-2, C-1) ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానాలు కావు.
1950 నాటి రాష్ట్రాల వర్గీకరణ గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. పార్ట్ A లో 9, పార్ట్ B లో 9 రాష్ట్రాలు.
2. పార్ట్ C లో 10 రాష్ట్రాలు.
3. మొత్తం 29 రాష్ట్రాలు.
ఏవి సరైనవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 మరియు 3
పార్ట్ A – 9, పార్ట్ B – 9, పార్ట్ C – 10, పార్ట్ D – 1; మొత్తం 29. ఈ మూడు ప్రకటనలూ సరైనవి. 1956లో 7వ సవరణ ఈ వర్గీకరణను రద్దు చేసింది. ఇతర ఎంపికలు (1 మరియు 2 మాత్రమే; 2 మరియు 3 మాత్రమే; 1 మరియు 3 మాత్రమే) ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానాలు కావు.
సంస్థానాల విలీనానికి సంబంధించి సరికాని ప్రకటన ఏది?
A. 552 సంస్థానాలూ స్వచ్ఛందంగా భారత్లో చేరాయి
B. 549 సంస్థానాలు స్వచ్ఛందంగా చేరాయి
C. హైదరాబాద్, జునాగఢ్, కాశ్మీర్ మొదట చేరలేదు
D. వి.పి. మీనన్ పటేల్కు కార్యదర్శి
Answer & explanation
Correct: A — 552 సంస్థానాలూ స్వచ్ఛందంగా భారత్లో చేరాయి
552లో 549 సంస్థానాలే స్వచ్ఛందంగా చేరాయి; హైదరాబాద్, జునాగఢ్, కాశ్మీర్ మొదట చేరలేదు. కాబట్టి "552 అన్నీ స్వచ్ఛందంగా" అనే ప్రకటన తప్పు. ఇతర ఎంపికలు (549 సంస్థానాలు స్వచ్ఛందంగా చేరాయి; హైదరాబాద్, జునాగఢ్, కాశ్మీర్ మొదట చేరలేదు; వి.పి. మీనన్ పటేల్కు కార్యదర్శి) ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానాలు కావు.