ధర్ కమిషన్ & జేవీపీ కమిటీ – భాషా రాష్ట్రాల డిమాండ్ (Dhar Commission and JVP Committee)
Free practice MCQs with answers and explanations for ధర్ కమిషన్ & జేవీపీ కమిటీ – భాషా రాష్ట్రాల డిమాండ్ (Dhar Commission and JVP Committee) in కేంద్రం & భూభాగం – రాష్ట్రాల ఏర్పాటు (Union & its Territory). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భాషా రాష్ట్రాల ఏర్పాటును పరిశీలించడానికి 1948లో వేసిన మొదటి కమిషన్ ఏది?
A. ఫజల్ అలీ కమిషన్
B. శ్రీకృష్ణ కమిటీ
C. ఎస్.కె. ధర్ కమిషన్
D. మండల్ కమిషన్
Answer & explanation
Correct: C — ఎస్.కె. ధర్ కమిషన్
జూన్ 1948లో రాజ్యాంగ సభ అధ్యక్షుడు జస్టిస్ ఎస్.కె. ధర్ అధ్యక్షతన కమిషన్ ఏర్పాటు చేశారు; ఇది భాష కాక పరిపాలనా సౌలభ్యం ఆధారంగా రాష్ట్రాలను ఏర్పాటు చేయాలని సిఫారసు చేసింది.
A. జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, వల్లభ్‌భాయ్ పటేల్, పట్టాభి సీతారామయ్య
B. జగజ్జీవన్ రామ్, వి.పి. మీనన్, పొట్టి శ్రీరాములు
C. జాకీర్ హుస్సేన్, వి.కె. కృష్ణమీనన్, ప్రకాశం
D. జె.బి. కృపలానీ, వల్లభ్‌భాయ్ పటేల్, పణిక్కర్
Answer & explanation
Correct: A — జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, వల్లభ్‌భాయ్ పటేల్, పట్టాభి సీతారామయ్య
JVP = Jawaharlal Nehru + Vallabhbhai Patel + Pattabhi Sitaramayya. డిసెంబర్ 1948లో కాంగ్రెస్ ఈ కమిటీని వేసింది; ఏప్రిల్ 1949లో భాషా ప్రాతిపదికను తిరస్కరించింది.
ధర్ కమిషన్ రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ఏ ప్రాతిపదికను సిఫారసు చేసింది?
A. భాష
B. పరిపాలనా సౌలభ్యం
C. మతం
D. సంస్కృతి
Answer & explanation
Correct: B — పరిపాలనా సౌలభ్యం
ధర్ కమిషన్ (డిసెంబర్ 1948) భాష ఆధారంగా కాకుండా పరిపాలనా సౌలభ్యం ఆధారంగా రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ జరగాలని సిఫారసు చేసింది; JVP కమిటీ (ఏప్రిల్ 1949) కూడా భాషా ప్రాతిపదికను తిరస్కరించింది.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. ధర్ కమిషన్ జూన్ 1948లో ఏర్పాటైంది.
2. JVP కమిటీ ఏప్రిల్ 1949లో నివేదిక ఇచ్చింది.
3. రెండు కమిటీలూ భాషా ప్రాతిపదికను సమర్థించాయి.
ఏవి సరైనవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 2 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: C — 1 మరియు 2 మాత్రమే
ధర్ కమిషన్ జూన్ 1948లో ఏర్పడింది, JVP కమిటీ ఏప్రిల్ 1949లో నివేదిక ఇచ్చింది. రెండూ భాషా ప్రాతిపదికను తిరస్కరించాయి (సమర్థించలేదు), కాబట్టి 3 తప్పు. ఇతర ఎంపికలు (2 మరియు 3 మాత్రమే; 1 మరియు 3 మాత్రమే; 1, 2 మరియు 3) ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానాలు కావు.
కింది సంఘటనలను కాలక్రమంలో అమర్చండి.
1. ధర్ కమిషన్
2. JVP కమిటీ నివేదిక
3. పొట్టి శ్రీరాములు మరణం
4. ఆంధ్ర రాష్ట్రం ఏర్పాటు
A. 2, 1, 3, 4
B. 1, 3, 2, 4
C. 1, 2, 3, 4
D. 1, 2, 4, 3
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2, 3, 4
ధర్ కమిషన్ (1948) → JVP నివేదిక (ఏప్రిల్ 1949) → పొట్టి శ్రీరాములు మరణం (15 డిసెంబర్ 1952) → ఆంధ్ర రాష్ట్ర ఏర్పాటు (1 అక్టోబర్ 1953). ఇతర ఎంపికలు (2, 1, 3, 4; 1, 3, 2, 4; 1, 2, 4, 3) ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానాలు కావు.