పార్లమెంటరీ ప్రభుత్వ విధానం (Parliamentary Form of Government)
Free practice MCQs with answers and explanations for పార్లమెంటరీ ప్రభుత్వ విధానం (Parliamentary Form of Government) in రాజ్యాంగ ముఖ్య లక్షణాలు (Salient Features). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భారత పార్లమెంటరీ విధానం ఏ దేశ నమూనా ఆధారంగా ఏర్పడింది?
A. బ్రిటన్ (వెస్ట్‌మినిస్టర్ నమూనా)
B. అమెరికా
C. ఫ్రాన్స్
D. కెనడా
Answer & explanation
Correct: A — బ్రిటన్ (వెస్ట్‌మినిస్టర్ నమూనా)
భారత రాజ్యాంగం బ్రిటిష్ వెస్ట్‌మినిస్టర్ నమూనా పార్లమెంటరీ విధానాన్ని ఎంచుకుంది. దీన్ని బాధ్యతాయుత ప్రభుత్వం లేదా కేబినెట్ ప్రభుత్వం అని కూడా అంటారు; కేంద్రంలోనూ రాష్ట్రాల్లోనూ ఇదే విధానం.
భారత పార్లమెంటరీ విధానంలో నామమాత్రపు (Nominal) అధిపతి ఎవరు?
A. ప్రధానమంత్రి
B. లోక్‌సభ స్పీకర్
C. ప్రధాన న్యాయమూర్తి
D. రాష్ట్రపతి
Answer & explanation
Correct: D — రాష్ట్రపతి
రాష్ట్రపతి నామమాత్రపు అధిపతి; ప్రధానమంత్రి నిజమైన కార్యనిర్వాహక అధిపతి. మంత్రిమండలి లోక్‌సభకు సమష్టిగా బాధ్యత వహిస్తుంది (ఆర్టికల్ 75(3)). ఇతర ఎంపికలు (ప్రధానమంత్రి; లోక్‌సభ స్పీకర్; ప్రధాన న్యాయమూర్తి) ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానాలు కావు.
భారత పార్లమెంటరీ విధానంలో మంత్రిమండలి ఎవరికి సమష్టిగా బాధ్యత వహిస్తుంది?
A. రాజ్యసభకు
B. రాష్ట్రపతికి మాత్రమే
C. సుప్రీంకోర్టుకు
D. లోక్‌సభకు
Answer & explanation
Correct: D — లోక్‌సభకు
ఆర్టికల్ 75(3) ప్రకారం మంత్రిమండలి లోక్‌సభకు సమష్టిగా బాధ్యత వహిస్తుంది. మంత్రులు పార్లమెంటు సభ్యులై ఉండాలి. ఇతర ఎంపికలు (రాజ్యసభకు; రాష్ట్రపతికి మాత్రమే; సుప్రీంకోర్టుకు) ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానాలు కావు.
భారత, బ్రిటిష్ పార్లమెంటరీ విధానాల్లో ప్రధాన తేడా ఏది?
A. బ్రిటన్‌లో పార్లమెంటు సార్వభౌమం; భారత పార్లమెంటు అధికారాలు రాజ్యాంగానికి లోబడి ఉంటాయి
B. భారత్‌లో రాజు/రాణి వంశపారంపర్యంగా ఉంటారు
C. బ్రిటన్‌లో ఎన్నికైన అధ్యక్షుడు ఉంటారు
D. భారత్‌లో మంత్రులు పార్లమెంటు సభ్యులు కానవసరం లేదు
Answer & explanation
Correct: A — బ్రిటన్‌లో పార్లమెంటు సార్వభౌమం; భారత పార్లమెంటు అధికారాలు రాజ్యాంగానికి లోబడి ఉంటాయి
బ్రిటన్‌లో పార్లమెంటు సార్వభౌమం, వంశపారంపర్య రాజు/రాణి ఉంటారు; భారత్‌లో రాజ్యాంగం సర్వోన్నతం, ఎన్నికైన రాష్ట్రపతి (గణతంత్రం) ఉంటారు. రెండింటిలోనూ మంత్రులు పార్లమెంటు సభ్యులై ఉండాలి.
పార్లమెంటరీ ప్రభుత్వం గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. మంత్రులు పార్లమెంటు సభ్యులై ఉండాలి.
2. లోక్‌సభను రద్దు చేసే వీలు ఉంది.
3. భారత్‌లో రాష్ట్రపతి నిజమైన కార్యనిర్వాహక అధిపతి.
ఏవి సరైనవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 2 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: C — 1 మరియు 2 మాత్రమే
మంత్రులు పార్లమెంటు సభ్యులై ఉండాలి, లోక్‌సభను రద్దు చేయవచ్చు (1, 2 సరైనవి). రాష్ట్రపతి నామమాత్రపు అధిపతి, ప్రధానమంత్రి నిజమైన అధిపతి, కాబట్టి 3 తప్పు.
భారత రాజ్యాంగం బ్రిటన్ పార్లమెంటు సార్వభౌమాధికారం, అమెరికా న్యాయ ఆధిపత్యం మధ్య ఎలాంటి మార్గం ఎంచుకుంది?
A. పార్లమెంటు చట్టాలను సుప్రీంకోర్టు కొట్టివేయవచ్చు; పార్లమెంటు సవరణ ద్వారా రాజ్యాంగాన్ని మార్చవచ్చు
B. పార్లమెంటుకు ఎటువంటి పరిమితి లేదు
C. సుప్రీంకోర్టుకు పార్లమెంటు కంటే ఎక్కువ అధికారం
D. న్యాయ సమీక్షకు ఏ అవకాశమూ లేదు
Answer & explanation
Correct: A — పార్లమెంటు చట్టాలను సుప్రీంకోర్టు కొట్టివేయవచ్చు; పార్లమెంటు సవరణ ద్వారా రాజ్యాంగాన్ని మార్చవచ్చు
భారత్‌లో న్యాయ సమీక్ష ద్వారా సుప్రీంకోర్టు చట్టాలను కొట్టివేయగలదు (అమెరికా), అలాగే పార్లమెంటు రాజ్యాంగ సవరణ చేయగలదు (బ్రిటన్ సార్వభౌమత్వ లక్షణం). రెండింటి మధ్య సమతుల్యమైన మార్గమిది.