రాజ్యాంగ ముఖ్య లక్షణాలు (Salient Features) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for రాజ్యాంగ ముఖ్య లక్షణాలు (Salient Features) (రాజ్యాంగ నిర్మాణం (Making of the Constitution)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
ప్రపంచంలోని లిఖిత రాజ్యాంగాల్లో అతి సుదీర్ఘమైన రాజ్యాంగం ఏది?
A. అమెరికా రాజ్యాంగం
B. బ్రిటన్ రాజ్యాంగం
C. భారత రాజ్యాంగం
D. ఐర్లాండ్ రాజ్యాంగం
Answer & explanation
Correct: C — భారత రాజ్యాంగం
భారత రాజ్యాంగం ప్రపంచంలోని అన్ని లిఖిత రాజ్యాంగాల్లో అతి సుదీర్ఘమైనది. అమెరికా రాజ్యాంగం లిఖితమైనా చాలా చిన్నది; బ్రిటన్ రాజ్యాంగం అలిఖితం. ఇతర ఎంపికలు (అమెరికా రాజ్యాంగం; బ్రిటన్ రాజ్యాంగం; ఐర్లాండ్ రాజ్యాంగం) ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానాలు కావు.
1949లో రాజ్యాంగంలో ఎన్ని ఆర్టికల్స్, భాగాలు, షెడ్యూళ్లు ఉన్నాయి?
A. 395 ఆర్టికల్స్, 22 భాగాలు, 8 షెడ్యూళ్లు
B. 448 ఆర్టికల్స్, 25 భాగాలు, 12 షెడ్యూళ్లు
C. 395 ఆర్టికల్స్, 25 భాగాలు, 12 షెడ్యూళ్లు
D. 370 ఆర్టికల్స్, 22 భాగాలు, 8 షెడ్యూళ్లు
Answer & explanation
Correct: A — 395 ఆర్టికల్స్, 22 భాగాలు, 8 షెడ్యూళ్లు
ఆమోదం సమయంలో రాజ్యాంగంలో ప్రవేశిక, 395 ఆర్టికల్స్, 22 భాగాలు, 8 షెడ్యూళ్లు ఉన్నాయి. అనేక సవరణల తర్వాత ఇప్పుడు సుమారు 470 ఆర్టికల్స్, 25 భాగాలు, 12 షెడ్యూళ్లు ఉన్నాయి.
ప్రపంచంలోని అనేక రాజ్యాంగాల నుండి మంచి అంశాలు తీసుకోవడం వల్ల కొందరు విమర్శకులు దీన్ని "అరువుల సంచి (Bag of Borrowings)" అన్నారు. ఇది రాజ్యాంగం సుదీర్ఘంగా ఉండటానికి ఒక కారణంగా కూడా చెబుతారు.
రాజ్యాంగ సవరణ విధానం భాగం XXలోని ఆర్టికల్ 368లో ఉంది. ఆర్టికల్ 32 రాజ్యాంగ పరిహార హక్కు, ఆర్టికల్ 356 రాష్ట్రపతి పాలన, ఆర్టికల్ 21 జీవించే హక్కు. ఇతర ఎంపికలు (ఆర్టికల్ 32; ఆర్టికల్ 356; ఆర్టికల్ 21) ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానాలు కావు.
రాజ్యాంగ సవరణ విధానాన్ని భారత రాజ్యాంగం ఏ దేశం నుండి తీసుకుంది?
A. అమెరికా
B. దక్షిణాఫ్రికా
C. ఆస్ట్రేలియా
D. ఫ్రాన్స్
Answer & explanation
Correct: B — దక్షిణాఫ్రికా
ఆర్టికల్ 368లోని రాజ్యాంగ సవరణ విధానాన్ని భారత్ దక్షిణాఫ్రికా రాజ్యాంగం నుండి తీసుకుంది. భారత రాజ్యాంగం దృఢత్వం, సరళత కలయిక. ఇతర ఎంపికలు (అమెరికా; ఆస్ట్రేలియా; ఫ్రాన్స్) ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానాలు కావు.
సవరణ కష్టమైన రాజ్యాంగం దృఢ రాజ్యాంగం (ఉదా: అమెరికా); సాధారణ చట్టంలా మార్చగలిగేది సరళ రాజ్యాంగం (ఉదా: బ్రిటన్). భారత రాజ్యాంగం ఈ రెండింటి కలయిక. ఇతర ఎంపికలు (సరళ రాజ్యాంగం (Flexible Constitution); అలిఖిత రాజ్యాంగం; తాత్కాలిక రాజ్యాంగం) ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానాలు కావు.
భారత రాజ్యాంగం ఆర్టికల్ 1 భారతదేశాన్ని ఏమని పేర్కొంది?
A. రాష్ట్రాల యూనియన్ (Union of States)
B. సమాఖ్య (Federation of States)
C. రాష్ట్రాల కూటమి
D. ఏకకేంద్ర రాజ్యం
Answer & explanation
Correct: A — రాష్ట్రాల యూనియన్ (Union of States)
ఆర్టికల్ 1 భారతదేశాన్ని "రాష్ట్రాల యూనియన్ (Union of States)" అని పేర్కొంది. "సమాఖ్య (Federation)" అనే పదం రాజ్యాంగంలో ఎక్కడా లేదు. ఇతర ఎంపికలు (సమాఖ్య (Federation of States); రాష్ట్రాల కూటమి; ఏకకేంద్ర రాజ్యం) ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానాలు కావు.
భారత రాజ్యాంగాన్ని "అర్ధ సమాఖ్య (Quasi-Federal)" అని వర్ణించినవారు ఎవరు?
A. గ్రాన్విల్ ఆస్టిన్
B. ఐవర్ జెన్నింగ్స్
C. కె.సి. వేర్ (K.C. Wheare)
D. ఎ.వి. డైసీ
Answer & explanation
Correct: C — కె.సి. వేర్ (K.C. Wheare)
కె.సి. వేర్ భారత రాజ్యాంగాన్ని అర్ధ సమాఖ్య (Quasi-Federal) అన్నారు; గ్రాన్విల్ ఆస్టిన్ "సహకార సమాఖ్య (Cooperative Federalism)" అన్నారు; ఐవర్ జెన్నింగ్స్ "బలమైన కేంద్రీకరణ ధోరణి గల సమాఖ్య" అన్నారు.
సమాఖ్య స్వభావం రాజ్యాంగ మౌలిక స్వరూపంలో భాగమని ఏ కేసులో సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ఇచ్చింది?
A. కేశవానంద భారతి కేసు (1973)
B. మినర్వా మిల్స్ కేసు (1980)
C. ఎస్.ఆర్. బొమ్మై కేసు (1994)
D. గోలక్నాథ్ కేసు (1967)
Answer & explanation
Correct: C — ఎస్.ఆర్. బొమ్మై కేసు (1994)
ఎస్.ఆర్. బొమ్మై కేసు (1994)లో సమాఖ్య వ్యవస్థ, లౌకికత రాజ్యాంగ మౌలిక స్వరూపంలో భాగమని సుప్రీంకోర్టు చెప్పింది. కేశవానంద భారతి (1973) మౌలిక స్వరూప సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించింది; మినర్వా మిల్స్ (1980) హక్కులు, ఆదేశిక సూత్రాల సమతుల్యం గురించి.
భారత పార్లమెంటరీ విధానం ఏ దేశ నమూనా ఆధారంగా ఏర్పడింది?
A. బ్రిటన్ (వెస్ట్మినిస్టర్ నమూనా)
B. అమెరికా
C. ఫ్రాన్స్
D. కెనడా
Answer & explanation
Correct: A — బ్రిటన్ (వెస్ట్మినిస్టర్ నమూనా)
భారత రాజ్యాంగం బ్రిటిష్ వెస్ట్మినిస్టర్ నమూనా పార్లమెంటరీ విధానాన్ని ఎంచుకుంది. దీన్ని బాధ్యతాయుత ప్రభుత్వం లేదా కేబినెట్ ప్రభుత్వం అని కూడా అంటారు; కేంద్రంలోనూ రాష్ట్రాల్లోనూ ఇదే విధానం.