దృఢత్వం & సరళత్వం కలయిక – రాజ్యాంగ సవరణ (Blend of Rigidity and Flexibility)

Correct: B — ఆర్టికల్ 368

రాజ్యాంగ సవరణ విధానం భాగం XXలోని ఆర్టికల్ 368లో ఉంది. ఆర్టికల్ 32 రాజ్యాంగ పరిహార హక్కు, ఆర్టికల్ 356 రాష్ట్రపతి పాలన, ఆర్టికల్ 21 జీవించే హక్కు. ఇతర ఎంపికలు (ఆర్టికల్ 32; ఆర్టికల్ 356; ఆర్టికల్ 21) ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానాలు కావు.

Correct: B — దక్షిణాఫ్రికా

ఆర్టికల్ 368లోని రాజ్యాంగ సవరణ విధానాన్ని భారత్ దక్షిణాఫ్రికా రాజ్యాంగం నుండి తీసుకుంది. భారత రాజ్యాంగం దృఢత్వం, సరళత కలయిక. ఇతర ఎంపికలు (అమెరికా; ఆస్ట్రేలియా; ఫ్రాన్స్) ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానాలు కావు.

Correct: D — దృఢ రాజ్యాంగం (Rigid Constitution)

సవరణ కష్టమైన రాజ్యాంగం దృఢ రాజ్యాంగం (ఉదా: అమెరికా); సాధారణ చట్టంలా మార్చగలిగేది సరళ రాజ్యాంగం (ఉదా: బ్రిటన్). భారత రాజ్యాంగం ఈ రెండింటి కలయిక. ఇతర ఎంపికలు (సరళ రాజ్యాంగం (Flexible Constitution); అలిఖిత రాజ్యాంగం; తాత్కాలిక రాజ్యాంగం) ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానాలు కావు.

Correct: A — సాధారణ మెజారిటీతో జరిగే సవరణలు (ఉదా: కొత్త రాష్ట్రాల ఏర్పాటు)

ఆర్టికల్స్ 2, 3, 4 (కొత్త రాష్ట్రాల ఏర్పాటు), పౌరసత్వం, రాష్ట్ర శాసన మండళ్ల ఏర్పాటు/రద్దు వంటి వాటిని పార్లమెంటు సాధారణ మెజారిటీతో, సాధారణ చట్టంలా మార్చవచ్చు; ఇవి ఆర్టికల్ 368 కిందికి రావు.

Correct: C — ప్రతి సభలో మొత్తం సభ్యుల్లో మెజారిటీ + హాజరై ఓటు వేసినవారిలో మూడింట రెండు వంతులు

ప్రత్యేక మెజారిటీ = ప్రతి సభలో మొత్తం సభ్యుల్లో మెజారిటీ + హాజరై ఓటు వేసినవారిలో 2/3. ప్రాథమిక హక్కులు, ఆదేశిక సూత్రాల సవరణకు ఇది సరిపోతుంది. ఇతర ఎంపికలు (హాజరైనవారిలో సగం కంటే ఎక్కువ; మొత్తం సభ్యుల్లో మూడింట రెండు వంతులు మాత్రమే; సగం రాష్ట్రాల ఆమోదం మాత్రమే) ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానాలు కావు.

Correct: C — రాష్ట్రపతి ఎన్నిక విధానం

సమాఖ్య స్వభావానికి సంబంధించిన అంశాలు (రాష్ట్రపతి ఎన్నిక, కేంద్ర–రాష్ట్ర అధికారాల విభజన, సుప్రీంకోర్టు, హైకోర్టులు, పార్లమెంటులో రాష్ట్రాల ప్రాతినిధ్యం) సవరించడానికి ప్రత్యేక మెజారిటీతో పాటు సగం రాష్ట్రాల ఆమోదం కావాలి.

Correct: A — కేశవానంద భారతి కేసు (1973)

పార్లమెంటు రాజ్యాంగాన్ని సవరించవచ్చు కానీ మౌలిక స్వరూపాన్ని మార్చకూడదని కేశవానంద భారతి కేసు (1973) చెప్పింది. ఇది భారత రాజ్యాంగ దృఢత్వం, సరళత సమతుల్యతకు ఒక పరిమితి.

Correct: D — A-1, B-2, C-3

కొత్త రాష్ట్రాల ఏర్పాటు (ఆర్టికల్స్ 2–4) సాధారణ మెజారిటీ; ప్రాథమిక హక్కులు ప్రత్యేక మెజారిటీ; రాష్ట్రపతి ఎన్నిక సమాఖ్య అంశం కాబట్టి ప్రత్యేక మెజారిటీ + సగం రాష్ట్రాల ఆమోదం.

Correct: B — 1 మాత్రమే

సవరణ విధానం దక్షిణాఫ్రికా నుండి తీసుకున్నది (1 సరైనది). మౌలిక స్వరూపాన్ని మార్చకూడదు (కేశవానంద భారతి) – 2 తప్పు. పౌరసత్వ నిబంధనలు సాధారణ మెజారిటీతో మార్చవచ్చు, ఆర్టికల్ 368 కిందికి రావు – 3 తప్పు.

Correct: B — సుప్రీంకోర్టు నిర్మాణం (రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా)

సుప్రీంకోర్టు, హైకోర్టులు, కేంద్ర–రాష్ట్ర అధికారాల విభజన సమాఖ్య అంశాలు కాబట్టి సవరణకు ప్రత్యేక మెజారిటీ + సగం రాష్ట్రాల ఆమోదం కావాలి. కొత్త రాష్ట్రాలు, పౌరసత్వం, శాసన మండళ్లు సాధారణ మెజారిటీతో మారుతాయి.