ప్రవేశిక రాజ్యాంగంలో భాగమా? – ముఖ్య కేసులు (Berubari, Kesavananda Bharati)
Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రవేశిక రాజ్యాంగంలో భాగమా? – ముఖ్య కేసులు (Berubari, Kesavananda Bharati) in ప్రవేశిక (Preamble). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ప్రవేశిక రాజ్యాంగంలో భాగమే అని తీర్పు ఇచ్చిన కేసు ఏది?
A. బెరుబారి యూనియన్ కేసు (1960)
B. గోలక్‌నాథ్ కేసు (1967)
C. కేశవానంద భారతి కేసు (1973)
D. మినర్వా మిల్స్ కేసు (1980)
Answer & explanation
Correct: C — కేశవానంద భారతి కేసు (1973)
1973 కేశవానంద భారతి కేసులో సుప్రీంకోర్టు, గతంలో బెరుబారి కేసులో ఇచ్చిన తీర్పును మార్చి, ప్రవేశిక రాజ్యాంగంలో భాగమని తేల్చింది. బెరుబారి (1960) లో భాగం కాదని చెప్పింది. గోలక్‌నాథ్ కేసు ప్రాథమిక హక్కుల సవరణపై.
ప్రవేశిక రాజ్యాంగంలో భాగం కాదని సుప్రీంకోర్టు చెప్పిన బెరుబారి యూనియన్ కేసు ఏ సంవత్సరం?
A. 1973
B. 1960
C. 1976
D. 1995
Answer & explanation
Correct: B — 1960
బెరుబారి యూనియన్ కేసు 1960లో. ఇందులో ప్రవేశిక రాజ్యాంగంలో భాగం కాదని చెప్పింది; కానీ నిర్మాతల మనసు తెలుసుకోవడానికి అది తాళం చెవి అని పేర్కొంది. 1973 కేశవానంద, 1995 LIC కేసులు తర్వాతివి.
1960 బెరుబారి యూనియన్ కేసులో సుప్రీంకోర్టు ప్రవేశిక గురించి ఏమి చెప్పింది?
A. ప్రవేశిక రాజ్యాంగంలో భాగమే
B. ప్రవేశికను సవరించలేరు
C. ప్రవేశిక రాజ్యాంగంలో భాగం కాదు
D. ప్రవేశిక న్యాయబద్ధమైనది
Answer & explanation
Correct: C — ప్రవేశిక రాజ్యాంగంలో భాగం కాదు
బెరుబారి కేసులో ప్రవేశిక రాజ్యాంగంలో భాగం కాదని చెప్పింది; కానీ రాజ్యాంగ నిర్మాతల మనసు తెలుసుకోవడానికి తాళం చెవి (key) అని పేర్కొంది. ఈ తీర్పును 1973లో కేశవానంద భారతి కేసు మార్చింది.
కేశవానంద భారతి కేసు (1973) లో సుప్రీంకోర్టు ప్రతిపాదించిన ప్రసిద్ధ సిద్ధాంతం ఏది?
A. ఆదేశిక సూత్రాల ప్రాధాన్య సిద్ధాంతం
B. మౌలిక స్వరూప సిద్ధాంతం (Basic Structure)
C. అధికార విభజన నిషేధం
D. భూ సంస్కరణల సిద్ధాంతం
Answer & explanation
Correct: B — మౌలిక స్వరూప సిద్ధాంతం (Basic Structure)
కేశవానంద భారతి కేసులో పార్లమెంటు రాజ్యాంగాన్ని సవరించవచ్చు కానీ మౌలిక స్వరూపాన్ని మార్చలేదనే సిద్ధాంతం వచ్చింది. ఇదే కేసులో ప్రవేశిక రాజ్యాంగంలో భాగమని కూడా తేల్చారు.
Correct: A — అది న్యాయబద్ధం కాదు (Non-justiciable)
ప్రవేశిక న్యాయబద్ధం కాదు – దాని ఆధారంగా కోర్టును ఆశ్రయించలేం. అది శాసనసభకు అధికారాలు ఇవ్వదు, అధికారాలపై నిషేధమూ విధించదు; నిబంధనల వ్యాఖ్యానానికి మార్గదర్శి మాత్రమే.
Correct: A — ప్రవేశిక శాసనసభకు అధికారాలను ఇస్తుంది
ప్రవేశిక శాసనసభకు అధికారాలు ఇవ్వదు, అధికారాలపై నిషేధమూ విధించదు. మిగతా మూడు వాక్యాలు సరైనవే. సరైన వాక్యాలు: ప్రవేశికను ఆర్టికల్ 368 కింద సవరించవచ్చు (కేశవానంద భారతి), అది న్యాయబద్ధం కాదు, రాజ్యాంగంలో అంతర్భాగం (LIC 1995). అధికారాల మూలం ప్రవేశిక కాదు – అధికారాలు రాజ్యాంగంలోని నిబంధనల నుండే వస్తాయి.