Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రవేశిక (Preamble) (రాజ్యాంగ నిర్మాణం (Making of the Constitution)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
భారత రాజ్యాంగ ప్రవేశికకు ఆధారమైన తీర్మానం ఏది?
A. లక్ష్యాల తీర్మానం (Objectives Resolution)
B. పూర్ణ స్వరాజ్ తీర్మానం
C. క్విట్ ఇండియా తీర్మానం
D. లాహోర్ తీర్మానం
Answer & explanation
Correct: A — లక్ష్యాల తీర్మానం (Objectives Resolution)
సరైన సమాధానం లక్ష్యాల తీర్మానం. జవహర్లాల్ నెహ్రూ 13 డిసెంబర్ 1946న రాజ్యాంగ సభలో దీన్ని ప్రవేశపెట్టారు; రాజ్యాంగ సభ 22 జనవరి 1947న ఆమోదించింది. ప్రవేశికలోని ఆదర్శాలన్నీ ఈ తీర్మానం నుండే వచ్చాయి. పూర్ణ స్వరాజ్ తీర్మానం (1929 లాహోర్ కాంగ్రెస్), క్విట్ ఇండియా (1942) స్వాతంత్ర్య పోరాటానికి సంబంధించినవి, ప్రవేశికకు ఆధారం కాదు.
ప్రవేశిక (Preamble) ఆలోచనను భారత రాజ్యాంగం ఏ దేశ రాజ్యాంగం నుండి తీసుకుంది?
A. బ్రిటన్
B. ఐర్లాండ్
C. కెనడా
D. అమెరికా (USA)
Answer & explanation
Correct: D — అమెరికా (USA)
రాజ్యాంగానికి ప్రవేశిక (ముందుమాట) పెట్టే పద్ధతి మొదట అమెరికా రాజ్యాంగంలో మొదలైంది; భారత్ ఆ ఆలోచనను తీసుకుంది. బ్రిటన్కు లిఖిత రాజ్యాంగమే లేదు. ఐర్లాండ్ నుండి ఆదేశిక సూత్రాలు, కెనడా నుండి బలమైన కేంద్రంతో సమాఖ్య ఆలోచన తీసుకున్నారు – ప్రవేశిక ఆలోచన కాదు.
రాజ్యాంగ సభలో లక్ష్యాల తీర్మానాన్ని ప్రవేశపెట్టినవారు ఎవరు?
A. డా. బి.ఆర్. అంబేద్కర్
B. డా. రాజేంద్ర ప్రసాద్
C. జవహర్లాల్ నెహ్రూ
D. సర్దార్ వల్లభ్భాయ్ పటేల్
Answer & explanation
Correct: C — జవహర్లాల్ నెహ్రూ
లక్ష్యాల తీర్మానాన్ని 13 డిసెంబర్ 1946న జవహర్లాల్ నెహ్రూ ప్రవేశపెట్టారు. అంబేద్కర్ ముసాయిదా కమిటీ అధ్యక్షుడు, రాజేంద్ర ప్రసాద్ రాజ్యాంగ సభ అధ్యక్షుడు; వీరు తీర్మానం ప్రవేశపెట్టలేదు.
ప్రవేశికలోని 'భారత ప్రజలమైన మేము (We, the People of India)' దేనిని సూచిస్తుంది?
A. రాజ్యాంగ అధికారం బ్రిటిష్ పార్లమెంటు నుండి వచ్చింది
B. రాజ్యాంగ అధికారానికి మూలం ప్రజలే
C. రాజ్యాంగాన్ని రాష్ట్రపతి ఇచ్చారు
D. రాజ్యాంగాన్ని సుప్రీంకోర్టు రాసింది
Answer & explanation
Correct: B — రాజ్యాంగ అధికారానికి మూలం ప్రజలే
ప్రవేశిక ప్రారంభంలోని ఈ పదాలు రాజ్యాంగానికి అధికారం ప్రజల నుండే వస్తుందని (ప్రజా సార్వభౌమత్వం) తెలుపుతాయి. రాజ్యాంగాన్ని రాజ్యాంగ సభ రూపొందించింది; బ్రిటిష్ పార్లమెంటు, రాష్ట్రపతి లేదా సుప్రీంకోర్టు కాదు.
ప్రవేశికలో రాజ్యాంగాన్ని ఆమోదించిన తేదీ 26 నవంబర్ 1949 ఉంటుంది. 26 జనవరి 1950 రాజ్యాంగం అమలులోకి వచ్చిన తేదీ (గణతంత్ర దినోత్సవం); 15 ఆగస్టు 1947 స్వాతంత్ర్య దినం; 9 డిసెంబర్ 1946 రాజ్యాంగ సభ మొదటి సమావేశ తేదీ.
ప్రవేశిక భారత పౌరులకు హామీ ఇచ్చే ప్రధాన లక్ష్యాలు ఎన్ని?
A. మూడు
B. ఐదు
C. ఆరు
D. నాలుగు (న్యాయం, స్వేచ్ఛ, సమానత్వం, సౌభ్రాతృత్వం)
Answer & explanation
Correct: D — నాలుగు (న్యాయం, స్వేచ్ఛ, సమానత్వం, సౌభ్రాతృత్వం)
ప్రవేశిక నాలుగు లక్ష్యాలను పేర్కొంటుంది: న్యాయం (Justice), స్వేచ్ఛ (Liberty), సమానత్వం (Equality), సౌభ్రాతృత్వం (Fraternity). ఐదు అనేది రాజ్య స్వభావాన్ని తెలిపే పదాల సంఖ్య (సార్వభౌమ, సామ్యవాద, లౌకిక, ప్రజాస్వామ్య, గణతంత్ర) – లక్ష్యాల సంఖ్య కాదు.
కింది వాటిలో 42వ రాజ్యాంగ సవరణ (1976) ద్వారా ప్రవేశికలో చేర్చిన పదం ఏది?
A. ప్రజాస్వామ్య (Democratic)
B. సార్వభౌమ (Sovereign)
C. లౌకిక (Secular)
D. గణతంత్ర (Republic)
Answer & explanation
Correct: C — లౌకిక (Secular)
42వ సవరణ ద్వారా సామ్యవాద (Socialist), లౌకిక (Secular), సమగ్రత (Integrity) పదాలు చేరాయి. సార్వభౌమ, ప్రజాస్వామ్య, గణతంత్ర పదాలు 1950 నుండి ప్రవేశికలో ఉన్నాయి.
భారత సామ్యవాదం ఏ రకమైన ఆర్థిక వ్యవస్థను సూచిస్తుంది?
A. పూర్తిగా ప్రైవేటు రంగ వ్యవస్థ
B. మిశ్రమ ఆర్థిక వ్యవస్థ (ప్రజాస్వామ్య సామ్యవాదం)
C. పూర్తిగా ప్రభుత్వ రంగ వ్యవస్థ
D. రాచరిక ఆర్థిక వ్యవస్థ
Answer & explanation
Correct: B — మిశ్రమ ఆర్థిక వ్యవస్థ (ప్రజాస్వామ్య సామ్యవాదం)
భారత సామ్యవాదం ప్రజాస్వామ్య సామ్యవాదం (Democratic Socialism): ప్రభుత్వ రంగం, ప్రైవేటు రంగం రెండూ కలిసి ఉంటాయి – దీన్నే మిశ్రమ ఆర్థిక వ్యవస్థ అంటారు. పేదరికం, అసమానతలు తగ్గించడం దీని లక్ష్యం. పూర్తిగా ప్రభుత్వ నియంత్రణ (కమ్యూనిస్టు) లేదా పూర్తిగా ప్రైవేటు (పెట్టుబడిదారీ) విధానం కాదు.
ప్రవేశికలో 'లౌకిక (Secular)' అంటే ప్రధానంగా అర్థం ఏమిటి?
A. ప్రభుత్వానికి అధికారిక మతం ఉండదు
B. దేశంలో మతాలు ఉండకూడదు
C. ఒక మతాన్ని ప్రభుత్వం ప్రోత్సహిస్తుంది
D. మత విషయాలను కోర్టు నిర్ణయిస్తుంది
Answer & explanation
Correct: A — ప్రభుత్వానికి అధికారిక మతం ఉండదు
లౌకిక రాజ్యంలో ప్రభుత్వానికి అధికారిక మతం ఉండదు, అన్ని మతాలను సమానంగా గౌరవిస్తుంది. ఇది మతాన్ని నిషేధించడం కాదు; ఏ ఒక్క మతాన్నీ ప్రత్యేకంగా ప్రోత్సహించదు. మత స్వేచ్ఛ ఆర్టికల్స్ 25–28లో ఉంది.