స్వాతంత్ర్య పోరాటం: 1857 తిరుగుబాటు · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for స్వాతంత్ర్య పోరాటం: 1857 తిరుగుబాటు (ఆధునిక భారతదేశం). Tap an option to check instantly · page 2 of 6.
Q11Easy
బహదూర్ షా జఫర్ను హుమాయూన్ సమాధి వద్ద పట్టుకున్న ఆంగ్ల అధికారి ఎవరు?
A. జాన్ నికల్సన్
B. హేవ్లాక్
C. హ్యూ రోజ్
D. విలియం హాడ్సన్
Answer & explanation
Correct: D — విలియం హాడ్సన్
విలియం హాడ్సన్ హుమాయూన్ సమాధి వద్ద బహదూర్ షాను పట్టుకున్నాడు; అతని కుమారులను కాల్చి చంపారు; చక్రవర్తిని రంగూన్కు పంపారు (1862లో అక్కడే మరణించాడు). నికల్సన్ ఢిల్లీ ముట్టడికి నాయకత్వం వహించి గాయాలతో మరణించాడు; హేవ్లాక్ కాన్పూర్ను, హ్యూ రోజ్ ఝాన్సీని స్వాధీనం చేసుకున్నారు.
1857 తిరుగుబాటును 'ప్రథమ స్వాతంత్ర్య సంగ్రామం' అని వర్ణించినవారు ఎవరు?
A. వి.డి. సావర్కర్
B. సర్ జాన్ సీలీ
C. ఆర్.సి. మజుందార్
D. ఎస్.ఎన్. సేన్
Answer & explanation
Correct: A — వి.డి. సావర్కర్
వి.డి. సావర్కర్ 1909లో రాసిన 'The Indian War of Independence' గ్రంథంలో దీన్ని ప్రథమ స్వాతంత్ర్య సంగ్రామంగా పేర్కొన్నాడు. సీలీ దీన్ని కేవలం సిపాయిల తిరుగుబాటు అన్నాడు; మజుందార్ మొదటిది కాదు, జాతీయ కాదు, స్వాతంత్ర్య సంగ్రామమూ కాదు అని విమర్శించాడు.
1857 తిరుగుబాటును 'కేవలం సిపాయిల తిరుగుబాటు (Mere Sepoy Mutiny)' అని వర్ణించినవారు ఎవరు?
A. వి.డి. సావర్కర్
B. బెంజమిన్ డిజ్రేలీ
C. అశోక్ మెహతా
D. సర్ జాన్ సీలీ
Answer & explanation
Correct: D — సర్ జాన్ సీలీ
ఆంగ్ల చరిత్రకారుడు సర్ జాన్ సీలీ దీన్ని స్వార్థపరులైన సిపాయిల తిరుగుబాటుగా వర్ణించాడు. సావర్కర్ స్వాతంత్ర్య సంగ్రామం అన్నాడు; బ్రిటిష్ రాజకీయవేత్త డిజ్రేలీ దీన్ని జాతీయ తిరుగుబాటు అన్నాడు; అశోక్ మెహతా 'The Great Rebellion' రాశాడు.
1858 భారత ప్రభుత్వ చట్టం ప్రకారం ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ పాలన తర్వాత భారతదేశం ఎవరి ప్రత్యక్ష పాలనలోకి వచ్చింది?
A. బ్రిటిష్ రాజ్యం (క్వీన్ విక్టోరియా)
B. మొఘల్ చక్రవర్తి
C. ఫ్రెంచ్ ప్రభుత్వం
D. పీష్వా
Answer & explanation
Correct: A — బ్రిటిష్ రాజ్యం (క్వీన్ విక్టోరియా)
1858 చట్టంతో కంపెనీ పాలన రద్దై భారతదేశం బ్రిటిష్ రాజ్యానికి (క్వీన్ విక్టోరియా) ప్రత్యక్ష పాలనలోకి వచ్చింది. లండన్లో భారత రాజ్య కార్యదర్శి పదవి ఏర్పడింది. మొఘల్ చక్రవర్తి అధికారం అప్పటికే నామమాత్రం; చివరి మొఘల్ను రంగూన్కు పంపారు.
1858 చట్టంతో గవర్నర్ జనరల్ 'వైస్రాయ్' అయ్యాడు; తొలి వైస్రాయ్ లార్డ్ కానింగ్. డల్హౌసీ చివరి కంపెనీ గవర్నర్ జనరల్లలో ఒకడు; కర్జన్, రిపన్ తర్వాతి వైస్రాయ్లు.
బంకిం చంద్ర ఛటర్జీ 'ఆనందమఠం' నవలకు ఆధారమైన తిరుగుబాటు ఏది?
A. సంతాల్ తిరుగుబాటు
B. పైకా తిరుగుబాటు
C. సన్యాసి తిరుగుబాటు
D. వెల్లూరు తిరుగుబాటు
Answer & explanation
Correct: C — సన్యాసి తిరుగుబాటు
సన్యాసి తిరుగుబాటు (1763–1800)లో బెంగాల్ సన్యాసులు, ఫకీర్లు కంపెనీ శిస్తు వసూళ్లకు వ్యతిరేకంగా పోరాడారు; దీని ఆధారంగా బంకిం చంద్ర 'ఆనందమఠం' రాశారు. సంతాల్ తిరుగుబాటు (1855–56) భూమి, వడ్డీ వ్యాపారులపై; పైకా ఒడిశాలో; వెల్లూరు సిపాయిల తిరుగుబాటు మద్రాసులో జరిగాయి.
సంతాల్ తిరుగుబాటు నాయకులు సిదో, కాన్హూ; ఇది భూమి సమస్య, వడ్డీ వ్యాపారుల దోపిడీపై జరిగింది. బక్షి జగబంధు పైకా తిరుగుబాటు (1817, ఒడిశా) నాయకుడు; షరీయతుల్లా, దుదు మియా ఫరాయిజీ ఉద్యమం నాయకులు.
కంపెనీ పింఛను, పన్నులకు వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాటు చేసిన ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి ఏ ప్రాంతానికి చెందినవాడు?
A. కోస్తా ఆంధ్ర (గోదావరి ప్రాంతం)
B. రాయలసీమ (కర్నూలు ప్రాంతం)
C. తెలంగాణ (వరంగల్)
D. ఉత్తరాంధ్ర (శ్రీకాకుళం)
Answer & explanation
Correct: B — రాయలసీమ (కర్నూలు ప్రాంతం)
ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి (1846–47) రాయలసీమలోని కర్నూలు ప్రాంతంలో కంపెనీ పింఛను, పన్నులకు వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాటు చేశాడు; 1847లో కోయిలకుంట్ల వద్ద ఉరితీశారు. ఇది 1857కు ముందే తెలుగు ప్రాంతంలో జరిగిన ముఖ్య తిరుగుబాటు.
మంగళ్ పాండే బారక్పూర్లో 29 మార్చి 1857న కాల్పులు జరిపాడు. గుర్తుపెట్టుకోవడానికి 29-3 (మంగళ్), 10-5 (మీరట్), 11-5 (ఢిల్లీ) అనే వరుస ఉపయోగపడుతుంది. 1 నవంబర్ 1858 రాణి ప్రకటన తేదీ.
రాణి ప్రకటన (Queen's Proclamation) ఏ తేదీన వెలువడింది?
A. 10 మే 1857
B. 1 జనవరి 1858
C. 1 నవంబర్ 1857
D. 1 నవంబర్ 1858
Answer & explanation
Correct: D — 1 నవంబర్ 1858
రాణి ప్రకటనను 1 నవంబర్ 1858న అలహాబాద్ దర్బారులో కానింగ్ చదివాడు; స్వదేశీ రాజుల హక్కులు, దత్తత హక్కు, మత స్వేచ్ఛ గురించి హామీలు ఇచ్చింది. 10 మే 1857 మీరట్ తిరుగుబాటు తేదీ; ప్రకటన తిరుగుబాటు తర్వాత (1858) వచ్చింది, 1857 కాదు.