స్వాతంత్ర్య పోరాటం: 1857 తిరుగుబాటు · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for స్వాతంత్ర్య పోరాటం: 1857 తిరుగుబాటు (ఆధునిక భారతదేశం). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
రాజ్య సంక్రమణ సిద్ధాంతం (Doctrine of Lapse) ద్వారా సతారా, ఝాన్సీ, నాగపూర్ రాజ్యాలను విలీనం చేసిన గవర్నర్ జనరల్ ఎవరు?
A. లార్డ్ కానింగ్
B. లార్డ్ వెల్లస్లీ
C. లార్డ్ కర్జన్
D. లార్డ్ డల్హౌసీ
Answer & explanation
Correct: D — లార్డ్ డల్హౌసీ
రాజ్య సంక్రమణ సిద్ధాంతం ప్రకారం వారసుడు లేని రాజ్యాలను బ్రిటిష్ వారు విలీనం చేసుకున్నారు; దీన్ని అమలు చేసినవాడు డల్హౌసీ. ఈ విధానం రాజులు, వారి బంధువుల్లో తీవ్ర అసంతృప్తి రగిల్చి 1857 తిరుగుబాటుకు రాజకీయ కారణమైంది. కానింగ్ తిరుగుబాటు కాలపు గవర్నర్ జనరల్, వెల్లస్లీ సైన్య సహకార పద్ధతికి ప్రసిద్ధుడు.
అవధ్ రాజ్యాన్ని 'దుష్పరిపాలన' పేరుతో బ్రిటిష్ వారు ఏ సంవత్సరంలో విలీనం చేసుకున్నారు?
A. 1856
B. 1853
C. 1857
D. 1858
Answer & explanation
Correct: A — 1856
అవధ్ విలీనం 1856లో జరిగింది. అవధ్ నుండి చాలామంది సిపాయిలు బెంగాల్ సైన్యంలో ఉండటంతో ఈ విలీనం వారిలో ఆగ్రహం పెంచింది. 1857 తిరుగుబాటు ప్రారంభ సంవత్సరం, 1858 రాణి ప్రకటన / కంపెనీ పాలన రద్దు సంవత్సరం – ఈ రెండూ విలీనానికి సంబంధించినవి కావు.
C. ఆవు, పంది కొవ్వు పూసారనే వదంతి గల ఎన్ఫీల్డ్ రైఫిల్ కాట్రిడ్జ్లు
D. సైన్యంలో జీతాల తగ్గింపు మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: C — ఆవు, పంది కొవ్వు పూసారనే వదంతి గల ఎన్ఫీల్డ్ రైఫిల్ కాట్రిడ్జ్లు
కొత్త ఎన్ఫీల్డ్ రైఫిల్ కాట్రిడ్జ్లను నోటితో కొరికి తెరవాలి; వాటికి ఆవు (హిందువులకు పవిత్రం), పంది (ముస్లింలకు నిషిద్ధం) కొవ్వు పూసినట్లు వదంతి వ్యాపించడంతో సిపాయిలు ఆగ్రహించారు. బెంగాల్ విభజన 1905లో జరిగింది; జీతాల వివక్ష దీర్ఘకాలిక సైనిక కారణం మాత్రమే, తక్షణ కారణం కాదు.
1857 మార్చి 29న బారక్పూర్లో ఆంగ్ల అధికారులపై కాల్పులు జరిపిన సిపాయి ఎవరు?
A. మంగళ్ పాండే
B. తాంతియా తోపే
C. బక్త్ ఖాన్
D. తుర్రేబాజ్ ఖాన్
Answer & explanation
Correct: A — మంగళ్ పాండే
34వ నేటివ్ ఇన్ఫాంట్రీ సిపాయి మంగళ్ పాండే బారక్పూర్ (బెంగాల్)లో అధికారులపై కాల్పులు జరిపాడు; 8 ఏప్రిల్ 1857న ఉరితీశారు. అతడిని తిరుగుబాటు తొలి అమరవీరుడిగా భావిస్తారు. తాంతియా తోపే కాన్పూర్/ఝాన్సీ ప్రాంత నాయకుడు, బక్త్ ఖాన్ ఢిల్లీ సైన్య నాయకుడు, తుర్రేబాజ్ ఖాన్ హైదరాబాద్లో పోరాడాడు.
మీరట్లో 10 మే 1857న సిపాయిలు జైలు బద్దలు కొట్టి 85 మంది ఖైదీలను విడిపించి ఆంగ్ల అధికారులను చంపారు. 29 మార్చి మంగళ్ పాండే సంఘటన, 11 మే ఢిల్లీలో బహదూర్ షా ప్రకటన, 1 నవంబర్ 1858 రాణి ప్రకటన తేదీలు.
1857 మే 11న సిపాయిలు ఢిల్లీలో భారతదేశ చక్రవర్తిగా ఎవరిని ప్రకటించారు?
A. నానాసాహెబ్
B. బహదూర్ షా జఫర్ II
C. వాజిద్ అలీ షా
D. కున్వర్ సింగ్
Answer & explanation
Correct: B — బహదూర్ షా జఫర్ II
మీరట్ నుండి ఢిల్లీ చేరిన సిపాయిలు చివరి మొఘల్ చక్రవర్తి బహదూర్ షా జఫర్ IIను భారతదేశ చక్రవర్తిగా ప్రకటించారు; ఇది తిరుగుబాటుకు చట్టబద్ధత ఇచ్చింది. నానాసాహెబ్ కాన్పూర్ నాయకుడు, వాజిద్ అలీ షా అవధ్ చివరి నవాబు, కున్వర్ సింగ్ బీహార్ నాయకుడు.
1857 తిరుగుబాటులో కాన్పూర్లో నాయకత్వం వహించినవారు ఎవరు?
A. కున్వర్ సింగ్
B. నానాసాహెబ్
C. ఖాన్ బహదూర్ ఖాన్
D. మౌల్వీ అహ్మదుల్లా షా
Answer & explanation
Correct: B — నానాసాహెబ్
కాన్పూర్ నాయకుడు నానాసాహెబ్ (ధోండు పంత్); అతనికి తాంతియా తోపే, అజీముల్లా ఖాన్ సహాయకులు. కున్వర్ సింగ్ బీహార్ (జగదీష్పూర్), ఖాన్ బహదూర్ ఖాన్ బరేలీ, మౌల్వీ అహ్మదుల్లా షా ఫైజాబాద్ నాయకులు.
అవధ్ నవాబ్ వాజిద్ అలీ షా భార్య బేగం హజ్రత్ మహల్ లక్నోలో తిరుగుబాటుకు నాయకత్వం వహించి తన కుమారుడు బిర్జీస్ ఖద్ర్ను నవాబుగా ప్రకటించింది. లక్ష్మీబాయి ఝాన్సీ రాణి; చెన్నమ్మ కిత్తూరు రాణి (1824), అది 1857కు ముందు జరిగింది.
ఝాన్సీ రాణి లక్ష్మీబాయి పోరాటానికి ప్రధాన కారణం ఏమిటి?
A. ఉప్పు పన్ను
B. దత్తపుత్రుడు దామోదరరావుకు రాజ్యం దక్కకుండా చేసిన విధానం
C. అవధ్ విలీనం
D. సైన్యంలో కొవ్వు కాట్రిడ్జ్లు
Answer & explanation
Correct: B — దత్తపుత్రుడు దామోదరరావుకు రాజ్యం దక్కకుండా చేసిన విధానం
రాణి భర్త గంగాధరరావు మరణం తర్వాత డల్హౌసీ రాజ్య సంక్రమణ సిద్ధాంతంతో దత్తపుత్రుడు దామోదరరావుకు వారసత్వం నిరాకరించారు; ఇది ఆమె ఆగ్రహానికి కారణమైంది. అవధ్ విలీనం వేరు; కాట్రిడ్జ్లు సిపాయిల తక్షణ కారణం.
1857 తిరుగుబాటు సమయంలో గవర్నర్ జనరల్ లార్డ్ కానింగ్; తర్వాత 1858 చట్టంతో అతడే తొలి వైస్రాయ్ అయ్యాడు. డల్హౌసీ 1856లో పదవి వదిలాడు; లిట్టన్ (1876–80), రిపన్ (1880–84) తర్వాతి కాలపు వైస్రాయ్లు.