1857 తిరుగుబాటుకు కారణాలు – రాజకీయ, ఆర్థిక, సామాజిక (Causes of the Revolt of 1857)
Free practice MCQs with answers and explanations for 1857 తిరుగుబాటుకు కారణాలు – రాజకీయ, ఆర్థిక, సామాజిక (Causes of the Revolt of 1857) in స్వాతంత్ర్య పోరాటం: 1857 తిరుగుబాటు. Tap an option to check instantly.
Q1Easy
రాజ్య సంక్రమణ సిద్ధాంతం (Doctrine of Lapse) ద్వారా సతారా, ఝాన్సీ, నాగపూర్ రాజ్యాలను విలీనం చేసిన గవర్నర్ జనరల్ ఎవరు?
A. లార్డ్ కానింగ్
B. లార్డ్ వెల్లస్లీ
C. లార్డ్ కర్జన్
D. లార్డ్ డల్హౌసీ
Answer & explanation
Correct: D — లార్డ్ డల్హౌసీ
రాజ్య సంక్రమణ సిద్ధాంతం ప్రకారం వారసుడు లేని రాజ్యాలను బ్రిటిష్ వారు విలీనం చేసుకున్నారు; దీన్ని అమలు చేసినవాడు డల్హౌసీ. ఈ విధానం రాజులు, వారి బంధువుల్లో తీవ్ర అసంతృప్తి రగిల్చి 1857 తిరుగుబాటుకు రాజకీయ కారణమైంది. కానింగ్ తిరుగుబాటు కాలపు గవర్నర్ జనరల్, వెల్లస్లీ సైన్య సహకార పద్ధతికి ప్రసిద్ధుడు.
అవధ్ రాజ్యాన్ని 'దుష్పరిపాలన' పేరుతో బ్రిటిష్ వారు ఏ సంవత్సరంలో విలీనం చేసుకున్నారు?
A. 1856
B. 1853
C. 1857
D. 1858
Answer & explanation
Correct: A — 1856
అవధ్ విలీనం 1856లో జరిగింది. అవధ్ నుండి చాలామంది సిపాయిలు బెంగాల్ సైన్యంలో ఉండటంతో ఈ విలీనం వారిలో ఆగ్రహం పెంచింది. 1857 తిరుగుబాటు ప్రారంభ సంవత్సరం, 1858 రాణి ప్రకటన / కంపెనీ పాలన రద్దు సంవత్సరం – ఈ రెండూ విలీనానికి సంబంధించినవి కావు.
C. ఆవు, పంది కొవ్వు పూసారనే వదంతి గల ఎన్ఫీల్డ్ రైఫిల్ కాట్రిడ్జ్లు
D. సైన్యంలో జీతాల తగ్గింపు మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: C — ఆవు, పంది కొవ్వు పూసారనే వదంతి గల ఎన్ఫీల్డ్ రైఫిల్ కాట్రిడ్జ్లు
కొత్త ఎన్ఫీల్డ్ రైఫిల్ కాట్రిడ్జ్లను నోటితో కొరికి తెరవాలి; వాటికి ఆవు (హిందువులకు పవిత్రం), పంది (ముస్లింలకు నిషిద్ధం) కొవ్వు పూసినట్లు వదంతి వ్యాపించడంతో సిపాయిలు ఆగ్రహించారు. బెంగాల్ విభజన 1905లో జరిగింది; జీతాల వివక్ష దీర్ఘకాలిక సైనిక కారణం మాత్రమే, తక్షణ కారణం కాదు.
1856 'సాధారణ సేవా నియామక చట్టం' (General Service Enlistment Act) సిపాయిల్లో అసంతృప్తి కలిగించడానికి కారణం ఏమిటి?
A. జీతాలు పూర్తిగా నిలిపివేయడం
B. సైన్యంలో కొత్త పన్ను విధించడం
C. సిపాయిలకు ఉచిత విద్య ఇవ్వడం
D. సముద్ర ప్రయాణం అవసరమయ్యే సేవకు వెళ్లవలసి రావడం
Answer & explanation
Correct: D — సముద్ర ప్రయాణం అవసరమయ్యే సేవకు వెళ్లవలసి రావడం
ఈ చట్టం ప్రకారం సిపాయిలు అవసరమైతే సముద్రం దాటి వెళ్లాలి; ఆ కాలంలో సముద్ర ప్రయాణం కులభ్రష్టతకు కారణమని హిందూ సిపాయిలు భావించారు. వేతన, పదోన్నతి వివక్షతో కలిసి ఇది సైనిక అసంతృప్తిని పెంచింది.
నానాసాహెబ్ (ధోండు పంత్) చివరి పీష్వా బాజీరావు II దత్తపుత్రుడు; బ్రిటిష్ వారు అతనికి పింఛను నిలిపివేయడం ఆగ్రహానికి కారణం. బహదూర్ షా మొఘల్ చక్రవర్తి; వాజిద్ అలీ షా అవధ్ నవాబు; ఇద్దరికీ నానాసాహెబ్తో దత్తత సంబంధం లేదు.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. అవధ్ విలీనం (1856) 'దుష్పరిపాలన' పేరుతో జరిగింది 2. ఇనాం కమిషన్ జమీందార్ల మాన్యాలను స్వాధీనం చేసుకుంది 3. నానాసాహెబ్కు పింఛను పెంచారు. సరైనవి?
A. 1, 2 మరియు 3
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — 1 మరియు 2 మాత్రమే
1, 2 సరైనవి. 3 తప్పు: నానాసాహెబ్కు పింఛను నిలిపివేశారు, పెంచలేదు. ఇది రాజకీయ కారణాల్లో ఒకటి. ఇనాం కమిషన్ ఆర్థిక కారణాల్లో భాగం – జమీందార్ల మాన్యాల స్వాధీనం ద్వారా అసంతృప్తి కలిగింది.
Correct: A — సాధారణ సేవా నియామక చట్టం – సైనిక కారణం
సముద్ర ప్రయాణ నిబంధన ఉన్న సాధారణ సేవా నియామక చట్టం (1856) సైనిక కారణం. ఇనాం కమిషన్ ఆర్థిక కారణం; అవధ్ విలీనం, రాజ్య సంక్రమణ సిద్ధాంతం రాజకీయ కారణాలు; సతి నిషేధం, వితంతు వివాహ చట్టం సామాజిక–మత కారణాలు.
రాజ్య సంక్రమణ సిద్ధాంతం ద్వారా కాకుండా, 'దుష్పరిపాలన' పేరుతో విలీనం చేసిన రాజ్యం ఏది?
A. సతారా
B. ఝాన్సీ
C. అవధ్
D. నాగపూర్
Answer & explanation
Correct: C — అవధ్
సతారా, ఝాన్సీ, నాగపూర్ రాజ్య సంక్రమణ సిద్ధాంతం కింద విలీనమయ్యాయి (వారసుడు లేకపోవడం). అవధ్ను మాత్రం 'దుష్పరిపాలన' కారణంతో 1856లో విలీనం చేశారు. అవధ్ నుండే ఎక్కువమంది సిపాయిలు రావడం వల్ల అది సైన్యంలో ఆగ్రహం పెంచింది.