స్వాతంత్ర్య పోరాటం: మితవాద దశ (1885 - 1905) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for స్వాతంత్ర్య పోరాటం: మితవాద దశ (1885 - 1905) (ఆధునిక భారతదేశం). Tap an option to check instantly · page 2 of 6.
Q11Easy
1892లో బ్రిటిష్ పార్లమెంటుకు ఎన్నికైన తొలి భారతీయుడు ఎవరు?
A. సురేంద్రనాథ్ బెనర్జీ
B. గోపాలకృష్ణ గోఖలే
C. ఆర్.సి. దత్
D. దాదాభాయ్ నౌరోజీ
Answer & explanation
Correct: D — దాదాభాయ్ నౌరోజీ
దాదాభాయ్ నౌరోజీ 1892లో లిబరల్ పార్టీ తరఫున బ్రిటిష్ పార్లమెంటుకు ఎన్నికై ఆ సభలో తొలి భారతీయ సభ్యుడయ్యాడు. అక్కడ ఆయన భారత సమస్యలను వినిపించాడు. బెనర్జీ, గోఖలే, దత్ ఈ ఘనత సాధించలేదు; వారు భారతదేశంలోనే మితవాద కార్యకలాపాలు నిర్వహించారు.
'గ్రాండ్ ఓల్డ్ మ్యాన్ ఆఫ్ ఇండియా' అనే బిరుదు ఎవరిది?
A. దాదాభాయ్ నౌరోజీ
B. ఫిరోజ్షా మెహతా
C. ఎం.జి. రానడే
D. డబ్ల్యూ.సి. బెనర్జీ
Answer & explanation
Correct: A — దాదాభాయ్ నౌరోజీ
నౌరోజీ (1825–1917) భారత గ్రాండ్ ఓల్డ్ మ్యాన్. సంపద తరలింపు సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించి, మూడుసార్లు కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడయ్యాడు. మెహతాను బొంబాయి సింహం అని, సురేంద్రనాథ్ బెనర్జీని రాష్ట్రగురు అని పిలుస్తారు; ఈ బిరుదులు పరీక్షల్లో తరచూ కలిపి అడుగుతారు.
మహాత్మా గాంధీ రాజకీయ గురువుగా పేరుపొందిన మితవాద నాయకుడు ఎవరు?
A. బాల గంగాధర తిలక్
B. లాలా లజపతి రాయ్
C. సురేంద్రనాథ్ బెనర్జీ
D. గోపాలకృష్ణ గోఖలే
Answer & explanation
Correct: D — గోపాలకృష్ణ గోఖలే
గోపాలకృష్ణ గోఖలే గాంధీజీకి రాజకీయ గురువు; 1905లో సర్వెంట్స్ ఆఫ్ ఇండియా సొసైటీని స్థాపించాడు. తిలక్, లజపత్ రాయ్ అతివాద నాయకులు కాగా, సురేంద్రనాథ్ బెనర్జీ మితవాది అయినా గాంధీ గురువుగా కాదు, 'రాష్ట్రగురు' గా ప్రసిద్ధుడు.
సురేంద్రనాథ్ బెనర్జీ (1848–1925) 'రాష్ట్రగురు'; ఆయన 'బెంగాలీ' పత్రిక సంపాదకుడు, ఇండియన్ అసోసియేషన్ స్థాపకుడు. కోర్టు ధిక్కరణ కేసులో 1883లో జైలు శిక్ష పొందిన తొలి భారతీయ సంపాదకుడు. గోఖలే గాంధీ గురువు, మెహతా బొంబాయి సింహం.
1892 ఇండియన్ కౌన్సిల్స్ చట్టం కాలంలో భారత వైస్రాయ్ ఎవరు?
A. లార్డ్ రిపన్
B. లార్డ్ లిట్టన్
C. లార్డ్ కర్జన్
D. లార్డ్ లాన్స్డౌన్
Answer & explanation
Correct: D — లార్డ్ లాన్స్డౌన్
1892 చట్టం లార్డ్ లాన్స్డౌన్ కాలంలో వచ్చింది. రిపన్ (1880–84), లిట్టన్ (1876–80) అంతకు ముందు వైస్రాయ్లు; కర్జన్ (1899–1905) తర్వాత వచ్చాడు. ఈ చట్టం మితవాదుల ఒత్తిడి ఫలితమే అయినా వారిని పూర్తిగా సంతృప్తి పరచలేదు.
1892 ఇండియన్ కౌన్సిల్స్ చట్టం శాసన సభ్యులకు ఇచ్చిన హక్కు ఏది?
A. బడ్జెట్పై ఓటు వేసే హక్కు
B. ప్రత్యక్ష ఎన్నికల హక్కు
C. బడ్జెట్పై చర్చించే హక్కు (ఓటు హక్కు లేకుండా)
D. వైస్రాయ్ను తొలగించే హక్కు
Answer & explanation
Correct: C — బడ్జెట్పై చర్చించే హక్కు (ఓటు హక్కు లేకుండా)
1892 చట్టం ప్రకారం సభ్యులు బడ్జెట్పై చర్చించవచ్చు, పరిమితంగా ప్రశ్నలు అడగవచ్చు; కానీ బడ్జెట్పై ఓటు వేసే హక్కు లేదు. ప్రత్యక్ష ఎన్నికలు లేవు, నామినేషన్ ద్వారానే నియామకం జరిగింది. వైస్రాయ్ను తొలగించే అధికారం భారతీయ శాసన సభ్యులకు ఎన్నడూ లేదు.
బెంగాల్ విభజన ప్రకటన 20 జూలై 1905న వెలువడింది, 16 అక్టోబర్ 1905న అమలైంది; దీన్ని అమలు చేసినవాడు లార్డ్ కర్జన్ (1899–1905). విభజన స్వదేశీ ఉద్యమానికి, అతివాద దశకు దారితీసింది. లాన్స్డౌన్, డఫ్రిన్, రిపన్ కర్జన్ కంటే ముందు వైస్రాయ్లు.
భారత విశ్వవిద్యాలయాల చట్టం (Indian Universities Act) ఏ సంవత్సరంలో వచ్చింది?
A. 1899
B. 1904
C. 1902
D. 1905
Answer & explanation
Correct: B — 1904
భారత విశ్వవిద్యాలయాల చట్టం 1904లో వచ్చింది; విశ్వవిద్యాలయాలపై ప్రభుత్వ నియంత్రణ పెరిగింది. దీనికి ఆధారం రాలీ కమిషన్ (1902) సిఫార్సులు. 1899 కలకత్తా కార్పొరేషన్ చట్టం, 1905 బెంగాల్ విభజన సంవత్సరాలు; 1902 కేవలం కమిషన్ ఏర్పడిన సంవత్సరం.
1888 అలహాబాద్ కాంగ్రెస్ సమావేశానికి అధ్యక్షత వహించి, తొలి ఆంగ్ల అధ్యక్షుడైనవారు ఎవరు?
A. విలియం వెడ్డర్బర్న్
B. జార్జ్ యూల్
C. ఆల్ఫ్రెడ్ వెబ్
D. ఎ.ఒ. హ్యూమ్
Answer & explanation
Correct: B — జార్జ్ యూల్
జార్జ్ యూల్ 1888 అలహాబాద్ సమావేశానికి అధ్యక్షుడై కాంగ్రెస్ తొలి ఆంగ్ల అధ్యక్షుడయ్యాడు. వెడ్డర్బర్న్ 1889లో (బొంబాయి), వెబ్ 1894లో (మద్రాసు) అధ్యక్షులయ్యారు. హ్యూమ్ స్థాపకుడే కానీ అధ్యక్ష పదవి చేపట్టలేదు.