స్వాతంత్ర్య పోరాటం: మితవాద దశ (1885 - 1905) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for స్వాతంత్ర్య పోరాటం: మితవాద దశ (1885 - 1905) (ఆధునిక భారతదేశం). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
1876లో కలకత్తాలో ఇండియన్ అసోసియేషన్ను స్థాపించిన ప్రముఖ నాయకుడు ఎవరు?
A. దాదాభాయ్ నౌరోజీ
B. ఎం.జి. రానడే
C. గోపాలకృష్ణ గోఖలే
D. సురేంద్రనాథ్ బెనర్జీ
Answer & explanation
Correct: D — సురేంద్రనాథ్ బెనర్జీ
ఇండియన్ అసోసియేషన్ (1876)ను సురేంద్రనాథ్ బెనర్జీ, ఆనందమోహన్ బోస్ స్థాపించారు; ఇది మధ్యతరగతి విద్యావంతుల సంస్థ. నౌరోజీ లండన్లో ఈస్ట్ ఇండియా అసోసియేషన్ (1866)ను, రానడే పూనా సార్వజనిక సభను ప్రారంభించారు. ఐసీఎస్ పరీక్ష వయసు తగ్గింపుపై ఈ సంస్థ ఉద్యమం చేసింది.
1866లో లండన్లో ఈస్ట్ ఇండియా అసోసియేషన్ను స్థాపించినవారు ఎవరు?
A. దాదాభాయ్ నౌరోజీ
B. సురేంద్రనాథ్ బెనర్జీ
C. ఫిరోజ్షా మెహతా
D. ఎ.ఒ. హ్యూమ్
Answer & explanation
Correct: A — దాదాభాయ్ నౌరోజీ
భారతీయ సమస్యలను బ్రిటిష్ ప్రజలకు వివరించడానికి దాదాభాయ్ నౌరోజీ 1866లో లండన్లో ఈస్ట్ ఇండియా అసోసియేషన్ను ఏర్పాటు చేశారు. సురేంద్రనాథ్ బెనర్జీ బెంగాల్ కేంద్రంగా, మెహతా బొంబాయి కేంద్రంగా పనిచేశారు. హ్యూమ్ కాంగ్రెస్ స్థాపనకు చొరవ తీసుకున్న ఆంగ్ల అధికారి.
పూనా సార్వజనిక సభ 1870లో ఎం.జి. రానడే, జి.వి. జోషి ప్రయత్నాలతో ఏర్పడింది. 1866 లండన్ ఈస్ట్ ఇండియా అసోసియేషన్ సంవత్సరం, 1876 కలకత్తా ఇండియన్ అసోసియేషన్ సంవత్సరం, 1884 మద్రాసు మహాజన సభ సంవత్సరం – కాబట్టి ఇవి సరైన సమాధానాలు కావు.
1878 నాటి వెర్నాక్యులర్ ప్రెస్ చట్టాన్ని తెచ్చిన వైస్రాయ్ ఎవరు?
A. లార్డ్ లిట్టన్
B. లార్డ్ రిపన్
C. లార్డ్ డఫ్రిన్
D. లార్డ్ కర్జన్
Answer & explanation
Correct: A — లార్డ్ లిట్టన్
భారతీయ భాషా పత్రికలపై ఆంక్షలు విధించే వెర్నాక్యులర్ ప్రెస్ చట్టం (1878) లార్డ్ లిట్టన్ కాలంలో వచ్చింది. రిపన్ దీన్ని 1882లో రద్దు చేశాడు. డఫ్రిన్ కాలంలో కాంగ్రెస్ ఏర్పడింది; కర్జన్ కాలంలో అధికార రహస్యాల చట్టం (1904) వచ్చింది.
'స్థానిక స్వపరిపాలన పితామహుడు' అని ఎవరిని పిలుస్తారు?
A. లార్డ్ లిట్టన్
B. లార్డ్ లాన్స్డౌన్
C. లార్డ్ రిపన్
D. లార్డ్ డఫ్రిన్
Answer & explanation
Correct: C — లార్డ్ రిపన్
1882లో స్థానిక స్వపరిపాలనా తీర్మానం ప్రకటించిన లార్డ్ రిపన్ను స్థానిక స్వపరిపాలన పితామహుడు అంటారు. ఆయన ఉదార విధానాల్లో వెర్నాక్యులర్ ప్రెస్ చట్టం రద్దు, హంటర్ విద్యా కమిషన్, మొదటి ఫ్యాక్టరీ చట్టం (1881) ఉన్నాయి. లిట్టన్ ప్రతిచర్యాత్మక విధానాలకు పేరుపొందాడు.
ఇల్బర్ట్ బిల్లు 1883లో రిపన్ కాలంలో వచ్చింది. భారతీయ న్యాయమూర్తులు ఐరోపా వారిని విచారించే అధికారం కోరిన ఈ బిల్లును ఆంగ్లేయులు తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు. 1878 లిట్టన్ చట్టాల సంవత్సరం, 1882 ప్రెస్ చట్టం రద్దు / స్వపరిపాలన తీర్మానం సంవత్సరం, 1885 కాంగ్రెస్ స్థాపన.
భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ స్థాపనకు చొరవ తీసుకున్న విశ్రాంత ఆంగ్ల అధికారి ఎవరు?
A. జార్జ్ యూల్
B. ఎ.ఒ. హ్యూమ్
C. విలియం వెడ్డర్బర్న్
D. ఆల్ఫ్రెడ్ వెబ్
Answer & explanation
Correct: B — ఎ.ఒ. హ్యూమ్
అలన్ ఆక్టేవియన్ హ్యూమ్ విశ్రాంత ఐసీఎస్ అధికారి; కాంగ్రెస్ స్థాపనకు చొరవ తీసుకోవడం వల్ల ఆయన్ను కాంగ్రెస్ పితామహుడు అంటారు. యూల్ (1888), వెడ్డర్బర్న్ (1889), వెబ్ (1894) తర్వాతి కాలంలో కాంగ్రెస్ అధ్యక్షులైన ఆంగ్లేయులు మాత్రమే, స్థాపకులు కాదు.
కాంగ్రెస్ తొలి సమావేశానికి (1885) అధ్యక్షత వహించినవారు ఎవరు?
A. దాదాభాయ్ నౌరోజీ
B. బద్రుద్దీన్ తయ్యబ్జీ
C. డబ్ల్యూ.సి. (వోమేశ్ చంద్ర) బెనర్జీ
D. ఫిరోజ్షా మెహతా
Answer & explanation
Correct: C — డబ్ల్యూ.సి. (వోమేశ్ చంద్ర) బెనర్జీ
1885 డిసెంబర్ 28న బొంబాయిలో జరిగిన తొలి సమావేశానికి డబ్ల్యూ.సి. బెనర్జీ అధ్యక్షుడు. 1886 కలకత్తా సమావేశానికి నౌరోజీ, 1887 మద్రాసు సమావేశానికి తయ్యబ్జీ, 1890 కలకత్తా సమావేశానికి మెహతా అధ్యక్షులయ్యారు. అందువల్ల ఇతర పేర్లు తొలి సమావేశానికి సరిపోవు.
బద్రుద్దీన్ తయ్యబ్జీ 1887 మద్రాసు సమావేశానికి అధ్యక్షుడై, కాంగ్రెస్కు తొలి ముస్లిం అధ్యక్షుడయ్యాడు. రహమతుల్లా సయానీ తర్వాత (1896) అధ్యక్షుడయ్యాడు. సర్ సయ్యద్ అహ్మద్ ఖాన్ కాంగ్రెస్ను వ్యతిరేకించాడు. జిన్నా తొలి ముస్లిం అధ్యక్షుడు కాదు.
మితవాదులు బ్రిటిష్ న్యాయబుద్ధిపై నమ్మకంతో ప్రార్థన (Prayer), పిటిషన్ (Petition), నిరసన (Protest) అనే రాజ్యాంగబద్ధ పద్ధతులు అనుసరించారు. అతివాదులు దీన్ని రాజకీయ భిక్షాటన అని విమర్శించారు. బహిష్కరణ, సత్యాగ్రహం, పన్ను నిరాకరణ తర్వాతి ఉద్యమాల పద్ధతులు.