భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ స్థాపన – 1885 (Formation of INC)
Free practice MCQs with answers and explanations for భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ స్థాపన – 1885 (Formation of INC) in స్వాతంత్ర్య పోరాటం: మితవాద దశ (1885 - 1905). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ స్థాపనకు చొరవ తీసుకున్న విశ్రాంత ఆంగ్ల అధికారి ఎవరు?
A. జార్జ్ యూల్
B. ఎ.ఒ. హ్యూమ్
C. విలియం వెడ్డర్బర్న్
D. ఆల్ఫ్రెడ్ వెబ్
Answer & explanation
Correct: B — ఎ.ఒ. హ్యూమ్
అలన్ ఆక్టేవియన్ హ్యూమ్ విశ్రాంత ఐసీఎస్ అధికారి; కాంగ్రెస్ స్థాపనకు చొరవ తీసుకోవడం వల్ల ఆయన్ను కాంగ్రెస్ పితామహుడు అంటారు. యూల్ (1888), వెడ్డర్బర్న్ (1889), వెబ్ (1894) తర్వాతి కాలంలో కాంగ్రెస్ అధ్యక్షులైన ఆంగ్లేయులు మాత్రమే, స్థాపకులు కాదు.
కాంగ్రెస్ తొలి సమావేశానికి (1885) అధ్యక్షత వహించినవారు ఎవరు?
A. దాదాభాయ్ నౌరోజీ
B. బద్రుద్దీన్ తయ్యబ్జీ
C. డబ్ల్యూ.సి. (వోమేశ్ చంద్ర) బెనర్జీ
D. ఫిరోజ్షా మెహతా
Answer & explanation
Correct: C — డబ్ల్యూ.సి. (వోమేశ్ చంద్ర) బెనర్జీ
1885 డిసెంబర్ 28న బొంబాయిలో జరిగిన తొలి సమావేశానికి డబ్ల్యూ.సి. బెనర్జీ అధ్యక్షుడు. 1886 కలకత్తా సమావేశానికి నౌరోజీ, 1887 మద్రాసు సమావేశానికి తయ్యబ్జీ, 1890 కలకత్తా సమావేశానికి మెహతా అధ్యక్షులయ్యారు. అందువల్ల ఇతర పేర్లు తొలి సమావేశానికి సరిపోవు.
బద్రుద్దీన్ తయ్యబ్జీ 1887 మద్రాసు సమావేశానికి అధ్యక్షుడై, కాంగ్రెస్కు తొలి ముస్లిం అధ్యక్షుడయ్యాడు. రహమతుల్లా సయానీ తర్వాత (1896) అధ్యక్షుడయ్యాడు. సర్ సయ్యద్ అహ్మద్ ఖాన్ కాంగ్రెస్ను వ్యతిరేకించాడు. జిన్నా తొలి ముస్లిం అధ్యక్షుడు కాదు.
కాంగ్రెస్ తొలి సమావేశాన్ని మొదట ఏ నగరంలో నిర్వహించాలని అనుకున్నారు?
A. పూనా
B. కలకత్తా
C. మద్రాసు
D. లాహోర్
Answer & explanation
Correct: A — పూనా
తొలి సమావేశాన్ని మొదట పూనాలో జరపాలనుకున్నారు, కానీ అక్కడ ప్లేగు వ్యాధి వ్యాప్తి కారణంగా వేదికను బొంబాయికి మార్చారు; చివరికి గోకుల్దాస్ తేజ్పాల్ సంస్కృత పాఠశాలలో 28 డిసెంబర్ 1885న జరిగింది. తర్వాత సమావేశాలు కలకత్తా (1886), మద్రాసు (1887)లలో జరిగాయి.
1885 కాంగ్రెస్ తొలి సమావేశానికి హాజరైన ప్రతినిధుల సంఖ్య ఎంత?
A. 72
B. 27
C. 100
D. 52
Answer & explanation
Correct: A — 72
తొలి సమావేశానికి 72 మంది ప్రతినిధులు హాజరయ్యారు. ఇది పరీక్షల్లో తరచూ అడిగే సంఖ్య; 27 లేదా 52 వంటి తిరగేసిన సంఖ్యలతో గందరగోళ పడవద్దు. అధ్యక్షుడు డబ్ల్యూ.సి. బెనర్జీ, ఆ సమయంలో వైస్రాయ్ లార్డ్ డఫ్రిన్ (1884–88).
కాంగ్రెస్ స్థాపనపై 'సేఫ్టీ వాల్వ్' సిద్ధాంతం ఏమి చెబుతుంది?
A. కాంగ్రెస్ పూర్తిగా భారతీయులే రహస్యంగా స్థాపించారని
B. అసంతృప్తి విప్లవంగా మారకుండా కాంగ్రెస్ను భద్రతా కవాటంలా ఏర్పాటు చేశారని విమర్శ
C. కాంగ్రెస్ బ్రిటిష్ పాలనను కూల్చడానికి ఏర్పడిందని
D. కాంగ్రెస్ జమీందార్ల ప్రయోజనాల కోసమే ఏర్పడిందని
Answer & explanation
Correct: B — అసంతృప్తి విప్లవంగా మారకుండా కాంగ్రెస్ను భద్రతా కవాటంలా ఏర్పాటు చేశారని విమర్శ
సేఫ్టీ వాల్వ్ సిద్ధాంతం ప్రకారం భారతీయుల అసంతృప్తి హింసాత్మక విప్లవంగా మారకుండా ఒక భద్రతా కవాటంగా కాంగ్రెస్ను హ్యూమ్ ద్వారా ఏర్పాటు చేశారు; లాలా లజపతి రాయ్ వంటివారు ఇలా విమర్శించారు. అయితే కాంగ్రెస్ తర్వాత స్వతంత్ర జాతీయ సంస్థగా ఎదిగింది.
సమావేశం పూనాలో కాదు, బొంబాయిలో జరిగింది; పూనాలో ప్లేగు కారణంగా వేదిక మార్చారు. మిగతా మూడు వాక్యాలు సరైనవి: 72 మంది ప్రతినిధులు, అధ్యక్షుడు బెనర్జీ, వేదిక గోకుల్దాస్ తేజ్పాల్ సంస్కృత పాఠశాల (28 డిసెంబర్ 1885).
సరైన జతలు: బెనర్జీ – బొంబాయి 1885, నౌరోజీ – కలకత్తా 1886, తయ్యబ్జీ – మద్రాసు 1887, యూల్ – అలహాబాద్ 1888. ఇచ్చిన ఎంపికల్లో తయ్యబ్జీ–కలకత్తా, నౌరోజీ–మద్రాసు, బెనర్జీ–లాహోర్ అని నగరాలు తప్పుగా మార్చారు; యూల్–అలహాబాద్ మాత్రమే సరైనది.