జాతీయవాదం ఎదగడానికి కారణాలు – లిట్టన్, రిపన్ (Rise of Indian Nationalism)
Free practice MCQs with answers and explanations for జాతీయవాదం ఎదగడానికి కారణాలు – లిట్టన్, రిపన్ (Rise of Indian Nationalism) in స్వాతంత్ర్య పోరాటం: మితవాద దశ (1885 - 1905). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
1878 నాటి వెర్నాక్యులర్ ప్రెస్ చట్టాన్ని తెచ్చిన వైస్రాయ్ ఎవరు?
A. లార్డ్ లిట్టన్
B. లార్డ్ రిపన్
C. లార్డ్ డఫ్రిన్
D. లార్డ్ కర్జన్
Answer & explanation
Correct: A — లార్డ్ లిట్టన్
భారతీయ భాషా పత్రికలపై ఆంక్షలు విధించే వెర్నాక్యులర్ ప్రెస్ చట్టం (1878) లార్డ్ లిట్టన్ కాలంలో వచ్చింది. రిపన్ దీన్ని 1882లో రద్దు చేశాడు. డఫ్రిన్ కాలంలో కాంగ్రెస్ ఏర్పడింది; కర్జన్ కాలంలో అధికార రహస్యాల చట్టం (1904) వచ్చింది.
'స్థానిక స్వపరిపాలన పితామహుడు' అని ఎవరిని పిలుస్తారు?
A. లార్డ్ లిట్టన్
B. లార్డ్ లాన్స్డౌన్
C. లార్డ్ రిపన్
D. లార్డ్ డఫ్రిన్
Answer & explanation
Correct: C — లార్డ్ రిపన్
1882లో స్థానిక స్వపరిపాలనా తీర్మానం ప్రకటించిన లార్డ్ రిపన్ను స్థానిక స్వపరిపాలన పితామహుడు అంటారు. ఆయన ఉదార విధానాల్లో వెర్నాక్యులర్ ప్రెస్ చట్టం రద్దు, హంటర్ విద్యా కమిషన్, మొదటి ఫ్యాక్టరీ చట్టం (1881) ఉన్నాయి. లిట్టన్ ప్రతిచర్యాత్మక విధానాలకు పేరుపొందాడు.
ఇల్బర్ట్ బిల్లు 1883లో రిపన్ కాలంలో వచ్చింది. భారతీయ న్యాయమూర్తులు ఐరోపా వారిని విచారించే అధికారం కోరిన ఈ బిల్లును ఆంగ్లేయులు తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు. 1878 లిట్టన్ చట్టాల సంవత్సరం, 1882 ప్రెస్ చట్టం రద్దు / స్వపరిపాలన తీర్మానం సంవత్సరం, 1885 కాంగ్రెస్ స్థాపన.
మొదటి ఫ్యాక్టరీ చట్టం 1881లో రిపన్ కాలంలో వచ్చింది. 1877 ఢిల్లీ దర్బారు, 1878 ఆయుధ చట్టం, 1878 వెర్నాక్యులర్ ప్రెస్ చట్టం – ఇవన్నీ లార్డ్ లిట్టన్ (1876–80) కాలానికి చెందినవి; రిపన్ ఆ ప్రెస్ చట్టాన్ని 1882లో రద్దు చేశాడు.
లార్డ్ లిట్టన్ ఐసీఎస్ పరీక్ష గరిష్ఠ వయసును ఎంతకు తగ్గించాడు?
A. 25 నుండి 21 సంవత్సరాలకు
B. 23 నుండి 19 సంవత్సరాలకు
C. 21 నుండి 19 సంవత్సరాలకు
D. 21 నుండి 17 సంవత్సరాలకు
Answer & explanation
Correct: C — 21 నుండి 19 సంవత్సరాలకు
లిట్టన్ ఐసీఎస్ పరీక్ష వయసును 21 నుండి 19కి తగ్గించాడు; దీనివల్ల భారతీయులు ఇంగ్లాండ్ వెళ్లి పరీక్ష రాయడం మరింత కష్టమైంది. ఈ చర్య, ఢిల్లీ దర్బారు ఖర్చు, ఆయుధ చట్టం, ప్రెస్ చట్టం కలిసి విద్యావంతుల్లో ఆగ్రహం పెంచి జాతీయ భావానికి దారితీశాయి.
A. ఐరోపా వారికి భారతీయులపై ప్రత్యేక కోర్టులు ఏర్పాటు చేయడం
B. భారతీయ పత్రికలపై ఆంక్షలు విధించడం
C. ఐసీఎస్ పరీక్షను భారతదేశంలో నిర్వహించడం
D. భారతీయ న్యాయమూర్తులు ఐరోపా నిందితులను విచారించే అధికారం కల్పించడం
Answer & explanation
Correct: D — భారతీయ న్యాయమూర్తులు ఐరోపా నిందితులను విచారించే అధికారం కల్పించడం
న్యాయ సభ్యుడు సి.పి. ఇల్బర్ట్ ప్రతిపాదించిన ఈ బిల్లు భారతీయ న్యాయమూర్తులకు ఐరోపా వారిని విచారించే అధికారం ఇవ్వాలని చెప్పింది. ఆంగ్లేయుల తీవ్ర వ్యతిరేకతతో బిల్లును సవరించారు; ఇది బ్రిటిష్ జాతి వివక్షను బహిర్గతం చేసి జాతీయ ఉద్యమానికి బలమిచ్చింది.
కింది వాటిలో లార్డ్ లిట్టన్ కాలానికి చెందనిది ఏది?
A. 1877 ఢిల్లీ దర్బారు
B. ఇల్బర్ట్ బిల్లు వివాదం
C. వెర్నాక్యులర్ ప్రెస్ చట్టం
D. ఆయుధ చట్టం
Answer & explanation
Correct: B — ఇల్బర్ట్ బిల్లు వివాదం
ఇల్బర్ట్ బిల్లు వివాదం 1883లో లార్డ్ రిపన్ కాలంలో జరిగింది. ఢిల్లీ దర్బారు (1877, కరువు మధ్యలో భారీ ఖర్చు), వెర్నాక్యులర్ ప్రెస్ చట్టం (1878), ఆయుధ చట్టం (1878) లిట్టన్ ప్రతిచర్యాత్మక చర్యలు; వీటి ప్రభావంతో కాంగ్రెస్ ఏర్పాటుకు వాతావరణం సిద్ధమైంది.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. రిపన్ 1882లో వెర్నాక్యులర్ ప్రెస్ చట్టాన్ని రద్దు చేశాడు 2. హంటర్ కమిషన్ 1882లో ఏర్పడింది 3. మొదటి ఫ్యాక్టరీ చట్టం 1881లో వచ్చింది. వీటిలో సరైనవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 1, 2 మరియు 3
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మరియు 3
మూడూ రిపన్ కాలపు (1880–84) సరైన విషయాలు: ప్రెస్ చట్టం రద్దు (1882), హంటర్ విద్యా కమిషన్ (1882), మొదటి ఫ్యాక్టరీ చట్టం (1881), అలాగే 1882 స్థానిక స్వపరిపాలనా తీర్మానం. ఈ ఉదార చర్యలు లిట్టన్ విధానాలకు విరుద్ధం; ఇల్బర్ట్ బిల్లు (1883) వివాదం ఆయనకు ఎదురైన పరీక్ష.