బ్రిటిష్ అధికార విస్తరణ (బెంగాల్, మైసూర్, పంజాబ్ తదితర రాజ్యాల ఆక్రమణ) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for బ్రిటిష్ అధికార విస్తరణ (బెంగాల్, మైసూర్, పంజాబ్ తదితర రాజ్యాల ఆక్రమణ) (ఆధునిక భారతదేశం). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
1613లో జహంగీర్ అనుమతితో ఇంగ్లీష్ వారు మొదటి ఫ్యాక్టరీని ఎక్కడ స్థాపించారు?
A. సూరత్
B. మద్రాసు
C. బొంబాయి
D. కలకత్తా
Answer & explanation
Correct: A — సూరత్
1613లో జహంగీర్ అనుమతితో సూరత్లో ఇంగ్లీష్ వారి మొదటి ఫ్యాక్టరీ ఏర్పడింది. మద్రాసు (ఫోర్ట్ సెయింట్ జార్జ్) 1639లో, బొంబాయి 1668లో, కలకత్తా 1690లో జాబ్ చార్నాక్ స్థాపనతో వచ్చాయి.
డచ్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ ఏ సంవత్సరంలో స్థాపితమైంది, వారి ముఖ్య కేంద్రం ఏది?
A. 1664, పాండిచ్చేరి
B. 1616, ట్రాంక్వెబార్
C. 1602, పులికాట్
D. 1600, సూరత్
Answer & explanation
Correct: C — 1602, పులికాట్
డచ్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ 1602లో స్థాపితమైంది; పులికాట్ (తమిళనాడు) వారి ముఖ్య కేంద్రం, మసూలీపట్నంలో కూడా స్థావరం ఉండేది. ఫ్రెంచ్ వారు 1664లో వచ్చి పాండిచ్చేరిని కేంద్రం చేసుకున్నారు; డానిష్ వారికి ట్రాంక్వెబార్ కేంద్రం.
రెండవ కర్ణాటక యుద్ధంలో 1751లో ఆర్కాట్ను ఆక్రమించి ప్రసిద్ధి చెందినవారు ఎవరు?
A. ఐర్ కూట్
B. డూప్లే
C. కౌంట్ లాలీ
D. రాబర్ట్ క్లైవ్
Answer & explanation
Correct: D — రాబర్ట్ క్లైవ్
ఆర్కాట్ ఆక్రమణ (1751)తో రాబర్ట్ క్లైవ్ ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఈ యుద్ధంలో ఫ్రెంచ్ గవర్నర్ డూప్లే చందా సాహెబ్, ముజఫర్ జంగ్లను, ఇంగ్లీష్ వారు మహమ్మద్ అలీని బలపరిచారు. ఐర్ కూట్ మూడో యుద్ధంలో లాలీని ఓడించాడు.
పాండిచ్చేరి సంధి (1754)తో రెండవ కర్ణాటక యుద్ధం ముగిసి డూప్లేను ఫ్రాన్స్కు వెనక్కి పిలిపించారు. ఈ యుద్ధం కర్ణాటక, హైదరాబాద్ వారసత్వ గొడవల నుండి మొదలైంది.
పారిస్ సంధి (1763) తర్వాత ఫ్రెంచ్ వారి స్థితి ఎలా మారింది?
A. బెంగాల్ మొత్తాన్ని పొందారు
B. కొన్ని స్థావరాలు తిరిగి వచ్చినా రాజకీయ శక్తి కోల్పోయి వ్యాపారానికే పరిమితమయ్యారు
C. దక్షిణ భారతదేశంలో ఆధిపత్యం సాధించారు
D. భారతదేశం నుండి పూర్తిగా బహిష్కృతులయ్యారు
Answer & explanation
Correct: B — కొన్ని స్థావరాలు తిరిగి వచ్చినా రాజకీయ శక్తి కోల్పోయి వ్యాపారానికే పరిమితమయ్యారు
పారిస్ సంధి (1763) ప్రకారం ఫ్రెంచ్ వారికి పాండిచ్చేరి, చంద్రనగర్ వంటి కొన్ని స్థావరాలు తిరిగి ఇచ్చారు, కానీ రాజకీయ శక్తి కోల్పోయి కేవలం వ్యాపారానికి పరిమితమయ్యారు. ఇంగ్లీష్ విజయానికి బలమైన నౌకాదళం, బెంగాల్ సంపద, సమర్థ నాయకులు కారణాలు.
ద్వంద్వ పాలన (1765–72)ను క్లైవ్ ప్రవేశపెట్టగా 1772లో వారెన్ హేస్టింగ్స్ రద్దు చేశాడు. అందులో దివానీ కంపెనీ చేతిలో, నిజామత్ నవాబు పేరుతో ఉన్నా ఇంగ్లీష్ ప్రతినిధుల చేతిలో ఉండేది; అధికారం కంపెనీది, బాధ్యత నవాబుది.
1760లో మీర్ జాఫర్ స్థానంలో నవాబైన మీర్ ఖాసిం రాజధానిని ఎక్కడికి మార్చాడు?
A. ముర్షిదాబాద్
B. పాట్నా
C. లక్నో
D. ముంగేర్
Answer & explanation
Correct: D — ముంగేర్
మీర్ ఖాసిం కంపెనీ దస్తక్ దుర్వినియోగాన్ని ఎదిరించి రాజధానిని ముంగేర్కు మార్చాడు. తర్వాత అవధ్ నవాబు షుజా-ఉద్-దౌలా, షా ఆలం IIలతో కలిసి 1764 బక్సార్ యుద్ధంలో ఓడిపోయాడు.
బక్సార్ యుద్ధంలో కంపెనీతో పోరాడిన కూటమిలో ఉన్నవారు ఎవరు?
A. మీర్ ఖాసిం, షుజా-ఉద్-దౌలా, రెండవ షా ఆలం
B. సిరాజ్-ఉద్-దౌలా, మీర్ జాఫర్, హైదర్ ఆలీ
C. టిప్పు సుల్తాన్, నిజాం, పీష్వా
D. రంజిత్ సింగ్, గులాబ్ సింగ్
Answer & explanation
Correct: A — మీర్ ఖాసిం, షుజా-ఉద్-దౌలా, రెండవ షా ఆలం
బక్సార్ యుద్ధంలో (1764) హెక్టర్ మున్రో మీర్ ఖాసిం, అవధ్ నవాబు షుజా-ఉద్-దౌలా, మొఘల్ చక్రవర్తి రెండవ షా ఆలం కూటమిని ఓడించాడు. సిరాజ్-ఉద్-దౌలా ప్లాసీ (1757) ప్రత్యర్థి, టిప్పు, హైదర్ మైసూర్ పాలకులు.
మొదటి ఆంగ్లో-మైసూర్ యుద్ధాన్ని (1767–69) ముగించిన సంధి ఏది?
A. మంగళూరు సంధి (1784)
B. మద్రాసు సంధి (1769)
C. శ్రీరంగపట్నం సంధి (1792)
D. సుగౌలి సంధి (1816)
Answer & explanation
Correct: B — మద్రాసు సంధి (1769)
మొదటి యుద్ధంలో హైదర్ ఆలీ మద్రాసు గోడల వరకు వచ్చాడు; మద్రాసు సంధి (1769)తో ఇరువైపులా జయించిన ప్రాంతాలు తిరిగి ఇచ్చుకున్నారు, దాడి జరిగితే సహాయం చేసుకునే ఒప్పందం కుదిరింది. మంగళూరు (1784), శ్రీరంగపట్నం (1792) తర్వాతి యుద్ధాల సంధులు.
మంగళూరు సంధి (1784) కాలంలో గవర్నర్ జనరల్ మరియు మైసూర్ పాలకుడు ఎవరు?
A. కారన్వాలిస్; హైదర్ ఆలీ
B. వెల్లెస్లీ; టిప్పు సుల్తాన్
C. వారెన్ హేస్టింగ్స్; టిప్పు సుల్తాన్
D. డల్హౌసీ; ఒడయారు
Answer & explanation
Correct: C — వారెన్ హేస్టింగ్స్; టిప్పు సుల్తాన్
రెండవ మైసూర్ యుద్ధం (1780–84)లో హైదర్ ఆలీ 1782లో మరణించగా టిప్పు యుద్ధం కొనసాగించాడు; మంగళూరు సంధి (1784) నాటి గవర్నర్ జనరల్ వారెన్ హేస్టింగ్స్. కారన్వాలిస్ మూడో యుద్ధంలో, వెల్లెస్లీ నాలుగో యుద్ధంలో నాయకత్వం వహించారు.