బ్రిటిష్ అధికార విస్తరణ (బెంగాల్, మైసూర్, పంజాబ్ తదితర రాజ్యాల ఆక్రమణ) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for బ్రిటిష్ అధికార విస్తరణ (బెంగాల్, మైసూర్, పంజాబ్ తదితర రాజ్యాల ఆక్రమణ) (ఆధునిక భారతదేశం). Tap an option to check instantly · page 2 of 6.
Q11Easy
1799లో శ్రీరంగపట్నం కోట పతనమై యుద్ధభూమిలో మరణించిన మైసూర్ పాలకుడు ఎవరు?
A. హైదర్ ఆలీ
B. టిప్పు సుల్తాన్
C. ఒడయారు
D. ముజఫర్ జంగ్
Answer & explanation
Correct: B — టిప్పు సుల్తాన్
నాల్గవ మైసూర్ యుద్ధంలో (1799) వెల్లెస్లీ కాలంలో టిప్పు సుల్తాన్ మరణించాడు. హైదర్ ఆలీ 1782లో రెండవ యుద్ధ కాలంలో మరణించాడు. టిప్పు పతనం తర్వాత మైసూర్ను ఒడయారు వంశానికి అప్పగించి సైన్య సహకార పద్ధతి విధించారు.
మొదటి ఆంగ్లో-మరాఠా యుద్ధం (1775–82) సల్బాయి సంధి (1782)తో ముగిసింది; మహదాజీ షిండే మధ్యవర్తి. సూరత్ (1775), పురంధర్ (1776) సంధులు దానికి ముందే జరిగాయి; బసీన్ సంధి (1802) రెండో యుద్ధానికి దారి తీసింది.
బసీన్ సంధి (1802) ద్వారా సైన్య సహకార పద్ధతిని అంగీకరించిన పీష్వా ఎవరు?
A. రఘునాథరావు
B. మహదాజీ షిండే
C. బాలాజీ బాజీరావు
D. రెండవ బాజీరావు
Answer & explanation
Correct: D — రెండవ బాజీరావు
పీష్వా రెండవ బాజీరావు బసీన్ సంధి (1802) ద్వారా సైన్య సహకార పద్ధతిని అంగీకరించాడు; దీన్ని మరాఠా స్వాతంత్ర్యానికి ముగింపుగా భావిస్తారు. రఘునాథరావు (రఘోబా) మొదటి యుద్ధానికి కారణమైనవాడు; మహదాజీ షిండే సల్బాయి సంధి మధ్యవర్తి.
సైన్య సహకార పద్ధతిని (Subsidiary Alliance) ప్రవేశపెట్టిన గవర్నర్ జనరల్ ఎవరు?
A. లార్డ్ వెల్లెస్లీ
B. లార్డ్ డల్హౌసీ
C. కారన్వాలిస్
D. లార్డ్ హేస్టింగ్స్
Answer & explanation
Correct: A — లార్డ్ వెల్లెస్లీ
సైన్య సహకార పద్ధతిని లార్డ్ వెల్లెస్లీ (1798–1805) ప్రవేశపెట్టాడు. డల్హౌసీ రాజ్య సంక్రమణ సిద్ధాంతం, కారన్వాలిస్ జోక్యం చేసుకోని విధానం, లార్డ్ హేస్టింగ్స్ అధీన ఐక్యత విధానంతో ప్రసిద్ధులు.
సైన్య సహకార పద్ధతిని అంగీకరించిన మొదటి రాజ్యం ఏది?
A. మైసూర్ (1799)
B. అవధ్ (1801)
C. హైదరాబాద్ (నిజాం, 1798)
D. పీష్వా (1802)
Answer & explanation
Correct: C — హైదరాబాద్ (నిజాం, 1798)
సైన్య సహకార పద్ధతిని మొదట అంగీకరించింది హైదరాబాద్ నిజాం (1798). తర్వాత మైసూర్, తంజావూరు (1799), అవధ్ (1801), పీష్వా (1802), భోంస్లే, షిండే (1803) అంగీకరించారు.
రాజ్య సంక్రమణ సిద్ధాంతాన్ని (Doctrine of Lapse) అమలు చేసినవారు ఎవరు?
A. లార్డ్ వెల్లెస్లీ
B. లార్డ్ డల్హౌసీ
C. వారెన్ హేస్టింగ్స్
D. విలియం బెంటింక్
Answer & explanation
Correct: B — లార్డ్ డల్హౌసీ
రాజ్య సంక్రమణ సిద్ధాంతాన్ని లార్డ్ డల్హౌసీ (1848–56) అమలు చేశాడు; దత్తత కొడుకుకు రాజ్యం దక్కదని, కంపెనీలో కలుస్తుందని చెప్పాడు. మొదట సతారా (1848), చివర నాగపూర్ (1854) కలిపారు. ఇది 1857 తిరుగుబాటుకు ముఖ్య కారణం.
Correct: A — రంజిత్ సింగ్ మరియు చార్లెస్ మెట్కాఫ్
అమృత్సర్ సంధి (1809) రంజిత్ సింగ్, బ్రిటిష్ ప్రతినిధి చార్లెస్ మెట్కాఫ్ మధ్య జరిగింది; సట్లెజ్ నది ఇరువురి సరిహద్దుగా నిర్ణయమైంది. దులీప్ సింగ్ రంజిత్ సింగ్ వారసుడు, గులాబ్ సింగ్కు 1846లో కాశ్మీర్ అమ్మారు.
సింధ్ను 1843లో చార్లెస్ నేపియర్ అమీర్లను ఓడించి కలిపాడు; అప్పటి గవర్నర్ జనరల్ ఎల్లెన్బరో. లార్డ్ లేక్ రెండవ మరాఠా యుద్ధ సేనాని, ఐర్ కూట్ వాండివాష్ విజేత, మున్రో బక్సార్ విజేత.
"వలయ కంచె విధానం (Policy of Ring Fence)" ఏ గవర్నర్ జనరల్ విధానం?
A. వెల్లెస్లీ
B. డల్హౌసీ
C. వారెన్ హేస్టింగ్స్
D. విలియం బెంటింక్
Answer & explanation
Correct: C — వారెన్ హేస్టింగ్స్
వలయ కంచె విధానం వారెన్ హేస్టింగ్స్ది; కంపెనీ సరిహద్దులను పొరుగు రాజ్యాల ద్వారా రక్షించుకోవడం దీని ఉద్దేశం. వెల్లెస్లీ సైన్య సహకార పద్ధతి, డల్హౌసీ రాజ్య సంక్రమణ విధానం ప్రవేశపెట్టారు.
"అధీన ఐక్యత (Subordinate Union)" విధానాన్ని పాటించిన గవర్నర్ జనరల్ ఎవరు?
A. కారన్వాలిస్
B. లార్డ్ హేస్టింగ్స్ (1813–23)
C. వెల్లెస్లీ
D. డల్హౌసీ
Answer & explanation
Correct: B — లార్డ్ హేస్టింగ్స్ (1813–23)
అధీన ఐక్యత విధానం లార్డ్ హేస్టింగ్స్ (1813–23) కాలానిది. కారన్వాలిస్, సర్ జార్జ్ బార్లో జోక్యం చేసుకోని విధానం పాటించారు; వెల్లెస్లీ సైన్య సహకార పద్ధతి, డల్హౌసీ రాజ్య సంక్రమణ సిద్ధాంతం అమలు చేశారు.