భూమిశిస్తు పద్ధతులు – శాశ్వత, రైత్వారీ, మహల్వారీ (Land Revenue Systems)

Correct: D — కారన్‌వాలిస్

శాశ్వత శిస్తు (జమీందారీ) పద్ధతిని 1793లో కారన్‌వాలిస్ ప్రవేశపెట్టాడు; జమీందారులు భూమి యజమానులుగా గుర్తింపు పొంది ఎప్పటికీ ఒకేలా నిర్ణీత శిస్తు చెల్లించేవారు. రైత్వారీతో మున్రో, రీడ్; మహల్వారీతో హోల్ట్ మెకంజీ ముడిపడి ఉన్నారు.

Correct: A — రైత్వారీ

రైత్వారీ పద్ధతిలో రైతుతో ప్రభుత్వం నేరుగా ఒప్పందం చేసుకుంటుంది; మున్రో 1820లో మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలో విస్తరించాడు (రాయలసీమ దత్త మండలాలు కూడా). మొదట అలెగ్జాండర్ రీడ్ 1792లో బారామహల్‌లో ప్రయోగించాడు.

Correct: B — హోల్ట్ మెకంజీ

మహల్వారీ పద్ధతిని 1822లో హోల్ట్ మెకంజీ ప్రతిపాదించాడు (Regulation VII); ఇది ఉత్తర ప్రదేశ్, పంజాబ్, మధ్య భారతంలో అమలైంది. 1833లో బెంటింక్ కాలంలో రాబర్ట్ మెర్టిన్స్ బర్డ్ దీన్ని సరళీకరించాడు.

Correct: C — శాశ్వత శిస్తు

సూర్యాస్తమయ చట్టం శాశ్వత శిస్తు (జమీందారీ) పద్ధతికి సంబంధించింది; జమీందారు నిర్ణీత తేదీ సూర్యాస్తమయం లోగా శిస్తు చెల్లించకపోతే భూమి వేలం వేసేవారు. రైత్వారీ, మహల్వారీలకు ఈ నిబంధన కాదు.

Correct: D — కెప్టెన్ అలెగ్జాండర్ రీడ్

రైత్వారీని మొదట 1792లో కెప్టెన్ అలెగ్జాండర్ రీడ్ బారామహల్‌లో ప్రయోగించాడు; తర్వాత థామస్ మున్రో 1820లో మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలో విస్తరించాడు. రైత్వారీలో శిస్తును ప్రభుత్వం సుమారు 30 ఏళ్లకోసారి సవరించేది.

Correct: D — రైత్వారీ – హోల్ట్ మెకంజీ (1822)

హోల్ట్ మెకంజీ 1822లో ప్రతిపాదించినది మహల్వారీ పద్ధతి, రైత్వారీ కాదు. రైత్వారీని మొదట అలెగ్జాండర్ రీడ్ (1792) ప్రయోగించి, థామస్ మున్రో 1820లో విస్తరించాడు. మిగిలిన జతలు సరైనవి.

Correct: B — 1, 2, 3 మాత్రమే

సూర్యాస్తమయ చట్టం (శాశ్వత శిస్తు), రైత్వారీలో 30 ఏళ్ల సవరణ, మహల్వారీలో లంబర్దార్ల వసూలు – సరైనవి. ఉత్తర సర్కారు జిల్లాలలో 1802లో వచ్చినది శాశ్వత శిస్తు (జమీందారీ); రాయలసీమలో రైత్వారీ ఉండేది. కాబట్టి 4వ ప్రకటన తప్పు.

Correct: A — శాశ్వత శిస్తు 19%, రైత్వారీ 51%, మహల్వారీ 30%

సుమారు విస్తీర్ణం శాశ్వత శిస్తు 19%, రైత్వారీ 51%, మహల్వారీ 30%. అంటే అత్యధిక ప్రాంతంలో (సగానికి పైగా) రైత్వారీ ఉండేది; ఇది మద్రాసు, బొంబాయి, అస్సాం ప్రాంతాలను కలిగి ఉంది.