Free practice MCQs with answers and explanations for వేద సంస్కృతి (ప్రాచీన భారతదేశం). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
ఆర్యుల మూలస్థానం మధ్య ఆసియా అని ప్రతిపాదించిన పాశ్చాత్య విద్వాంసుడు ఎవరు?
A. మాక్స్ ముల్లర్
B. బాలగంగాధర్ తిలక్
C. స్వామి దయానంద సరస్వతి
D. ఎ.సి. దాస్
Answer & explanation
Correct: A — మాక్స్ ముల్లర్
మాక్స్ ముల్లర్ మధ్య ఆసియా సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించాడు; స్టెప్పీ పచ్చిక బయళ్ల నుండి పశువుల మేత కోసం ఆర్యులు వచ్చారని చెబుతుంది. తిలక్ ఉత్తర ధ్రువ (ఆర్కిటిక్) సిద్ధాంతం, దయానంద సరస్వతి టిబెట్ సిద్ధాంతం, ఎ.సి. దాస్ సప్తసింధు సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించారు; కాబట్టి ఇవి మధ్య ఆసియా సిద్ధాంతకర్తలు కారు.
ఋగ్వేదంలో "నదీతమ" (నదులలో ఉత్తమమైనది)గా కీర్తించబడిన నది ఏది?
A. సింధు
B. సరస్వతి
C. గంగా
D. యమునా
Answer & explanation
Correct: B — సరస్వతి
సరస్వతి (ఘగ్గర్-హక్రా) నదులలో అత్యంత పవిత్రమైనదిగా నదీతమ అని కీర్తించబడింది. సింధు నది ఋగ్వేదంలో అత్యధిక సార్లు ప్రస్తావించబడింది, కానీ నదీతమ బిరుదు సరస్వతికే. గంగా నది ఒక్కసారి, యమునా మూడుసార్లు మాత్రమే ప్రస్తావించబడటం తొలి వేద ఆర్యులు ఇంకా తూర్పుకు విస్తరించలేదని సూచిస్తుంది.
ఋగ్వేదంలో 10 మండలాలు, 1028 సూక్తాలు (1017 సాధారణ సూక్తాలు + 11 వాలఖిల్య సూక్తాలు), 10,580 శ్లోకాలు ఉన్నాయి. 1017 వాలఖిల్య సూక్తాలు లేకుండా లెక్కించిన సంఖ్య, 1549 సామవేదంలోని శ్లోకాల సంఖ్య, 711 అథర్వణవేద సూక్తాల సంఖ్య; కాబట్టి ఇవి ఋగ్వేద మొత్తం సూక్తాల సంఖ్య కావు.
పరుష్ణి (రావి) నదీ తీరాన జరిగిన దశరాజన్ యుద్ధంలో పది మంది రాజుల కూటమిని ఓడించిన భరత రాజు ఎవరు?
A. విశ్వామిత్రుడు
B. వశిష్ఠుడు
C. అలినుడు
D. సుదాసుడు
Answer & explanation
Correct: D — సుదాసుడు
త్రిత్సు తెగకు చెందిన భరత వంశ రాజు సుదాసుడు వశిష్ఠుని వ్యూహాత్మక మార్గదర్శకత్వంలో విజయం సాధించాడు. విశ్వామిత్రుడు పదవి కోల్పోయి కూటమిని సమీకరించిన పురోహితుడు, వశిష్ఠుడు సుదాసుని పురోహితుడు; అలినుడు ఓడిన కూటమిలోని అనార్య నాయకుడు. ఈ యుద్ధం ఋగ్వేదం 7వ మండలంలో వివరించబడింది.
తొలి వేద కాలంలో ప్రాథమిక సామాజిక-రాజకీయ విభాగం ఏది?
A. కుల
B. గ్రామ
C. విశ్
D. జన
Answer & explanation
Correct: A — కుల
తొలి వేద కాలంలో అధిరోహణ క్రమం కుల (కుటుంబం, అధిపతి కులప/గృహపతి), గ్రామ (అధిపతి గ్రామణి), విశ్ (అధిపతి విశపతి), జన (తెగ, పాలకుడు రాజన్ లేదా గోపతి). కాబట్టి ప్రాథమిక విభాగం కులమే; గ్రామ, విశ్, జన పై స్థాయి విభాగాలు.
తొలి వేద కాలపు ప్రజా సభలలో అత్యంత ప్రాచీనమైన తెగ సభ ఏది?
A. సభ
B. విదాత
C. సమితి
D. గణ
Answer & explanation
Correct: B — విదాత
విదాత అత్యంత ప్రాచీన తెగ సభ; లూటీ ఆస్తుల పంపిణీ, మతపరమైన, లౌకిక విధులను నిర్వర్తించేది. సభ పెద్దల ఉన్నత మండలి (న్యాయ విచారణ), సమితి సర్వ ప్రజల జాతీయ అసెంబ్లీ (రాజన్ ఎన్నిక, యుద్ధ నిర్ణయాలు). గణ అనేది గణరాజ్యాల పదం, ఈ మూడు వైదిక సభల్లో లేదు.
లోపాముద్ర, ఘోష, అపాలా, విశ్వవార, నివావరి వంటి మహిళలు ఋగ్వేద శ్లోకాలను రచించారు. గార్గి మలి వేద కాలంలో విదేహ జనకుని ఆస్థానంలో యాజ్ఞవల్క్యునితో వాదించిన తత్వవేత్త, మైత్రేయి యాజ్ఞవల్క్యుని సంవాదంలో ప్రస్తావించబడింది; ఊర్వశి పురాణ పాత్ర. కాబట్టి ఈ ముగ్గురు ఋగ్వేద మంత్ర రచయిత్రులు కారు.
చతుర్వర్ణాల (నాలుగు వర్ణాల) తొలి ప్రస్తావన ఏ సూక్తంలో లభిస్తుంది?
A. నాసదీయ సూక్తం
B. గాయత్రీ మంత్రం
C. నదీస్తుతి సూక్తం
D. ఋగ్వేదంలోని 10వ మండలంలోని పురుష సూక్తం
Answer & explanation
Correct: D — ఋగ్వేదంలోని 10వ మండలంలోని పురుష సూక్తం
ఋగ్వేద 10వ మండలంలోని పురుష సూక్తంలో విరాట్ పురుషుని ముఖం నుండి బ్రాహ్మణులు, భుజాల నుండి క్షత్రియులు, తొడల నుండి వైశ్యులు, పాదాల నుండి శూద్రులు ఉద్భవించారని ఉంది. నాసదీయ సూక్తం సృష్టి ఆవిర్భావాన్ని, నదీస్తుతి 21 నదులను, గాయత్రీ మంత్రం సవితృను ఉద్దేశించినవి; వర్ణాల ప్రస్తావన వీటిలో లేదు.
వేదాలలో గోవును చంపకూడని పవిత్ర ప్రాణిగా సూచించే పదం ఏది?
A. అఘన్య
B. గవిష్టి
C. నిష్క
D. బలి
Answer & explanation
Correct: A — అఘన్య
అఘన్య అంటే చంపకూడనిది, గోవును సూచించే పదం. గవిష్టి ఆవుల కోసం జరిగే తెగల యుద్ధాలు, నిష్క బంగారు కంఠాభరణం (మారక ప్రమాణం), బలి రాజుకు స్వచ్ఛందంగా ఇచ్చే కానుక. తొలి వేద ఆర్థిక వ్యవస్థ పశుపాలనపై ఆధారపడినందున ఆవు అత్యంత విలువైన సంపదగా నిలిచింది.
ఋగ్వేదంలో అత్యధిక సూక్తాలు (250) అంకితం చేయబడిన దేవత ఎవరు?
A. అగ్ని
B. ఇంద్రుడు
C. వరుణుడు
D. సోముడు
Answer & explanation
Correct: B — ఇంద్రుడు
ఇంద్రుడు యుద్ధ, వర్ష దేవుడు; 250 సూక్తాలు ఇంద్రునికి, సుమారు 200 అగ్నికి అంకితం. వరుణుడు ఋతం పరిరక్షకుడు, సోముడు 9వ మండల దేవత. మాక్స్ ముల్లర్ ఈ మతాన్ని హేనోథీయిజం (ఒక సమయంలో ఒక దేవతను సర్వోన్నతంగా పూజించడం)గా పేర్కొన్నాడు.