మత ఉద్యమాలు (జైన, బౌద్ధ మతాలు) · Practice MCQs

Correct: A — రిషభనాథుడు మరియు అరిష్టనేమి

ఋగ్వేదంలో మొదటి తీర్థంకరుడు రిషభనాథుడు (చిహ్నం వృషభం), 22వ తీర్థంకరుడు అరిష్టనేమి (చిహ్నం శంఖం, శ్రీకృష్ణుని సమకాలికుడని జైన గ్రంథాలు చెబుతాయి) ప్రస్తావన ఉంది. మొదటి 22 మంది తీర్థంకరుల వివరాలు పౌరాణికం కాగా, పార్శ్వనాథుడు, మహావీరుడు మాత్రమే చారిత్రక వ్యక్తులు.

Correct: B — బ్రహ్మచర్యం

చతుర్యామ ధర్మంలో అహింస, సత్యం, అస్తేయం, అపరిగ్రహం అనే నాలుగు సూత్రాలు ఉన్నాయి. బ్రహ్మచర్యాన్ని ఐదవ సూత్రంగా మహావీరుడు చేర్చి పంచ మహావ్రతాలుగా విస్తరించాడు. కాబట్టి అహింస, అస్తేయం, అపరిగ్రహం పార్శ్వనాథుని కాలం నుండే ఉన్నవి, బ్రహ్మచర్యం మాత్రమే కొత్తది.

Correct: C — అతడు శాక్య వంశానికి చెందిన శుద్ధోధనుని కుమారుడు

శాక్య వంశం, శుద్ధోధనుడు బుద్ధుని కుటుంబ వివరాలు; మహావీరుని తండ్రి జ్ఞాత్రిక వంశ పెద్ద సిద్ధార్థుడు, తల్లి లిచ్ఛవి రాజు చేతకుని సోదరి త్రిశల. మహావీరుడు 30వ ఏట సన్యసించి 12 ఏళ్లు తపస్సు చేసి 42వ ఏట కైవల్యం పొందాడు; కాబట్టి మిగతా వాక్యాలు సరైనవి.

Correct: D — జైనం విశ్వ సృష్టికర్తగా దేవుని ఉనికిని అంగీకరిస్తుంది

జైనం సృష్టికర్తగా దేవుని ఉనికిని అంగీకరించదు; విశ్వం అనాదిగా తన సహజ నియమాలతో నడుస్తుందని, జీవ, అజీవ పదార్థాల కలయిక అని చెబుతుంది. అందువల్ల మొదటి వాక్యం తప్పు. మిగతా మూడు సరైనవి: తీర్థంకరులకు ఉన్నత స్థానం, సల్లేఖన వ్రతం (చంద్రగుప్తుని ఉదాహరణ), స్యాద్వాదం యొక్క సప్తభంగినయం.

Correct: A — శ్వేతాంబరులు స్త్రీలకు కూడా మోక్షం సాధ్యమంటారు, మహావీరునికి వివాహమైందని అంగీకరిస్తారు; దిగంబరులు మహావీరుడు అవివాహితుడంటారు

శ్వేతాంబరులు తెల్ల వస్త్రాలు ధరిస్తారు, స్త్రీలకూ మోక్షం సాధ్యమని నమ్ముతారు (19వ తీర్థంకరుడు మల్లినాథుని స్త్రీగా భావిస్తారు) మరియు మహావీరునికి వివాహమై కుమార్తె ఉందని అంగీకరిస్తారు. దిగంబరులు నగ్నంగా ఉంటూ స్త్రీలు పురుష జన్మ ఎత్తాకే మోక్షమంటారు, మహావీరుడు అవివాహితుడంటారు; స్థిరపడిన ప్రాంతాలు కూడా వాక్యం 3లో తారుమారయ్యాయి.

Correct: B — మొదటి సంగీతి - పాటలీపుత్రం (అధ్యక్షుడు స్థూలభద్రుడు); రెండవ సంగీతి - వల్లభి (అధ్యక్షుడు దేవర్థి క్షమాశ్రమణుడు)

క్రీ.పూ. 300 ప్రాంతంలో చంద్రగుప్త మౌర్యుని పోషణలో పాటలీపుత్రంలో స్థూలభద్రుని అధ్యక్షతన మొదటి సంగీతి జరిగి 12 అంగాలు సంకలనమయ్యాయి (దిగంబరులు బహిష్కరించారు). క్రీ.శ. 512 ప్రాంతంలో వల్లభిలో దేవర్థి క్షమాశ్రమణుడు అంగాలు, ఉపాంగాలను లిఖించాడు. రాజగృహం, వైశాలి బౌద్ధ సంగీతుల వేదికలు.

Correct: C — A, B, C, D

సిద్ధార్థుడు 29వ ఏట గృహత్యాగం (మహాభినిష్క్రమణం) చేసి, తొలుత అలార కలామ, రుద్రక రామపుత్రుల వద్ద ధ్యాన పద్ధతులు నేర్చాడు; ఆ తర్వాత ఉరువేలలో ఆరేళ్లు కఠోర తపస్సు చేసి, సుజాత ఇచ్చిన పరమాన్నంతో మధ్యేమార్గాన్ని ఎంచుకుని, చివరకు గయలో బోధి వృక్షం కింద జ్ఞానోదయం పొందాడు. కాబట్టి A, B, C, D క్రమం సరైనది.

Correct: D — ఉపాలి

సారనాథ్‌లో ధర్మచక్ర ప్రవర్తనం పొందిన ఐదుగురు పంచవర్గీయులు కొండన్న, భద్దియ, వప్ప, మహానామ, అస్సజి. ఉపాలి బుద్ధుని అంతరంగిక శిష్యుడు, మొదటి సంగీతిలో వినయ పీటకాన్ని వల్లించినవాడు; అతడు పంచవర్గీయుల్లో లేడు. ఈ ఐదుగురు ఉరువేలలో సిద్ధార్థుని విడిచి వెళ్లిన బ్రాహ్మణ సన్యాసులు.

Correct: A — దుఃఖం, దుఃఖ సముదయం, దుఃఖ నిరోధం, దుఃఖ నిరోధ గామిని ప్రతిపద

నాలుగు ఆర్య సత్యాలు క్రమంగా: 1) సర్వం దుఃఖం, 2) దుఃఖ సముదయం (కారణం - తృష్ణ), 3) దుఃఖ నిరోధం (కోరికల నాశనం ద్వారా నిర్వాణం), 4) దుఃఖ నిరోధ గామిని ప్రతిపద (ఆర్య అష్టాంగ మార్గం). ఇతర ఎంపికలు కారణం, నిరోధం, మార్గాల క్రమాన్ని తారుమారు చేశాయి; అష్టాంగ మార్గం నాల్గవ సత్యంలో భాగం.

Correct: B — బుద్ధుడు విశ్వ సృష్టికర్తగా దేవుడు ఉన్నాడని స్పష్టంగా ప్రకటించాడు

బుద్ధుడు దేవుని ఉనికి గురించి ఎటువంటి నిశ్చయాత్మక ప్రకటనా చేయలేదు; సృష్టికర్త చర్చల కంటే మానవ దుఃఖ నివారణే ముఖ్యమని భావించాడు (అజ్ఞేయవాదం). అనిత్యవాదం, పంచ స్కంధాల సంయోగమైన వ్యక్తిత్వం, కర్మ ప్రాధాన్యం సరైన బోధనలు; కాబట్టి దేవుని గురించి స్పష్టంగా ప్రకటించాడన్న వాక్యమే తప్పు.