Free practice MCQs with answers and explanations for గుప్తుల యుగం (ప్రాచీన భారతదేశం). Tap an option to check instantly · page 5 of 6.
Q41Easy
'అభిజ్ఞాన శాకుంతలం' నాటకాన్ని రచించిన మహాకవి ఎవరు?
A. భాసుడు
B. శూద్రకుడు
C. విశాఖదత్తుడు
D. కాళిదాసు
Answer & explanation
Correct: D — కాళిదాసు
దుష్యంతుడు, శకుంతల ప్రణయ గాథ అయిన అభిజ్ఞాన శాకుంతలాన్ని కాళిదాసు రచించాడు; 1789లో సర్ విలియం జోన్స్ దీన్ని ఆంగ్లంలోకి అనువదించాడు. భాసుడు స్వప్నవాసవదత్త, శూద్రకుడు మృచ్ఛకటికం, విశాఖదత్తుడు ముద్రారాక్షసం రచించారు.
మట్టిబండి అనే అర్థం గల మృచ్ఛకటికం వాస్తవిక సామాజిక నాటకం; పేద బ్రాహ్మణుడు చారుదత్తుడు, వేశ్య వసంతసేనల కథను శూద్రకుడు రాశాడు. విశాఖదత్తుని ముద్రారాక్షసం రాజకీయ నాటకం, భాసునిది 'దరిద్ర చారుదత్త' కావడం వల్ల గందరగోళం కలగవచ్చు.
మేఘదూతం యక్షుడు మేఘం ద్వారా ప్రియురాలికి పంపిన సందేశాన్ని వర్ణించే ఖండకావ్యం. కాళిదాసు మూడు నాటకాలు విక్రమోర్వశీయం, మాళవికాగ్నిమిత్రం, అభిజ్ఞాన శాకుంతలం; మహాకావ్యాలు రఘువంశం, కుమారసంభవం.
ప్రపంచ ప్రసిద్ధ నీతి కథల సమాహారమైన 'పంచతంత్రం' రచయిత ఎవరు?
A. విష్ణుశర్మ
B. వాత్సాయనుడు
C. కామందకుడు
D. విశాఖదత్తుడు
Answer & explanation
Correct: A — విష్ణుశర్మ
అమరశక్తి మహారాజు అజ్ఞానులైన కుమారులకు రాజనీతి బోధించడానికి విష్ణుశర్మ జంతు పాత్రలతో పంచతంత్రం రాశాడు. వాత్సాయనుడు కామసూత్ర రచయిత, కామందకుడు నీతిసార రచయిత, విశాఖదత్తుడు నాటకకర్త.
చాణక్యుని అర్థశాస్త్రం ఆధారంగా 'నీతిసార' అనే రాజకీయ గ్రంథాన్ని రచించినవారు ఎవరు?
A. వాత్సాయనుడు
B. కామందకుడు
C. విష్ణుశర్మ
D. బృహస్పతి
Answer & explanation
Correct: B — కామందకుడు
గుప్తుల కాలంలో కామందకుడు కౌటిల్యుని అర్థశాస్త్రాన్ని ఆధారం చేసుకుని నీతిసారాన్ని రచించాడు. వాత్సాయనుడు కామసూత్రాన్ని, విష్ణుశర్మ పంచతంత్రాన్ని రచించారు; బృహస్పతి స్మృతి చట్ట గ్రంథం, రాజకీయ గ్రంథం కాదు.
ఆర్యభట్టు (క్రీ.శ. 476-550) కుసుమపురం (పాట్నా) కేంద్రంగా పరిశోధన చేసి ఆర్యభటీయం రచించాడు. వరాహమిహిరుడు బృహత్సంహిత, బ్రహ్మగుప్తుడు బ్రహ్మస్ఫుట సిద్ధాంతం, వాగ్భటుడు అష్టాంగ హృదయం రచించారు.
ఆర్యభట్టు పై విలువను 3.1416గా అత్యంత సమీపంగా గణించాడు. అతడు సంవత్సర కాలాన్ని 365.2586 రోజులుగా లెక్కించాడు, భూభ్రమణాన్ని ప్రతిపాదించాడు. 3.0, 3.2 వంటి ముతక విలువలు అతని ఖచ్చితత్వానికి సరిపోవు.
B. చంద్రుని నీడ భూమిపై పడటం వల్ల సూర్యగ్రహణం ఏర్పడుతుందని వివరించాడు
C. త్రికోణమితిలోని 'సైన్' పట్టికను రూపొందించాడు
D. గ్రహణాలు రాహు-కేతువుల వల్ల ఏర్పడతాయని చెప్పాడు
Answer & explanation
Correct: D — గ్రహణాలు రాహు-కేతువుల వల్ల ఏర్పడతాయని చెప్పాడు
ఆర్యభట్టు గ్రహణాలు రాహు-కేతువుల వల్ల కాదని, చంద్రుని నీడ భూమిపై లేదా భూమి నీడ చంద్రునిపై పడటం వల్ల ఏర్పడతాయని శాస్త్రీయంగా నిరూపించాడు. కాబట్టి రాహు-కేతు వివరణ అతనికి ఆపాదించడం తప్పు; మిగిలిన మూడు అతని ఆవిష్కరణలే.
విజ్ఞాన సర్వస్వంగా భావించే 'బృహత్సంహిత' గ్రంథ రచయిత ఎవరు?
A. ఆర్యభట్టు
B. బ్రహ్మగుప్తుడు
C. వరాహమిహిరుడు
D. ధన్వంతరి
Answer & explanation
Correct: C — వరాహమిహిరుడు
ఉజ్జయినికి చెందిన వరాహమిహిరుడు ఖగోళం, వాతావరణం, భూకంపాలు, రత్నపరీక్ష, వాస్తు వంటి విషయాలతో బృహత్సంహితను రచించాడు. ఆర్యభట్టు ఆర్యభటీయం, బ్రహ్మగుప్తుడు బ్రహ్మస్ఫుట సిద్ధాంతం రాశారు.
న్యూటన్ కంటే చాలా శతాబ్దాల ముందే గురుత్వాకర్షణ భావనను స్పష్టంగా వర్ణించిన భారతీయ ఖగోళవేత్త ఎవరు?
A. బ్రహ్మగుప్తుడు
B. వరాహమిహిరుడు
C. ఆర్యభట్టు
D. వాగ్భటుడు
Answer & explanation
Correct: A — బ్రహ్మగుప్తుడు
క్రీ.శ. 598-668 కాలానికి చెందిన బ్రహ్మగుప్తుడు వస్తువులు సహజ గురుత్వాకర్షణ వల్ల భూమివైపు పడతాయని చెప్పి 'భారత న్యూటన్'గా పేరొందాడు. అతని గ్రంథాలు బ్రహ్మస్ఫుట సిద్ధాంతం, ఖండఖాద్యక. వరాహమిహిరుడు పంచసిద్ధాంతిక, బృహత్సంహిత రచయిత.