గుప్తుల యుగం · Practice MCQs

Correct: A — దీనారాలు

గుప్త చక్రవర్తులు అత్యధికంగా బంగారు నాణేలను ముద్రించారు, వాటిని రోమన్ 'దినారియస్' ప్రభావంతో దీనారాలు అన్నారు. రూప్యకాలు వెండి నాణేలు, భాషకాలు రాగి నాణేలు; కార్షాపణాలు గుప్తుల ముందు కాలపు పంచ్‌మార్క్ నాణేలు.

Correct: D — రెండవ చంద్రగుప్తుడు

పశ్చిమ శకులపై సాధించిన విజయానికి గుర్తుగా రెండవ చంద్రగుప్తుడు వెండి రూప్యకాలను ప్రవేశపెట్టాడు. అప్పటి వరకు గుప్తులు ప్రధానంగా బంగారు నాణేలనే విడుదల చేశారు. తర్వాతి రాజులు అతని పద్ధతిని కొనసాగించారు కానీ ఆరంభకుడు అతడే.

Correct: C — దీనారం – బంగారం, రూప్యక – వెండి, భాషక – రాగి

గుప్తుల కాలంలో బంగారు నాణేలు దీనారాలు, వెండి నాణేలు రూప్యకాలు (శకులపై విజయ చిహ్నం), రాగి నాణేలు భాషకాలు (అరుదుగా లభించాయి). స్కందగుప్తుని తర్వాతి నాణేలలో బంగారు స్వచ్ఛత తగ్గడం ఆర్థిక క్షీణతను సూచించింది.

Correct: A — గుప్తుల కాలంలో

భూ రికార్డులు, పన్నుల లెక్కలు చూసే కొత్త పరిపాలనా వర్గంగా కాయస్థ కులం తొలిసారి గుప్తుల కాలంలో ఆవిర్భవించింది. దామోదర్‌పూర్ శాసనంలోని 'ప్రథమ కాయస్థ' కూడా ఈ వర్గాన్నే సూచిస్తుంది. మౌర్య, వేద కాలాల్లో ఇలాంటి కుల ప్రస్తావన లేదు.

Correct: D — యాజ్ఞవల్క్య స్మృతి

కాయస్థులను మొదటగా పేర్కొన్న గ్రంథం యాజ్ఞవల్క్య స్మృతి. నారద, బృహస్పతి, కాత్యాయన స్మృతులు గుప్తుల కాలంలోనే పౌర, క్రిమినల్ చట్టాలను విభజించి రచించినవి; మనుస్మృతి అంతకంటే పురాతనమైనది కాబట్టి కాయస్థ ప్రస్తావనకు సంబంధించిన ఆధారం కాదు.

Correct: B — ఏరణ్ శాసనం

క్రీ.శ. 510 నాటి ఏరణ్ శాసనం (మధ్యప్రదేశ్ సాగర్ జిల్లా) సతీసహగమనానికి తొలి లిఖిత సాక్ష్యం. భితారి శాసనం హూణుల యుద్ధాన్ని, జునాగఢ్ శాసనం సుదర్శన తటాకం పునరుద్ధరణను, హాథీగుంఫా శాసనం ఖారవేలుని చరిత్రను తెలుపుతాయి.

Correct: A — స్త్రీధనం

ఆస్తి హక్కులు లేని గుప్తుల కాలపు స్త్రీలకు వివాహ సమయంలో వచ్చిన నగలపై మాత్రమే పూర్తి హక్కు ఉండేది, దానినే స్త్రీధనం అనేవారు. భోగ, ఉపరికర పన్నుల పేర్లు; అగ్రహారం బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చిన పన్ను రహిత భూమి.

Correct: D — 1, 2 మరియు 3

ఏరణ్ శాసనం క్రీ.శ. 510 నాటిది, భానుగుప్తుని కాలానికి చెందినది, అందులో సేనాని గోపరాజు వీరమరణం తర్వాత అతని భార్య చితిపై సతీసహగమనం చేసినట్లు ఉంది. మూడు ప్రకటనలూ శాసనంలోని అంశాలతో సరిపోతాయి కాబట్టి అన్నీ సరైనవి.

Correct: B — గరుడ

గుప్తుల రాజ్య చిహ్నం విష్ణుమూర్తి వాహనమైన గరుడ, ఇది వారి వైష్ణవ భక్తిని సూచిస్తుంది. నెమలి కుమారగుప్తుని కార్తికేయ భక్తికి సంబంధించిన నాణెం ముద్ర; సింహం, వృషభం గుప్త అధికారిక చిహ్నాలు కావు.

Correct: C — వరాహ అవతారం

ఉదయగిరి గుహలలోని భారీ వరాహ శిల్పం గుప్తుల కాలపు వైష్ణవ ప్రాబల్యానికి నిదర్శనం. దశావతార భావనలో వరాహ అవతారం ఈ కాలంలో అమిత ప్రజాదరణ పొందింది. ఇతర అవతారాలు ఈ గుహలకు ప్రసిద్ధం కావు.