గుప్తుల యుగం · Practice MCQs

Correct: D — ఇది రెండవ చంద్రగుప్తుని రాజధాని ఉజ్జయినిలో ఉంది

మెహ్రౌలీ ఇనుప స్తంభం ఉజ్జయినిలో లేదు, ఢిల్లీలోని కుతుబ్ మినార్ ప్రాంగణంలో ఉంది; అది సుమారు 23 అడుగుల ఎత్తు, 6 టన్నుల బరువుతో తుప్పు పట్టని లోహ సాంకేతికతకు నిదర్శనం. ఉజ్జయిని రెండవ చంద్రగుప్తుని రెండవ రాజధాని అనే విషయం వేరు, స్తంభం స్థానంతో సంబంధం లేదు.

Correct: B — పాలకాప్యుడు

పాలకాప్యుడు ఏనుగుల వైద్యంపై హస్త్యాయుర్వేదం రాశాడు. వాగ్భటుడు అష్టాంగ సంగ్రహం, అష్టాంగ హృదయం రచించాడు; ధన్వంతరి నవనీతకం కర్త; సుశ్రుత సంహిత గుప్తుల కాలంలో సవరించబడిన శస్త్రచికిత్స గ్రంథం.

Correct: A — భితర్‌గావ్ – కాల్చిన ఇటుకలతో నిర్మించిన శిఖర దేవాలయం

కాన్పూర్ సమీపంలోని భితర్‌గావ్ దేవాలయం కాల్చిన ఇటుకలతో నిర్మితమైన ప్రాచీన శిఖర దేవాలయం. దేవగఢ్ దశావతార దేవాలయం మొదటి శిఖర (రాతి) దేవాలయం, తిగవా చదునైన పైకప్పు గల తొలి దశ ఆలయం, భూమారా ఏకముఖ లింగం గల శివాలయం; అందుకే ఇతర జతలు తప్పు.

Correct: D — పంచాయతన శైలి

ఐదు ఆలయాల సమూహమైన పంచాయతన శైలి గుప్తుల యుగంలో ఆవిర్భవించింది; దేవగఢ్ దశావతార ఆలయం దీనికి ఉదాహరణ. గుప్త కాలం ఉత్తర భారత నాగర శైలికి పునాది వేసింది, కానీ మూలల ఉపాలయాల అమరికనే పంచాయతనం అంటారు.

Correct: B — 16వ గుహ – మరణశయ్యపై ఉన్న రాజకుమారి చిత్రం

16వ గుహలోని 'మరణశయ్యపై రాజకుమారి' కుడ్యచిత్రం ప్రసిద్ధం. 17వ గుహను చిత్రశాల అంటారు, అక్కడ జాతక కథలు చిత్రించబడ్డాయి. ధార్ జిల్లా చిత్రాలు మధ్యప్రదేశ్‌లోని బాగ్ గుహలకు చెందినవి, అజంతాకు కాదు.

Correct: C — సుల్తాన్‌గంజ్ (బీహార్)

సుల్తాన్‌గంజ్ (బీహార్)లో లభించిన భారీ కాంస్య బుద్ధ విగ్రహం గుప్తుల లోహ శిల్ప నైపుణ్యాన్ని చాటుతుంది (ప్రస్తుతం బర్మింగ్‌హామ్ మ్యూజియంలో ఉంది). సారనాథ్‌లో ధర్మచక్ర ప్రవర్తన ముద్రలోని రాతి బుద్ధ విగ్రహం దొరికింది; ఇది కాంస్యం కాదు.

Correct: D — విష్ణుగుప్తుడు

విష్ణుగుప్తుడు (క్రీ.శ. 540-550) చివరి గుప్త పాలకుడు; తర్వాత ఉత్తర భారతంలో వర్ధన వంశం ఆవిర్భవించింది. స్కందగుప్తుడు చివరి గొప్ప సార్వభౌముడు కానీ చివరి పాలకుడు కాదు; రామగుప్తుడు రెండవ చంద్రగుప్తుని ముందు పాలించినవాడు.

Correct: B — యశోధర్మన్

మాల్వా పాలకుడు యశోధర్మన్ (నరసింహగుప్త బాలాదిత్యునితో కలిసి) మిహిరకులుని ఓడించాడు. తోరమాణుడు మిహిరకులుని తండ్రి, హూణ నాయకుడు. అయినా ఈ దండయాత్రలు గుప్తుల ఆర్థిక వెన్నెముకను విరిచేశాయి.

Correct: C — మౌర్యుల పునరుజ్జీవనం

పతనానికి కారణాలు హూణుల దాడులు, భూస్వామ్య విధానంతో బలపడిన సామంతుల స్వాతంత్ర్యం (మైత్రకులు, మౌఖరీలు, గౌడులు), రోమన్ వాణిజ్య క్షీణత, నగరాల పతనం. మౌర్యుల పునరుజ్జీవనం అనే అంశమే లేదు; గుప్తుల తర్వాత ఉత్తరాన వర్ధన వంశం ఎదిగింది.

Correct: A — మైత్రకులు – వల్లభి

వల్లభి మైత్రకులు, కనౌజ్ మౌఖరీలు, మాల్వా యశోధర్మన్, బెంగాల్ గౌడ పాలకులు గుప్తుల పతనంతో స్వతంత్రమయ్యారు. కాబట్టి మైత్రకులు–వల్లభి సరైనది; మౌఖరీల కేంద్రం కనౌజ్, గౌడులు బెంగాల్ ప్రాంతానికి చెందినవారు.