గుప్తుల యుగం · Practice MCQs

Correct: A — మొదటి కుమారగుప్తుడు

బీహార్‌లోని రాజగృహ సమీపంలో నలందను 5వ శతాబ్దంలో మొదటి కుమారగుప్తుడు స్థాపించాడు. అది మహాయాన బౌద్ధ విద్యాపీఠంగా చైనా, టిబెట్, కొరియా నుండి విద్యార్థులను ఆకర్షించింది. స్కందగుప్తుడు హూణులను ఎదుర్కోవడంలో పేరొందాడు, విద్యాసంస్థ స్థాపనలో కాదు.

Correct: D — మొదటి కుమారగుప్తుడు

కార్తికేయుని (కుమారస్వామి) భక్తుడైన కుమారగుప్తుడు నెమలి వాహనంగా గల నాణేలను విడుదల చేశాడు, అశ్వమేధ యాగం కూడా చేశాడు. సముద్రగుప్తుని నాణేలు వీణ రూపంతో, రెండవ చంద్రగుప్తుని వెండి నాణేలు శక విజయ సూచకంగా ప్రసిద్ధం.

Correct: B — హూణులను నిర్ణయాత్మకంగా ఓడించి భితారి శాసనం వేయించాడు

హూణులను ఓడించి భితారి స్తంభ శాసనంలో ఘనత పొందినవాడు కుమారగుప్తుని కుమారుడు స్కందగుప్తుడు. కుమారగుప్తుని పాలన చివరి దశలో హూణులు, పుష్యమిత్రుల దాడులు మొదలైనప్పుడు వారిని తిప్పికొట్టింది యువరాజైన స్కందగుప్తుడే; మిగిలిన ప్రకటనలు కుమారగుప్తునికే సరైనవి.

Correct: C — స్కందగుప్తుడు

స్కందగుప్తుడు (క్రీ.శ. 455-467) హూణులను ఓడించి భారతదేశాన్ని దాదాపు అర్ధ శతాబ్దం పాటు వారి దాడి నుండి కాపాడాడు. ఈ విజయం భితారి స్తంభ శాసనంలో నమోదైంది. విష్ణుగుప్తుడు చివరి గుప్త పాలకుడు, మొదటి చంద్రగుప్తుడు సామ్రాజ్య ప్రారంభ దశలో పాలించాడు.

Correct: D — పర్ణదత్తుడు

గిర్నార్/జునాగఢ్ శాసనం ప్రకారం గవర్నర్ పర్ణదత్తుడు, ఆయన కుమారుడు చక్రపాలితుడు కలిసి వరదలకు గండిపడిన సుదర్శన తటాకాన్ని పునర్నిర్మించారు. చక్రపాలితుడు గవర్నర్ కుమారుడు; గోపరాజు భానుగుప్తుని సేనాని (ఏరణ్ శాసనం); యశోధర్మన్ మాల్వా రాజు.

Correct: B — భితారి స్తంభ శాసనం – ఘాజీపూర్ (ఉత్తరప్రదేశ్), హూణుల యుద్ధ వర్ణన

భితారి స్తంభ శాసనం ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని ఘాజీపూర్‌లో ఉంది, హూణులతో యుద్ధాన్ని వివరిస్తుంది. సుదర్శన తటాకం పునరుద్ధరణ గుజరాత్‌లోని గిర్నార్/జునాగఢ్ శాసనంలో నమోదైంది, సతీసహగమన ఆధారం మధ్యప్రదేశ్ సాగర్ జిల్లాలోని ఏరణ్ శాసనం; మిగిలిన జతలలో ఈ మూడూ తారుమారయ్యాయి.

Correct: C — భుక్తి

గుప్త పరిపాలనలో సామ్రాజ్యం భుక్తులుగా విభజించబడింది; భుక్తి పాలకుడిని ఉపారికుడు అనేవారు. భుక్తులు విషయాలుగా (జిల్లాలు), విషయాలు వీథులుగా (తాలూకా స్థాయి), చివరకు గ్రామాలుగా ఉపవిభజన చెందాయి.

Correct: A — విషయ (జిల్లా)

విషయ అంటే జిల్లా; దాని పాలకుడు విషయపతి. భుక్తి పాలకుడు ఉపారికుడు, గ్రామ అధికారి గ్రామిక లేదా గ్రామాధ్యక్ష. విషయపతికి సహాయంగా దామోదర్‌పూర్ రాగిరేకు శాసనం పేర్కొన్న నగర ప్రముఖుల మండలి ఉండేది.

Correct: B — మహాప్రతీహార

విషయపతికి సహాయంగా నగరశ్రేష్ఠి (బ్యాంకర్), సార్థవాహ (వర్తక బిడారు నాయకుడు), ప్రథమ కులిక (ప్రధాన శిల్పి), ప్రథమ కాయస్థ (ప్రధాన లేఖకుడు) ఉండేవారు. మహాప్రతీహార కేంద్ర పాలనలోని అంతఃపుర రక్షకుడు; అతడు నగర మండలిలో భాగం కాదు.

Correct: C — అప్రహత – నివాస స్థలం

అప్రహత అంటే అటవీ లేదా సాగు చేయని భూమి, నివాస స్థలం కాదు; నివాస స్థలాన్ని 'వాస్తు' అంటారు. క్షేత్ర (సాగు భూమి), ఖిల (బీడు), చరగాహ (పచ్చిక) జతలు సరైనవి. అమరకోశం భూములను 12 రకాలుగా పేర్కొంది.