తెలంగాణ బడ్జెట్ & సామాజిక-ఆర్థిక సర్వే (Telangana Budget) · Practice MCQs

Correct: C — రెవెన్యూ మిగులు (Revenue Surplus) రాష్ట్రంగా ఉంది

ఏర్పాటు ప్రారంభ సంవత్సరాల్లో తెలంగాణ రెవెన్యూ మిగులు రాష్ట్రంగా ఉంది. కేంద్ర బదిలీలపై ఆధారం తక్కువ, సొంత పన్ను ఆదాయం ఎక్కువ. ఉమ్మడి AP FRBM చట్టం (2005)ను రాష్ట్రం స్వీకరించింది.

Correct: D — NSDP = GSDP − తరుగుదల (Depreciation)

నికర రాష్ట్ర దేశీయోత్పత్తి NSDP = GSDP − తరుగుదల. తలసరి ఆదాయం = NSDP (ప్రస్తుత ధరల్లో) ÷ జనాభా. తరుగుదల అంటే యంత్రాలు, పరికరాల అరుగుదల వల్ల తగ్గే విలువ.

Correct: A — స్థిర ధరలు (2011-12 ధరలు)

స్థిర ధరల్లో 2011-12 ధరలతో విలువను లెక్కిస్తే ధరల పెరుగుదల ప్రభావం తొలగి నిజమైన వృద్ధి తెలుస్తుంది. ప్రస్తుత ధరల్లో ధరల పెరుగుదల కూడా కలిసి ఉంటుంది, అందుకే అది నామమాత్ర (Nominal) విలువను చూపుతుంది.

Correct: B — రంగారెడ్డి, హైదరాబాద్, మేడ్చల్-మల్కాజ్‌గిరి

రంగారెడ్డి, హైదరాబాద్, మేడ్చల్-మల్కాజ్‌గిరి జిల్లాలు IT, పరిశ్రమలు, సేవల రంగాల కేంద్రాలు కాబట్టి రాష్ట్ర GSDP లో పెద్ద వాటా కలిగి ఉన్నాయి. మిగిలిన జిల్లాల జాబితాలు గిరిజన, వ్యవసాయ ప్రాంతాలవి.

Correct: C — సుమారు ₹14.6 లక్షల కోట్లు

SEO 2024 ప్రకారం 2023-24లో తెలంగాణ GSDP ప్రస్తుత ధరల్లో సుమారు ₹14.6 లక్షల కోట్లు. ₹3.47 లక్షలు తలసరి ఆదాయ సంఖ్య, GSDP కాదు. రాష్ట్రం ఏర్పడిన తర్వాత GSDP దాదాపు మూడు రెట్లు పెరిగింది.

Correct: D — ముందస్తు, సవరించిన, తుది అంచనాలు వేర్వేరుగా ఉండటం

GSDP కి ముందస్తు అంచనా (Advance Estimate), సవరించిన అంచనా, తుది అంచనా అని దశలు ఉంటాయి; ఏ దశ అంచనా వాడారన్న దాన్ని బట్టి సంఖ్యలు కొంచెం మారతాయి. ఆధార సంవత్సరం 2011-12 స్థిరంగా ఉంటుంది.

Correct: A — సుమారు 1.8 రెట్లు

SEO 2024 ప్రకారం తెలంగాణ తలసరి ఆదాయం జాతీయ సగటుకు సుమారు 1.8 రెట్లు. అంటే జాతీయ సగటు కంటే చాలా ఎక్కువ; కానీ తలసరి ఆదాయం కేవలం సగటే, ఆదాయ పంపిణీ అసమానతలను చూపదు.

Correct: B — ఆదాయ పంపిణీ (అసమానతలు); HDI, MPI

తలసరి ఆదాయం కేవలం సగటు; ఆదాయ పంపిణీ, అసమానతలను చూపదు. కాబట్టి మానవాభివృద్ధి సూచిక (HDI), బహుముఖ పేదరిక సూచిక (MPI) వంటివి కూడా పరిశీలించాలి. ఉదాహరణకు రెండు జిల్లాల సగటు ఆదాయం ఒకటే అయినా ఒక జిల్లాలో అసమానత ఎక్కువ ఉండవచ్చు; అటువంటి తేడా HDI, MPI వంటి సూచికల్లో కనిపిస్తుంది.

Correct: C — పంటల వాటాకు దగ్గరగా లేదా ఎక్కువగా ఉంటుంది

వ్యవసాయ & అనుబంధ రంగాల GSVA లో పశుసంపద వాటా పంటల వాటాకు దగ్గరగా లేదా ఎక్కువగా ఉంటుంది; గొర్రెలు, కోళ్ల పెంపకం ముఖ్యం. కాబట్టి పశుసంపద GSVA లో ముఖ్యమైన భాగమే.

Correct: D — తెలంగాణ సేవల ఆధారితం; AP లో వ్యవసాయ & అనుబంధ రంగాల వాటా ఎక్కువ

నోట్స్ ప్రకారం తెలంగాణ సేవల ఆధారిత ఆర్థిక వ్యవస్థ, AP లో వ్యవసాయ & అనుబంధ రంగాల వాటా ఎక్కువ. తలసరి ఆదాయం కూడా తెలంగాణలోనే ఎక్కువ. పత్రం పేరు తెలంగాణలో SEO, AP లో Socio-Economic Survey.