బ్రిటిష్ ఇండియా మొదటి బడ్జెట్ను ప్రవేశపెట్టినది ఎవరు?
- A. ఆర్.కె. షణ్ముఖం చెట్టి
- B. జాన్ మథాయ్
- C. మొరార్జీ దేశాయ్
- D. జేమ్స్ విల్సన్ (1860)
Answer & explanation
Correct: D — జేమ్స్ విల్సన్ (1860)
బ్రిటిష్ ఇండియా మొదటి బడ్జెట్ను 7 ఏప్రిల్ 1860న జేమ్స్ విల్సన్ ప్రవేశపెట్టారు; ఈయనే భారత్లో ఆదాయపు పన్నును ప్రవేశపెట్టారు. షణ్ముఖం చెట్టి స్వతంత్ర భారత తొలి బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టారు, జాన్ మథాయ్ గణతంత్ర భారత తొలి బడ్జెట్.
Revise related study notesస్వతంత్ర భారత తొలి బడ్జెట్ను (26 నవంబర్ 1947) ప్రవేశపెట్టినది ఎవరు?
- A. ఆర్.కె. షణ్ముఖం చెట్టి
- B. జాన్ మథాయ్
- C. జేమ్స్ విల్సన్
- D. యశ్వంత్ సిన్హా
Answer & explanation
Correct: A — ఆర్.కె. షణ్ముఖం చెట్టి
స్వతంత్ర భారత తొలి బడ్జెట్ను 26 నవంబర్ 1947న ఆర్.కె. షణ్ముఖం చెట్టి ప్రవేశపెట్టారు. జాన్ మథాయ్ 1950లో గణతంత్ర భారత తొలి బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టారు; యశ్వంత్ సిన్హా 1999లో సమయం మార్చినవారు.
Revise related study notesకేంద్ర బడ్జెట్ తేదీని ఫిబ్రవరి చివరి పనిదినం నుండి 1 ఫిబ్రవరికి ఏ సంవత్సరం నుండి మార్చారు?
- A. 1999
- B. 2017
- C. 2005
- D. 2021
Answer & explanation
Correct: B — 2017
కేంద్ర బడ్జెట్ తేదీని 2017 నుండి 1 ఫిబ్రవరికి మార్చారు (అరుణ్ జైట్లీ); ఏప్రిల్ 1 కల్లా ఆమోదం పూర్తి చేసి ఓటాన్ అకౌంట్ అవసరం లేకుండా చేయడమే లక్ష్యం. 1999లో బడ్జెట్ సమయం మారింది, 2021-22లో పేపర్లెస్ బడ్జెట్ వచ్చింది.
Revise related study notesరైల్వే బడ్జెట్ను సాధారణ బడ్జెట్లో విలీనం చేయడం ఏ ఆర్థిక సంవత్సరం నుండి అమలైంది?
- A. 1924-25
- B. 2005-06
- C. 2017-18
- D. 2021-22
Answer & explanation
Correct: C — 2017-18
2017-18 నుండి రైల్వే బడ్జెట్ సాధారణ బడ్జెట్లో విలీనమైంది (బిబేక్ దేబ్రాయ్ కమిటీ సిఫారసు), తద్వారా 92 ఏళ్ల ఆనవాయితీ ముగిసింది. 1924 రైల్వే బడ్జెట్ను వేరు చేసిన సంవత్సరం (అక్వర్త్ కమిటీ).
Revise related study notesరైల్వే బడ్జెట్ను సాధారణ బడ్జెట్ నుండి వేరు చేయడానికి కారణమైన కమిటీ ఏది?
- A. అక్వర్త్ కమిటీ (1924)
- B. బిబేక్ దేబ్రాయ్ కమిటీ (2017)
- C. హూవర్ కమిషన్
- D. ఎన్.కె. సింగ్ కమిటీ
Answer & explanation
Correct: A — అక్వర్త్ కమిటీ (1924)
రైల్వే బడ్జెట్ను 1924లో అక్వర్త్ కమిటీ సిఫారసుతో సాధారణ బడ్జెట్ నుండి వేరు చేశారు. బిబేక్ దేబ్రాయ్ కమిటీ (2017-18) విలీనాన్ని సిఫారసు చేసింది; హూవర్ కమిషన్ పనితీరు బడ్జెట్కు, ఎన్.కె. సింగ్ కమిటీ FRBM సమీక్షకు సంబంధించినవి.
Revise related study notesక్రింది సంఘటనలను కాలక్రమంలో అమర్చండి.
1. బ్రిటిష్ ఇండియా మొదటి బడ్జెట్ (జేమ్స్ విల్సన్)
2. రైల్వే బడ్జెట్ వేరు చేయడం (అక్వర్త్ కమిటీ)
3. స్వతంత్ర భారత తొలి బడ్జెట్
4. రైల్వే బడ్జెట్ విలీనం
- A. 1, 2, 3, 4
- B. 2, 1, 3, 4
- C. 1, 3, 2, 4
- D. 1, 2, 4, 3
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2, 3, 4
జేమ్స్ విల్సన్ బడ్జెట్ 1860, రైల్వే బడ్జెట్ వేరు 1924, స్వతంత్ర భారత తొలి బడ్జెట్ 26 నవంబర్ 1947, రైల్వే బడ్జెట్ విలీనం 2017-18; ఇదే సరైన క్రమం. 1924ను 1860 కంటే ముందు లేదా 1947ను 1924 కంటే ముందు ఉంచడం తప్పు.
Revise related study notesక్రింది వ్యక్తులను వారి చారిత్రక ఘట్టాలతో జతపరచండి.
A. జేమ్స్ విల్సన్ 1. స్వతంత్ర భారత తొలి బడ్జెట్
B. ఆర్.కె. షణ్ముఖం చెట్టి 2. బ్రిటిష్ ఇండియా తొలి బడ్జెట్
C. జాన్ మథాయ్ 3. గణతంత్ర భారత తొలి బడ్జెట్ (1950)
- A. A-1, B-2, C-3
- B. A-2, B-1, C-3
- C. A-2, B-3, C-1
- D. A-3, B-1, C-2
Answer & explanation
Correct: B — A-2, B-1, C-3
జేమ్స్ విల్సన్ బ్రిటిష్ ఇండియా తొలి బడ్జెట్ (A-2), ఆర్.కె. షణ్ముఖం చెట్టి స్వతంత్ర భారత తొలి బడ్జెట్ (B-1), జాన్ మథాయ్ గణతంత్ర భారత తొలి బడ్జెట్ 1950 (C-3). ఇతర జతల్లో బడ్జెట్లు తారుమారయ్యాయి.
Revise related study notesబడ్జెట్ చరిత్రలో మహిళల పాత్ర గురించి సరైన ప్రకటన ఏది?
- A. బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టిన తొలి మహిళ నిర్మలా సీతారామన్ (1970)
- B. పూర్తి స్థాయి తొలి మహిళా ఆర్థిక మంత్రి ఇందిరా గాంధీ (2019)
- C. బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టిన తొలి మహిళ ఇందిరా గాంధీ (1970); పూర్తి స్థాయి తొలి మహిళా ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ (2019)
- D. బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టిన తొలి మహిళ ఇందిరా గాంధీ (2019)
Answer & explanation
Correct: C — బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టిన తొలి మహిళ ఇందిరా గాంధీ (1970); పూర్తి స్థాయి తొలి మహిళా ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ (2019)
ఇందిరా గాంధీ 1970లో బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టిన తొలి మహిళ; నిర్మలా సీతారామన్ 2019లో పూర్తి స్థాయి తొలి మహిళా ఆర్థిక మంత్రి. ఇతర ఎంపికల్లో పేర్లు లేదా సంవత్సరాలు తారుమారయ్యాయి.
Revise related study notesబడ్జెట్ సమయం, తేదీ మార్పులకు సంబంధించి క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. 1999లో యశ్వంత్ సిన్హా బడ్జెట్ సమయాన్ని సాయంత్రం 5 గంటల నుండి ఉదయం 11 గంటలకు మార్చారు.
2. 2017 నుండి బడ్జెట్ను 1 ఫిబ్రవరికి మార్చారు.
3. ఈ తేదీ మార్పుకు కారణం ఓటాన్ అకౌంట్ అవసరాన్ని పెంచడం.
సరైనవి ఏవి?
- A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
- B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
- C. 1, 2 మరియు 3
- D. 1 మరియు 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే
1999లో సమయం మార్పు (యశ్వంత్ సిన్హా), 2017 నుండి 1 ఫిబ్రవరి తేదీ – 1, 2 సరైనవి. తేదీ మార్పు ఉద్దేశం ఏప్రిల్ 1 కల్లా ఆమోదం పూర్తి చేసి ఓటాన్ అకౌంట్ అవసరం లేకుండా చేయడం, పెంచడం కాదు; కాబట్టి 3 తప్పు.
Revise related study notesఆర్థిక సర్వే (Economic Survey) గురించి సరైన ప్రకటన ఏది?
- A. బడ్జెట్కు ముందు ప్రవేశపెడతారు; ముఖ్య ఆర్థిక సలహాదారు నేతృత్వంలో తయారవుతుంది
- B. బడ్జెట్ తర్వాత ప్రవేశపెడతారు
- C. RBI గవర్నర్ నేతృత్వంలో తయారవుతుంది
- D. నీతి ఆయోగ్ ఉపాధ్యక్షుడు తయారు చేస్తారు
Answer & explanation
Correct: A — బడ్జెట్కు ముందు ప్రవేశపెడతారు; ముఖ్య ఆర్థిక సలహాదారు నేతృత్వంలో తయారవుతుంది
ఆర్థిక సర్వేను బడ్జెట్కు ముందు ప్రవేశపెడతారు; ఇది ముఖ్య ఆర్థిక సలహాదారు (Chief Economic Adviser) నేతృత్వంలో తయారవుతుంది, 1964 నుండి బడ్జెట్తో వేరుగా సమర్పిస్తున్నారు. RBI గవర్నర్, నీతి ఆయోగ్ ఉపాధ్యక్షుడు దీన్ని తయారు చేయరు.
Revise related study notes