బడ్జెట్ & ద్రవ్య విధానం (Union Budget & Fiscal Policy) · Practice MCQs

Correct: A — వార్షిక ఆర్థిక నివేదిక (Annual Financial Statement)

రాజ్యాంగంలో ‘బడ్జెట్’ అనే పదం లేదు; ఆర్టికల్ 112 దీన్ని వార్షిక ఆర్థిక నివేదిక (Annual Financial Statement) అంటుంది. ఆర్థిక సర్వే బడ్జెట్‌కు ముందు వచ్చే వేరే పత్రం, విభజన (Appropriation) బిల్లు ఆర్టికల్ 114 కింద వస్తుంది.

Correct: B — ఆర్టికల్ 202

ఆర్టికల్ 202 ప్రకారం గవర్నర్ రాష్ట్ర బడ్జెట్‌ను శాసనసభ ముందు ఉంచేలా చేస్తారు. ఆర్టికల్ 112 కేంద్ర బడ్జెట్‌కు, 266 సంఘటిత నిధి/ప్రజా ఖాతాలకు, 267 ఆగంతుక నిధికి సంబంధించినవి.

Correct: C — 1 ఏప్రిల్ నుండి 31 మార్చి వరకు

భారత ఆర్థిక సంవత్సరం 1 ఏప్రిల్ నుండి 31 మార్చి వరకు. బడ్జెట్ ఆమోదాన్ని ఏప్రిల్ 1 కల్లా పూర్తి చేయాలనే ఉద్దేశంతోనే 2017 నుండి బడ్జెట్‌ను 1 ఫిబ్రవరికి మార్చారు. జనవరి-డిసెంబర్ లేదా జూలై-జూన్ భారత ఆర్థిక సంవత్సరం కాదు.

Correct: D — ఆర్టికల్ 267; రాష్ట్రపతి అధీనంలో

ఆగంతుక నిధి ఆర్టికల్ 267 కింద ఉంటుంది, రాష్ట్రపతి అధీనంలో ఉంటుంది. ఆర్టికల్ 266(1) సంఘటిత నిధికి, 266(2) ప్రజా ఖాతాకు సంబంధించినవి; ఆర్టికల్ 112 వార్షిక ఆర్థిక నివేదికకు సంబంధించింది.

Correct: A — లోక్‌సభకు మాత్రమే (ఆర్టికల్ 113)

గ్రాంట్ల డిమాండ్లపై ఓటింగ్ అధికారం ఆర్టికల్ 113 ప్రకారం లోక్‌సభకు మాత్రమే ఉంది; రాజ్యసభకు ఈ అధికారం లేదు. రాజ్యసభ బడ్జెట్‌పై చర్చించగలదు కానీ డిమాండ్లపై ఓటు వేయదు.

Correct: B — విభజన బిల్లు (Appropriation Bill) – ఆర్టికల్ 114

సంఘటిత నిధి నుండి డబ్బు తీసేందుకు విభజన బిల్లు (ఆర్టికల్ 114) అనుమతి ఇస్తుంది. ఆర్థిక బిల్లు పన్ను ప్రతిపాదనలకు చట్టబద్ధత ఇస్తుంది, ఓటాన్ అకౌంట్ ఆర్టికల్ 116 కింద వస్తుంది.

Correct: C — ₹1కి

విధాన కోత తీర్మానంలో సంబంధిత డిమాండ్‌ను ₹1కి తగ్గించాలని కోరతారు (ప్రభుత్వ విధానంపై అసమ్మతి). ₹100కి తగ్గించే కోత టోకెన్ కోత; నిర్దిష్ట మొత్తం తగ్గింపు పొదుపు కోత.

Correct: D — పెట్టుబడుల ఉపసంహరణ (Disinvestment)

పెట్టుబడుల ఉపసంహరణ ఆస్తిని తగ్గించే మూలధన రాబడి. ఆదాయపు పన్ను, కస్టమ్స్ సుంకం పన్ను రాబడులు; డివిడెండ్లు పన్నేతర రెవెన్యూ రాబడులు – ఇవి మూడూ రెవెన్యూ రాబడులు.

Correct: A — వడ్డీ చెల్లింపులు

వడ్డీ చెల్లింపులు ఏ ఆస్తీ సృష్టించవు కాబట్టి రెవెన్యూ వ్యయం (జీతాలు, పెన్షన్లు, సబ్సిడీలు కూడా). రైల్వే లైన్లు, ఆనకట్టలు, రోడ్ల నిర్మాణం ఆస్తులను సృష్టించే మూలధన వ్యయం.

Correct: B — జె.ఎం. కీన్స్

లోటు బడ్జెట్ (ఖర్చు > ఆదాయం) మాంద్యంలో డిమాండ్ పెంచుతుందని జె.ఎం. కీన్స్ సమర్థించారు. సమతుల్య బడ్జెట్‌ను సంప్రదాయ ఆర్థికవేత్తలు సమర్థించారు; పీటర్ ఫైర్ జీరో బేస్డ్ బడ్జెట్ భావనతో సంబంధం ఉన్నవారు.