లోటు రకాలు & ప్రభుత్వ రుణం (Deficits & Public Debt) · Practice MCQs

Correct: D — అప్పును మౌలిక సదుపాయాల వంటి మూలధన వ్యయానికి వాడినప్పుడు

అప్పు మూలధన వ్యయానికి (మౌలిక సదుపాయాలకు) వాడితే ఆస్తులు ఏర్పడి వృద్ధి పెరుగుతుంది, భవిష్యత్తులో చెల్లించే సామర్థ్యమూ పెరుగుతుంది. రెవెన్యూ వ్యయానికి వాడితే సమస్య వస్తుంది, ద్రవ్యీకరణ ద్రవ్యోల్బణానికి దారి తీస్తుంది.

Correct: A — ప్రభుత్వం కేవలం పాత అప్పుల వడ్డీ కోసమే అప్పు చేస్తోంది

ప్రాథమిక లోటు = ద్రవ్య లోటు − వడ్డీ. ఇది సున్నా అంటే ద్రవ్య లోటు వడ్డీకి సమానం, అంటే కేవలం వడ్డీ కట్టడానికే అప్పు చేస్తున్నారు. ద్రవ్య లోటు సున్నా కాదు, వడ్డీ కూడా సున్నా కాదు; అప్పులేమీ లేవనే అర్థమూ కాదు.

Correct: B — డబ్బు సరఫరా పెరిగి ద్రవ్యోల్బణం వచ్చే అవకాశం

ద్రవ్యీకృత లోటు అంటే RBI నేరుగా పూడ్చిన లోటు; దీనివల్ల ఆర్థిక వ్యవస్థలో డబ్బు సరఫరా నేరుగా పెరిగి ద్రవ్యోల్బణానికి దారి తీస్తుంది. పన్ను రేట్ల తగ్గింపు లేదా రుణం శూన్యం కావడం వంటి ఇతర ఎంపికలకు దీనితో ప్రత్యక్ష సంబంధం లేదు.

Correct: C — RBI నుండి అప్పు తీసుకుని (కొత్త కరెన్సీ ముద్రించి) లోటు పూడ్చడం

భారత సందర్భంలో లోటు ద్రవ్యీకరణ అంటే RBI నుండి రుణం తీసుకోవడం ద్వారా లోటు పూడ్చడం. ఇది కొత్త కరెన్సీ సృష్టికి దారి తీసి ద్రవ్యోల్బణ ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది. పన్నులు పెంచడం, డిజిన్వెస్ట్‌మెంట్ వేరువేరు మార్గాలు.

Correct: D — 60% (కేంద్రం 40% + రాష్ట్రాలు 20%)

కమిటీ రుణాన్ని ప్రధాన లక్ష్యంగా (Debt Anchor) తీసుకుని సాధారణ ప్రభుత్వ రుణం GDPలో 60% (కేంద్రం 40% + రాష్ట్రాలు 20%) ఉండాలని, 2023 నాటికి సాధించాలని సూచించింది. ఇతర కలయికలు కమిటీ సిఫారసులు కావు.

Correct: A — లక్ష్యం నుండి 0.5% వరకు

యుద్ధం, విపత్తు, తీవ్ర మాంద్యం వంటి సందర్భాల్లో ద్రవ్య లక్ష్యం నుండి 0.5% వరకు సడలింపు ఇవ్వవచ్చని కమిటీ సూచించింది. 3%, 5% వంటి భారీ సడలింపులు లేదా అపరిమిత సడలింపు సూచించలేదు.

Correct: B — కర్ణాటక (2002)

అన్ని రాష్ట్రాలూ సొంత ద్రవ్య బాధ్యత చట్టాలు చేశాయి; వాటిలో మొదటిది కర్ణాటక (2002), అంటే కేంద్ర FRBM (2003) కంటే ముందే. ఇతర రాష్ట్రాలు ఆ తర్వాత చేశాయి, కాబట్టి అవి మొదటివి కావు.

Correct: C — రాష్ట్రాలు దేశం లోపలే రుణాలు తీసుకోవాలి; కేంద్రానికి బాకీ ఉంటే కేంద్ర అనుమతి అవసరం

ఆర్టికల్ 293 ప్రకారం రాష్ట్రాలు భారత భూభాగం లోపలే రుణాలు తీసుకోవాలి, కేంద్రానికి రుణ బాకీ ఉంటే కేంద్ర అనుమతి కావాలి. కాబట్టి విదేశీ రుణాలు స్వేచ్ఛగా తీసుకోవడం లేదా రుణాల నిషేధం అనేవి తప్పు.

Correct: D — మారకపు రేటు ప్రమాదం (Exchange Rate Risk)

బాహ్య రుణాన్ని విదేశీ కరెన్సీలో తిరిగి చెల్లించాలి కాబట్టి రూపాయి విలువ మారితే భారం పెరిగే మారకపు రేటు ప్రమాదం ఉంటుంది. క్రౌడింగ్ అవుట్ అంతర్గత మార్కెట్ రుణాల ప్రభావం, ఎస్కేప్ క్లాజ్ FRBM నిబంధన.

Correct: A — రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI చట్టం 1934)

కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల మార్కెట్ రుణాలను RBI నిర్వహిస్తుంది (RBI చట్టం 1934). SEBI సెక్యూరిటీల మార్కెట్ నియంత్రణ సంస్థ, నీతి ఆయోగ్ ఆలోచనా సంస్థ, ఆర్థిక సంఘం పన్ను వాటా సిఫారసులు చేస్తుంది – రుణ నిర్వహణ వీటి పని కాదు.