లోటు రకాలు & ప్రభుత్వ రుణం (Deficits & Public Debt) · Practice MCQs

Correct: B — రెవెన్యూ లోటు

రోజువారీ ఖర్చులకు (జీతాలు, వడ్డీ, సబ్సిడీలు) ఆదాయం చాలకపోవడమే రెవెన్యూ లోటు; ఇంటి ఉదాహరణలో నెలవారీ జీతం కంటే ఖర్చు ఎక్కువ కావడం దానికి సమానం. ప్రాథమిక లోటు వడ్డీ తీసివేసిన లోటు, ద్రవ్యీకృత లోటు RBI పూడ్చినది; ఇవి ఈ పోలికకు సరిపోవు.

Correct: C — ₹6 లక్షల కోట్లు

ప్రాథమిక లోటు = ద్రవ్య లోటు − వడ్డీ చెల్లింపులు = 10 − 4 = ₹6 లక్షల కోట్లు. 14 వచ్చేది వడ్డీని కూడితే (తప్పు సూత్రం); 4 అనేది కేవలం వడ్డీ మొత్తం; 2.5 భాగహారం వల్ల వచ్చే అర్థంలేని విలువ.

Correct: D — అప్పుతో ఆస్తులు సృష్టించకుండానే వినియోగ ఖర్చులు చేస్తారు, వడ్డీ భారం పెరుగుతుంది

రెవెన్యూ లోటు అంటే వినియోగ ఖర్చుల కోసమే అప్పు చేయడం; దాని వల్ల ఏ ఆస్తీ ఏర్పడదు, భవిష్యత్తులో తిరిగి చెల్లించే ఆదాయమూ రాదు. వడ్డీ భారం పెరిగి అది మళ్లీ రెవెన్యూ వ్యయాన్ని పెంచే విష వలయం ఏర్పడుతుంది, మూలధన వ్యయానికి నిధులు తగ్గుతాయి. మిగతా ఎంపికలు దీనికి వ్యతిరేక ఫలితాలు చెబుతున్నాయి.

Correct: A — రెవెన్యూ మిగులు (Revenue Surplus)

రెవెన్యూ రాబడులు రెవెన్యూ వ్యయాన్ని మించితే అది రెవెన్యూ మిగులు, ఇది మంచి ఆర్థిక ఆరోగ్య సంకేతం. లోటు పదాలన్నీ వ్యయం ఆదాయం కంటే ఎక్కువైనప్పుడు మాత్రమే వర్తిస్తాయి, కాబట్టి మిగులు పరిస్థితికి అవి సరిపోవు.

Correct: B — ₹70 కోట్లు

ఎఫెక్టివ్ రెవెన్యూ లోటు = రెవెన్యూ లోటు − ఆస్తుల సృష్టికి గ్రాంట్లు = 100 − 30 = ₹70 కోట్లు. 130 అనేది గ్రాంట్లను కూడితే వచ్చే తప్పు ఫలితం; 30 కేవలం గ్రాంట్ల మొత్తం; 3.3 భాగహారం వల్ల వచ్చే అసంబద్ధ విలువ.

Correct: C — ప్రణబ్ ముఖర్జీ

ఎఫెక్టివ్ రెవెన్యూ లోటును 2011-12 కేంద్ర బడ్జెట్‌లో అప్పటి ఆర్థిక మంత్రి ప్రణబ్ ముఖర్జీ ప్రవేశపెట్టారు. 2011-12 కాలంలో ఆర్థిక మంత్రి ఆయనే; మిగతా పేర్లు ఇతర కాలాల ఆర్థిక మంత్రులవి కావచ్చు, ఈ భావనతో వారికి సంబంధం లేదు.

Correct: D — 2012లో చేర్చబడి, 2018 సవరణలో తొలగించబడింది

FRBM సవరణ 2012లో ఎఫెక్టివ్ రెవెన్యూ లోటును లక్ష్యంగా చేర్చారు. ఎన్.కె. సింగ్ కమిటీ (2017) దాన్ని లక్ష్యంగా వదిలేయాలని సూచించగా, 2018 సవరణలో తొలగించారు. 2003 FRBM ఆరంభ చట్టంలో ఈ భావన లేదు, కాబట్టి ఇతర ఎంపికలు తప్పు.

Correct: A — ప్రధాన మంత్రి గ్రామ సడక్ యోజన కింద రోడ్ల నిర్మాణానికి రాష్ట్రాలకు ఇచ్చే నిధులు

PMGSY కింద రోడ్ల నిర్మాణానికి, అలాగే పాఠశాల భవనాలు, ఆసుపత్రుల నిర్మాణానికి ఇచ్చే గ్రాంట్లు ఆస్తులను సృష్టిస్తాయి. జీతాలు, వడ్డీ, పెన్షన్లు ఆస్తులను సృష్టించని వినియోగ రూప రెవెన్యూ ఖర్చులు కాబట్టి ఎఫెక్టివ్ రెవెన్యూ లోటులో తీసివేయరు.

Correct: B — క్రౌడింగ్ అవుట్ (Crowding Out)

ప్రభుత్వం ఎక్కువ అప్పు తీసుకుంటే లభ్యమయ్యే పొదుపులను అది లాగేసుకుని ప్రైవేట్ రంగానికి రుణాలు తగ్గి వడ్డీ రేట్లు పెరుగుతాయి; ఇదే క్రౌడింగ్ అవుట్. రుణ ఉచ్చు అంటే పాత అప్పుల వడ్డీ కోసమే కొత్త అప్పులు చేయడం, ఎస్కేప్ క్లాజ్ FRBM సడలింపు.

Correct: C — మార్కెట్ రుణాలు (G-Secs, ట్రెజరీ బిల్లులు)

ద్రవ్య లోటును మార్కెట్ రుణాలు (G-Secs, ట్రెజరీ బిల్లులు), చిన్న పొదుపు నిధులు, విదేశీ రుణాలు, ప్రజా ఖాతా నిధులు ద్వారా పూడుస్తారు. పన్ను రాబడి పెంపు లేదా వడ్డీ తగ్గింపు లోటును తగ్గిస్తాయే తప్ప పూడ్చే నిధుల వనరులు కావు.