Free practice MCQs with answers and explanations for నిరుద్యోగం – రకాలు (Unemployment) (పేదరికం, నిరుద్యోగం & పథకాలు (Poverty, Unemployment & Schemes)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Easy
వ్యాపార చక్రంలో మాంద్యం దశలో డిమాండ్ తగ్గి ఉద్యోగులను తొలగించడం వల్ల వచ్చే నిరుద్యోగం ఏది?
A. చక్రీయ నిరుద్యోగం (Cyclical Unemployment)
B. ఘర్షణ నిరుద్యోగం
C. నిర్మాణాత్మక నిరుద్యోగం
D. రుతుసంబంధ నిరుద్యోగం
Answer & explanation
Correct: A — చక్రీయ నిరుద్యోగం (Cyclical Unemployment)
మాంద్యం దశలో డిమాండ్ తగ్గి కంపెనీలు ఉద్యోగులను తొలగించడం వల్ల చక్రీయ నిరుద్యోగం వస్తుంది; దీన్ని డిమాండ్ లోప నిరుద్యోగం అంటారు. ఉదాహరణ: 1929-30 మహా మాంద్యం (Great Depression). ఇది ఎక్కువగా అభివృద్ధి చెందిన పారిశ్రామిక దేశాల్లో కనిపిస్తుంది.
చక్రీయ (డిమాండ్ లోప) నిరుద్యోగ విశ్లేషణకు సంబంధించిన ఆర్థికవేత్త ఎవరు?
A. మిల్టన్ ఫ్రీడ్‌మన్
B. జె.ఎం. కీన్స్
C. జోన్ రాబిన్సన్
D. థామస్ గ్రేషమ్
Answer & explanation
Correct: B — జె.ఎం. కీన్స్
చక్రీయ లేదా డిమాండ్ లోప నిరుద్యోగ విశ్లేషణ జె.ఎం. కీన్స్‌ది. సహజ నిరుద్యోగ రేటు భావనను మిల్టన్ ఫ్రీడ్‌మన్ ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చారు; ప్రచ్ఛన్న నిరుద్యోగం పదాన్ని జోన్ రాబిన్సన్ వాడారు; గ్రేషమ్ ద్రవ్య సూత్రంతో సంబంధం ఉన్నవారు.
సహజ నిరుద్యోగ రేటు (Natural Rate of Unemployment) దేనిని సూచిస్తుంది?
A. చక్రీయ + రుతుసంబంధ నిరుద్యోగం
B. ప్రచ్ఛన్న + బహిరంగ నిరుద్యోగం
C. ఘర్షణ + నిర్మాణాత్మక నిరుద్యోగం
D. కేవలం చక్రీయ నిరుద్యోగం
Answer & explanation
Correct: C — ఘర్షణ + నిర్మాణాత్మక నిరుద్యోగం
సహజ నిరుద్యోగ రేటు = ఘర్షణ + నిర్మాణాత్మక నిరుద్యోగం; ఈ భావనను మిల్టన్ ఫ్రీడ్‌మన్ ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చారు. పూర్తి ఉపాధిలోనూ ఇది ఉంటుంది, చక్రీయ నిరుద్యోగం ఇందులో ఉండదు.
యంత్రాలు, ఆటోమేషన్, కృత్రిమ మేధ (AI) మనుషుల పనిని భర్తీ చేయడం వల్ల వచ్చే నిరుద్యోగం ఏ వర్గానికి చెందుతుంది?
A. ఘర్షణ నిరుద్యోగంలో ఒక రకం
B. చక్రీయ నిరుద్యోగంలో ఒక రకం
C. రుతుసంబంధ నిరుద్యోగంలో ఒక రకం
D. సాంకేతిక నిరుద్యోగం – నిర్మాణాత్మక నిరుద్యోగంలో ఒక రకం
Answer & explanation
Correct: D — సాంకేతిక నిరుద్యోగం – నిర్మాణాత్మక నిరుద్యోగంలో ఒక రకం
యంత్రాలు, ఆటోమేషన్, AI వల్ల వచ్చేది సాంకేతిక నిరుద్యోగం; ఇది నిర్మాణాత్మక నిరుద్యోగంలో ఒక రకం, ఎందుకంటే ఆర్థిక వ్యవస్థ నిర్మాణంలో, సాంకేతికతలో మార్పుల వల్ల కార్మికుల నైపుణ్యాలు సరిపోకపోవడం దీనికి కారణం.
నిరుద్యోగ రకాలను వాటి కారణాలతో జతచేయండి.
A. నిర్మాణాత్మక
B. ఘర్షణ
C. చక్రీయ
1. ఉద్యోగాల మధ్య విరామం
2. మాంద్యం, డిమాండ్ లోపం
3. నైపుణ్యాల పొంతన లేకపోవడం
A. A-3, B-1, C-2
B. A-1, B-3, C-2
C. A-3, B-2, C-1
D. A-2, B-1, C-3
Answer & explanation
Correct: A — A-3, B-1, C-2
నిర్మాణాత్మక నిరుద్యోగం నైపుణ్యాల పొంతన లేకపోవడం వల్ల (A-3); ఘర్షణ నిరుద్యోగం ఉద్యోగాల మధ్య విరామం వల్ల (B-1); చక్రీయ నిరుద్యోగం మాంద్యం, డిమాండ్ లోపం వల్ల (C-2). చిట్కా: S-F-C = Skill, Free time, Crisis.
నిరుద్యోగ రకాల గురించి ఇచ్చిన ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. ఘర్షణ నిరుద్యోగం స్వచ్ఛంద, తాత్కాలికమైనది.
2. చక్రీయ నిరుద్యోగానికి పరిష్కారం ప్రభుత్వ వ్యయం పెంచడం, వడ్డీ రేట్లు తగ్గించడం.
3. నిర్మాణాత్మక నిరుద్యోగం దీర్ఘకాలికమైనది.
4. నిర్మాణాత్మక నిరుద్యోగం స్వల్పకాలిక, తాత్కాలిక సమస్య.
సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2, 3 మరియు 4 అన్నీ
B. 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 2, 3 మరియు 4 మాత్రమే
D. 1 మరియు 4 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
ప్రకటనలు 1, 2, 3 సరైనవి. ప్రకటన 4 తప్పు: నిర్మాణాత్మక నిరుద్యోగం దీర్ఘకాలికం; స్వల్పకాలిక, తాత్కాలికమైనది ఘర్షణ నిరుద్యోగం. చక్రీయ నిరుద్యోగంలో డిమాండ్ పెంచే విధానాలు (ప్రభుత్వ వ్యయం పెంపు, వడ్డీ తగ్గింపు) ఉపయోగపడతాయి.
కింది వాటిలో సహజ నిరుద్యోగ రేటులో భాగం కానిది ఏది?
A. ఘర్షణ నిరుద్యోగం
B. నిర్మాణాత్మక నిరుద్యోగం
C. చక్రీయ నిరుద్యోగం
D. శోధన నిరుద్యోగం (Search Unemployment)
Answer & explanation
Correct: C — చక్రీయ నిరుద్యోగం
సహజ నిరుద్యోగ రేటు = ఘర్షణ + నిర్మాణాత్మక నిరుద్యోగం. శోధన నిరుద్యోగం ఘర్షణ నిరుద్యోగానికి మరో పేరు కాబట్టి అది కూడా సహజ రేటులో భాగమే. చక్రీయ నిరుద్యోగం మాంద్యం వల్ల వస్తుంది కాబట్టి సహజ రేటులో భాగం కాదు.
భారత్‌లో విద్యా స్థాయి పెరిగే కొద్దీ నిరుద్యోగ రేటు ఎలా ఉంటుంది?
A. తగ్గుతుంది
B. అన్ని స్థాయిల్లో సమానం
C. విద్యా స్థాయికి సంబంధం లేదు
D. పెరుగుతుంది (నిరక్షరాస్యుల్లో తక్కువ, గ్రాడ్యుయేట్లలో ఎక్కువ)
Answer & explanation
Correct: D — పెరుగుతుంది (నిరక్షరాస్యుల్లో తక్కువ, గ్రాడ్యుయేట్లలో ఎక్కువ)
భారత్‌లో చదువు స్థాయి పెరిగే కొద్దీ నిరుద్యోగ రేటు పెరుగుతుంది; నిరక్షరాస్యుల్లో తక్కువ, గ్రాడ్యుయేట్లలో ఎక్కువ. చదువుకోని వారు ఏ పనైనా చేయడానికి సిద్ధంగా ఉంటారు, చదువుకున్నవారు తగిన ఉద్యోగం కోసం ఎదురుచూస్తారు.
GDP పెరిగినా ఉద్యోగాలు ఆ స్థాయిలో పెరగకపోవడాన్ని ఏమంటారు?
A. ఉద్యోగ రహిత వృద్ధి (Jobless Growth)
B. స్టాగ్‌ఫ్లేషన్
C. డిఫ్లేషన్
D. ప్రచ్ఛన్న నిరుద్యోగం
Answer & explanation
Correct: A — ఉద్యోగ రహిత వృద్ధి (Jobless Growth)
GDP పెరిగినా ఉద్యోగాలు ఆ స్థాయిలో పెరగకపోవడాన్ని ఉద్యోగ రహిత వృద్ధి (Jobless Growth) అంటారు; ఇది విద్యావంతుల నిరుద్యోగానికి ఒక కారణం. స్టాగ్‌ఫ్లేషన్‌లో అధిక ద్రవ్యోల్బణం, వృద్ధి మందగమనం కలిసి ఉంటాయి.
జాతీయ విద్యా విధానం 2020 వృత్తి విద్యను (Vocational Education) ఏ తరగతి నుండి ప్రవేశపెట్టాలని చెబుతుంది?
A. 1వ తరగతి
B. 6వ తరగతి
C. 10వ తరగతి
D. డిగ్రీ మొదటి సంవత్సరం
Answer & explanation
Correct: B — 6వ తరగతి
జాతీయ విద్యా విధానం 2020 వృత్తి విద్యను 6వ తరగతి నుండే ప్రవేశపెట్టాలని, ఇంటర్న్‌షిప్‌లు ఉండాలని సూచిస్తుంది; ఇది విద్యావంతుల నిరుద్యోగానికి ఒక పరిష్కారం. అందువల్ల 10వ తరగతి లేదా డిగ్రీ కాదు.