Free practice MCQs with answers and explanations for నిరుద్యోగం – రకాలు (Unemployment) (పేదరికం, నిరుద్యోగం & పథకాలు (Poverty, Unemployment & Schemes)). Tap an option to check instantly · page 2 of 6.
Q11Easy
సంవత్సరంలో కొన్ని నెలలు మాత్రమే పని దొరికి మిగతా కాలం ఖాళీగా ఉండే నిరుద్యోగ రకం ఏది?
A. ప్రచ్ఛన్న నిరుద్యోగం
B. చక్రీయ నిరుద్యోగం
C. రుతుసంబంధ నిరుద్యోగం (Seasonal Unemployment)
D. సాంకేతిక నిరుద్యోగం
Answer & explanation
Correct: C — రుతుసంబంధ నిరుద్యోగం (Seasonal Unemployment)
రుతుసంబంధ నిరుద్యోగంలో సంవత్సరంలో కొన్ని నెలలు మాత్రమే పని దొరుకుతుంది; వ్యవసాయంలో విత్తే, కోసే కాలాల్లో పని ఉంటుంది, మధ్య కాలంలో ఉండదు. ప్రచ్ఛన్న నిరుద్యోగంలో ఎక్కువ మంది ఒకే పనిలో ఉంటారు కానీ ఉత్పత్తికి కొందరు ఏమీ కలపరు.
Correct: D — దాగి ఉన్న నిరుద్యోగం (Hidden Unemployment)
ప్రచ్ఛన్న నిరుద్యోగాన్ని 'దాగి ఉన్న నిరుద్యోగం (Hidden Unemployment)' అని కూడా అంటారు. ఇది ఎక్కువగా వ్యవసాయంలో, కుటుంబ వ్యాపారాల్లో కనిపిస్తుంది. బహిరంగ నిరుద్యోగం స్పష్టంగా కనిపించే నిరుద్యోగం కాబట్టి దీనికి వ్యతిరేకం.
'Disguised Unemployment' పదాన్ని మొదట ఎవరు వాడారు?
A. జోన్ రాబిన్సన్ (1936)
B. జె.ఎం. కీన్స్
C. మిల్టన్ ఫ్రీడ్‌మన్
D. ఎ.డబ్ల్యు. ఫిలిప్స్
Answer & explanation
Correct: A — జోన్ రాబిన్సన్ (1936)
'Disguised Unemployment' పదాన్ని మొదట జోన్ రాబిన్సన్ (1936) వాడారు; రాగ్నార్ నర్క్స్ వంటి ఆర్థికవేత్తలు అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల సందర్భంలో విశ్లేషించారు. కీన్స్ చక్రీయ (డిమాండ్ లోప) నిరుద్యోగాన్ని, ఫ్రీడ్‌మన్ సహజ నిరుద్యోగ రేటును ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చారు.
A. ఒక ఎకరం పొలంలో అవసరానికి మించి 6 మంది కుటుంబ సభ్యులు పనిచేయడం
B. చెరకు సీజన్‌పై ఆధారపడే చక్కెర కర్మాగారాల కార్మికులు
C. ఇంజినీర్ డెలివరీ బాయ్‌గా పనిచేయడం
D. ఒక ఉద్యోగం వదిలి మరొకటి వెతుక్కునే మధ్య కాలం
Answer & explanation
Correct: B — చెరకు సీజన్‌పై ఆధారపడే చక్కెర కర్మాగారాల కార్మికులు
చెరకు సీజన్ వంటి కాలానుగుణ పనిపై ఆధారపడే చక్కెర కర్మాగారాలు, పర్యాటక ప్రాంతాలు, ఐస్‌క్రీమ్ పరిశ్రమ, ఇటుక బట్టీలు రుతుసంబంధ నిరుద్యోగ ఉదాహరణలు. రెండో ఎంపిక ప్రచ్ఛన్న నిరుద్యోగం, మూడోది అల్ప ఉపాధి, నాలుగోది ఘర్షణ నిరుద్యోగం.
పని ఉంది కానీ సామర్థ్యానికి తగిన పని కాదు లేదా పూర్తి సమయం పని లేకపోవడాన్ని ఏమంటారు?
A. బహిరంగ నిరుద్యోగం
B. చక్రీయ నిరుద్యోగం
C. అల్ప ఉపాధి (Underemployment)
D. ఘర్షణ నిరుద్యోగం
Answer & explanation
Correct: C — అల్ప ఉపాధి (Underemployment)
అల్ప ఉపాధి అంటే పని ఉంది కానీ తన సామర్థ్యానికి తగిన పని కాదు లేదా పూర్తి సమయం పని లేకపోవడం; ఉదాహరణ ఇంజినీర్ డెలివరీ బాయ్‌గా పనిచేయడం. బహిరంగ నిరుద్యోగంలో ఏ పనీ దొరకక పూర్తిగా ఖాళీగా ఉంటారు.
ప్రచ్ఛన్న, రుతుసంబంధ నిరుద్యోగాల గురించి ఇచ్చిన ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. ప్రచ్ఛన్న నిరుద్యోగంలో వ్యక్తులను తొలగించినా మొత్తం ఉత్పత్తి తగ్గదు.
2. రుతుసంబంధ నిరుద్యోగ పరిష్కారాల్లో నీటిపారుదల ద్వారా రెండో పంట, అనుబంధ వృత్తులు, MGNREGA ఉన్నాయి.
3. రెండూ వ్యవసాయ రంగంతో ముడిపడి ఉన్నాయి.
4. ప్రచ్ఛన్న నిరుద్యోగం ప్రధానంగా అభివృద్ధి చెందిన పారిశ్రామిక దేశాల సమస్య.
సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2, 3 మరియు 4 అన్నీ
B. 2, 3 మరియు 4 మాత్రమే
C. 1 మరియు 4 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
ప్రకటనలు 1, 2, 3 సరైనవి. ప్రకటన 4 తప్పు: ప్రచ్ఛన్న నిరుద్యోగం ఎక్కువగా వ్యవసాయంలో, కుటుంబ వ్యాపారాల్లో, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లో కనిపిస్తుంది; అభివృద్ధి చెందిన పారిశ్రామిక దేశాల్లో ఎక్కువగా కనిపించేది చక్రీయ నిరుద్యోగం.
నిరుద్యోగ రకాలను వాటి వివరణలతో జతచేయండి.
A. బహిరంగ నిరుద్యోగం
B. ప్రచ్ఛన్న నిరుద్యోగం
C. రుతుసంబంధ నిరుద్యోగం
D. అల్ప ఉపాధి
1. కొన్ని నెలలు మాత్రమే పని
2. వెతుకుతున్నా ఏ పనీ దొరకక పూర్తిగా ఖాళీ
3. తగిన పని కాదు లేదా పూర్తి సమయం కాదు
4. అవసరానికి మించి ఎక్కువ మంది ఒకే పనిలో
A. A-2, B-4, C-1, D-3
B. A-4, B-2, C-1, D-3
C. A-2, B-4, C-3, D-1
D. A-2, B-1, C-4, D-3
Answer & explanation
Correct: A — A-2, B-4, C-1, D-3
బహిరంగ నిరుద్యోగం: వెతుకుతున్నా ఏ పనీ దొరకక పూర్తిగా ఖాళీ (A-2); ప్రచ్ఛన్న: అవసరానికి మించి ఎక్కువ మంది ఒకే పనిలో (B-4); రుతుసంబంధ: కొన్ని నెలలు మాత్రమే పని (C-1); అల్ప ఉపాధి: తగిన పని కాదు లేదా పూర్తి సమయం కాదు (D-3).
ఒక ఎకరం వరి పొలానికి 3 మంది సరిపోతుండగా, కుటుంబంలోని 6 మందీ అక్కడే పనిచేస్తున్నారు. కోతల తర్వాత 4 నెలలు ఎవరికీ పని ఉండదు. ఈ రెండు పరిస్థితులు వరుసగా ఏ నిరుద్యోగ రకాలు?
A. రుతుసంబంధ, ప్రచ్ఛన్న
B. ప్రచ్ఛన్న, రుతుసంబంధ
C. ఘర్షణ, చక్రీయ
D. నిర్మాణాత్మక, సాంకేతిక
Answer & explanation
Correct: B — ప్రచ్ఛన్న, రుతుసంబంధ
అవసరానికి మించి 6 మంది ఒకే పొలంలో పనిచేయడం ప్రచ్ఛన్న నిరుద్యోగం; కోతల తర్వాత 4 నెలలు పని లేకపోవడం రుతుసంబంధ నిరుద్యోగం. రెండూ వ్యవసాయంతో ముడిపడిన గ్రామీణ నిరుద్యోగ రకాలు, అందుకే పరీక్షల్లో పోల్చి అడుగుతారు.
కార్మికుల నైపుణ్యాలకు, అందుబాటులో ఉన్న ఉద్యోగాలకు మధ్య పొంతన లేకపోవడం వల్ల వచ్చే నిరుద్యోగం ఏది?
A. ఘర్షణ నిరుద్యోగం
B. చక్రీయ నిరుద్యోగం
C. నిర్మాణాత్మక నిరుద్యోగం (Structural Unemployment)
D. రుతుసంబంధ నిరుద్యోగం
Answer & explanation
Correct: C — నిర్మాణాత్మక నిరుద్యోగం (Structural Unemployment)
నైపుణ్యాలకు, ఉద్యోగాలకు పొంతన లేకపోవడం (Skill Mismatch) వల్ల వచ్చేది నిర్మాణాత్మక నిరుద్యోగం; ఇది దీర్ఘకాలికం, భారత్‌లో ప్రధాన సమస్య. ఘర్షణ నిరుద్యోగం ఉద్యోగాల మధ్య విరామం వల్ల, చక్రీయ నిరుద్యోగం మాంద్యం వల్ల వస్తుంది.
ఒక ఉద్యోగం వదిలి మరొకటి వెతుక్కునే మధ్య కాలంలో ఉండే తాత్కాలిక నిరుద్యోగాన్ని ఏమంటారు?
A. నిర్మాణాత్మక నిరుద్యోగం
B. చక్రీయ నిరుద్యోగం
C. ప్రచ్ఛన్న నిరుద్యోగం
D. ఘర్షణ నిరుద్యోగం (Frictional Unemployment)
Answer & explanation
Correct: D — ఘర్షణ నిరుద్యోగం (Frictional Unemployment)
ఘర్షణ నిరుద్యోగం ఉద్యోగం మారే మధ్య కాలంలో ఉండే తాత్కాలిక, స్వచ్ఛంద నిరుద్యోగం; దీన్ని శోధన నిరుద్యోగం (Search Unemployment) అని కూడా అంటారు. ఇది పూర్తి ఉపాధిలోనూ ఉంటుంది.