నీతి ఆయోగ్ & 1991 ఆర్థిక సంస్కరణలు (NITI Aayog & 1991 Reforms) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for నీతి ఆయోగ్ & 1991 ఆర్థిక సంస్కరణలు (NITI Aayog & 1991 Reforms) (ప్రణాళికలు & ఆర్థిక సంస్కరణలు (Planning & Reforms)). Tap an option to check instantly · page 5 of 6.
Q41Hard
కింది కారణాల్లో 1991 సంక్షోభానికి సంబంధం లేనిది ఏది?
A. గల్ఫ్ యుద్ధం (1990-91)
B. రాజకీయ అస్థిరత (1989-91)
C. 2008 ప్రపంచ ఆర్థిక మాంద్యం
D. అంతర్జాతీయ రేటింగ్ సంస్థలు భారత్ రేటింగ్ తగ్గించడం
Answer & explanation
Correct: C — 2008 ప్రపంచ ఆర్థిక మాంద్యం
2008 ప్రపంచ మాంద్యం 1991 తర్వాత 17 ఏళ్లకు వచ్చింది కాబట్టి 1991 సంక్షోభానికి కారణం కాదు. గల్ఫ్ యుద్ధం, 1989-91 మధ్య వరుస ప్రభుత్వ మార్పులు, రేటింగ్ తగ్గింపు నిజమైన కారణాలు; వాటితో పాటు అధిక కోశ లోటు, కరెంట్ ఖాతా లోటు కూడా ఉన్నాయి.
1991 సంక్షోభం గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. (1) విదేశీ మారక నిల్వలు సుమారు 2 వారాల దిగుమతులకే సరిపోయాయి. (2) కోశ లోటు GDPలో సుమారు 8%కి చేరింది. (3) సంస్కరణలను ప్రధాని నరసింహారావు, ఆర్థిక మంత్రి మన్మోహన్ సింగ్ ప్రారంభించారు. వీటిలో సరైనవి ఏవి?
A. (1), (2) మాత్రమే
B. (2), (3) మాత్రమే
C. (1), (3) మాత్రమే
D. (1), (2), (3) అన్నీ
Answer & explanation
Correct: D — (1), (2), (3) అన్నీ
మూడు ప్రకటనలూ నోట్స్‌లో ఉన్న వాస్తవాలకు సరిపోతాయి: నిల్వలు ~2 వారాల దిగుమతులకు, కోశ లోటు ~8% GDP, సంస్కరణల నాయకత్వం నరసింహారావు–మన్మోహన్ సింగ్. కాబట్టి అన్నీ సరైనవి. ఏదైనా ఒకటి వదిలేసిన ఎంపికలు తప్పు.
కింది వాటిని సంఘటనల క్రమంలో (పాతది నుండి కొత్తది) అమర్చండి: (1) గల్ఫ్ యుద్ధం (2) జూలై 1991 రూపాయి విలువ తగ్గింపు (3) జూన్ 1991 నరసింహారావు ప్రభుత్వం ఏర్పాటు (4) ఆగస్టు 1994 కరెంట్ ఖాతా మార్పిడి
A. 1, 3, 2, 4
B. 3, 1, 2, 4
C. 1, 2, 3, 4
D. 4, 1, 3, 2
Answer & explanation
Correct: A — 1, 3, 2, 4
గల్ఫ్ యుద్ధం (1990-91) మొదట; తర్వాత జూన్ 1991లో నరసింహారావు ప్రభుత్వం; జూలై 1991లో రూపాయి విలువ తగ్గింపు; ఆగస్టు 1994లో కరెంట్ ఖాతా పూర్తి మార్పిడి. అంటే సరైన క్రమం 1, 3, 2, 4. ప్రభుత్వం ఏర్పడకముందే విలువ తగ్గింపు జరగలేదు.
కింది వాటిలో 1991 "నిర్మాణాత్మక సర్దుబాటు (Structural Adjustment)" చర్యకు ఉదాహరణ ఏది?
A. బంగారం తాకట్టు
B. పారిశ్రామిక లైసెన్సింగ్ రద్దు
C. రూపాయి విలువ తగ్గింపు
D. IMF నుండి తక్షణ రుణం
Answer & explanation
Correct: B — పారిశ్రామిక లైసెన్సింగ్ రద్దు
నిర్మాణాత్మక సర్దుబాటు దీర్ఘకాలిక, సప్లై వైపు సంస్కరణలు: పారిశ్రామిక, వాణిజ్య, ఆర్థిక రంగ, పన్ను సంస్కరణలు; లైసెన్సింగ్ రద్దు వీటికి ఉదాహరణ. బంగారం తాకట్టు, విలువ తగ్గింపు, IMF రుణం తక్షణ సంక్షోభ నివారణ లేదా స్థిరీకరణ చర్యలు.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. (1) 1991లో రూపాయి విలువను రెండు దశల్లో తగ్గించారు. (2) మూలధన ఖాతా పూర్తి మార్పిడి ఆగస్టు 1994 నుండి అమలైంది. (3) తారాపోర్ కమిటీలు మూలధన ఖాతా మార్పిడిపై సిఫారసులు చేశాయి. సరైనవి ఏవి?
A. (1), (2) మాత్రమే
B. (2), (3) మాత్రమే
C. (1), (2), (3)
D. (1), (3) మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — (1), (3) మాత్రమే
(1) సరైనది (జూలై 1, 3 తేదీల్లో). (2) తప్పు: ఆగస్టు 1994 నుండి అమలైంది కరెంట్ ఖాతా పూర్తి మార్పిడి, మూలధన ఖాతా మార్పిడి ఇంకా పూర్తి కాలేదు. (3) సరైనది: తారాపోర్ కమిటీలు 1997, 2006లో సిఫారసు చేశాయి. కాబట్టి (1), (3) మాత్రమే.
1991 నూతన పారిశ్రామిక విధానంలోని కింది అంశాల్లో సరైనది ఏది?
A. 34 అధిక ప్రాధాన్య పరిశ్రమల్లో 51% వరకు FDIకి ఆటోమేటిక్ అనుమతి
B. అన్ని పరిశ్రమల్లో 100% FDI అనుమతి
C. అన్ని పరిశ్రమలకు లైసెన్సు తప్పనిసరి
D. విదేశీ సాంకేతిక ఒప్పందాలకు ప్రభుత్వ ముందస్తు అనుమతి తప్పనిసరి
Answer & explanation
Correct: A — 34 అధిక ప్రాధాన్య పరిశ్రమల్లో 51% వరకు FDIకి ఆటోమేటిక్ అనుమతి
1991 విధానంలో 34 అధిక ప్రాధాన్య పరిశ్రమల్లో 51% వరకు FDIకి ఆటోమేటిక్ అనుమతి ఇచ్చారు. అన్ని రంగాల్లో 100% FDI అప్పుడు లేదు; లైసెన్సు కేవలం 18 పరిశ్రమలకే మిగిలింది; విదేశీ సాంకేతికత ఒప్పందాలకు కూడా ఆటోమేటిక్ అనుమతి ఇచ్చారు.
సరళీకరణ చర్యలకు సంబంధించి కింది వాటిలో తప్పు ప్రకటన ఏది?
A. CRR, SLR లను క్రమంగా తగ్గించారు
B. MRTP చట్టం స్థానంలో 2002లో FEMA వచ్చింది
C. ప్రైవేటు బ్యాంకులకు, టెలికాం సంస్థలకు అనుమతి ఇచ్చారు
D. Controller of Capital Issues రద్దు చేశారు
Answer & explanation
Correct: B — MRTP చట్టం స్థానంలో 2002లో FEMA వచ్చింది
MRTP చట్టం స్థానంలో వచ్చింది పోటీ చట్టం (Competition Act) 2002, FEMA కాదు; FEMA 1999లో FERA స్థానంలో వచ్చింది. మిగతా మూడు ప్రకటనలు సరైనవి: CRR/SLR తగ్గింపు, ప్రైవేటు రంగానికి అనుమతి, Controller of Capital Issues రద్దు (SEBIకి 1992లో చట్టబద్ధ అధికారాలు).
పంచవర్ష ప్రణాళికలు 1951లో మొదలయ్యాయి, 1991 సరళీకరణలో భాగం కాదు. లైసెన్సింగ్ రద్దు, ప్రభుత్వ రంగ ప్రత్యేక పరిశ్రమల కుదింపు (17 → 8), MRTP ఆంక్షల తొలగింపు 1991 పారిశ్రామిక విధాన చర్యలు.
కింది వాటిని జతచేయండి: (a) రంగరాజన్ కమిటీ (b) పెట్టుబడుల ఉపసంహరణ కమిషన్ (c) DIPAM (d) ఎయిర్ ఇండియా బదిలీ; కాలాలు: (i) 1993 (ii) 1996 (iii) 2016 (iv) 2022. సరైన జత ఏది?
A. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
B. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
C. a-iii, b-iv, c-i, d-ii
D. a-i, b-iii, c-ii, d-iv
Answer & explanation
Correct: A — a-i, b-ii, c-iii, d-iv
రంగరాజన్ కమిటీ నివేదిక 1993; పెట్టుబడుల ఉపసంహరణ కమిషన్ 1996; DIPAM పేరు మార్పు 2016; ఎయిర్ ఇండియా టాటాకు బదిలీ 2022. కాబట్టి a-i, b-ii, c-iii, d-iv. మిగతా ఎంపికల్లో సంవత్సరాలు తారుమారయ్యాయి.
కింది వాటిలో వ్యూహాత్మక అమ్మకం (Strategic Sale) కు ఉదాహరణగా సరైనది ఏది?
A. ప్రభుత్వ ఆస్తుల లీజు (NMP)
B. ఎయిర్ ఇండియా టాటా గ్రూప్‌కు బదిలీ
C. LIC IPO ద్వారా చిన్న వాటా అమ్మకం
D. ఒక కంపెనీలో 5% వాటా మార్కెట్లో అమ్మడం
Answer & explanation
Correct: B — ఎయిర్ ఇండియా టాటా గ్రూప్‌కు బదిలీ
ఎయిర్ ఇండియా టాటా గ్రూప్‌కు నియంత్రణతో సహా బదిలీ కావడం వ్యూహాత్మక అమ్మకం. LIC IPO, చిన్న వాటాల అమ్మకం మైనారిటీ వాటా అమ్మకాలు (ప్రభుత్వ యాజమాన్యం కొనసాగుతుంది), NMP లీజు మాత్రమే, యాజమాన్య బదిలీ కాదు.