ద్రవ్య రకాలు – చట్టబద్ధ, ఫియట్, విశ్వాస ద్రవ్యం (Legal Tender, Fiat and Fiduciary Money)

Correct: A — RBI జారీ చేసిన కరెన్సీ నోట్లు

చట్టబద్ధ ద్రవ్యాన్ని చెల్లింపుగా ఎవరూ నిరాకరించలేరు; భారత్‌లో RBI జారీ చేసిన కరెన్సీ నోట్లు, ప్రభుత్వం జారీ చేసిన నాణేలు చట్టబద్ధ ద్రవ్యం. చెక్కులు, డ్రాఫ్టులు, బిల్లులు విశ్వాస ద్రవ్యం (Fiduciary Money); వాటిని తీసుకోవాలా వద్దా అనేది అవతలి వ్యక్తి ఇష్టం.

Correct: B — ప్రభుత్వ ఆదేశం వల్ల విలువ పొందే ద్రవ్యం, దానికి స్వంత విలువ ఉండదు

ఫియట్ (Fiat = ఆదేశం) ద్రవ్యం ప్రభుత్వ ఆదేశం వల్ల విలువ పొందుతుంది, దానికి స్వంత విలువ (Intrinsic Value) ఉండదు; నేటి కాగితపు నోట్లన్నీ ఫియట్ ద్రవ్యమే. ముఖ విలువ = లోహ విలువ అయ్యేది పూర్తి విలువ ద్రవ్యం.

Correct: C — గ్రేషమ్ సూత్రం (Gresham's Law)

గ్రేషమ్ సూత్రం ప్రకారం 'Bad money drives out good money'; దీన్ని థామస్ గ్రేషమ్ చెప్పారు. ఫిషర్ MV = PT ద్రవ్య పరిమాణ సిద్ధాంతం, ఫిలిప్స్ వక్రరేఖ ద్రవ్యోల్బణం-నిరుద్యోగ సంబంధం. అందువల్ల ఈ ప్రకటనకు గ్రేషమ్ సూత్రమే సరైనది.

Correct: D — విశ్వాస ద్రవ్యం (Fiduciary Money)

చెక్కులు, డ్రాఫ్టులు, బిల్లులు విశ్వాస ద్రవ్యం; ప్రజల నమ్మకంపై ఆధారపడతాయి, చట్టబద్ధం కావు. చెక్కును తీసుకోవాలా వద్దా అనేది అవతలి వ్యక్తి నిర్ణయం, కానీ ₹500 నోటును దుకాణదారు తీసుకోవాల్సిందే.

Correct: A — టోకెన్ (ప్రాతినిధ్య) ద్రవ్యం

నేటి నాణేల ముఖ విలువ వాటి లోహ విలువ కంటే ఎక్కువ; ఇలాంటి ద్రవ్యాన్ని టోకెన్ (ప్రాతినిధ్య) ద్రవ్యం అంటారు. ముఖ విలువ = లోహ విలువ ఉండే పాత బంగారు నాణేలు పూర్తి విలువ ద్రవ్యం.

Correct: B — కరెన్సీ నోట్లు, నాణేలు

కరెన్సీ నోట్లు అపరిమిత చట్టబద్ధ ద్రవ్యం (ఎంత మొత్తమైనా అంగీకరించాలి); నాణేలు పరిమిత చట్టబద్ధ ద్రవ్యం (కాయినేజ్ చట్టం 2011 ప్రకారం ఒక పరిమితి వరకే అంగీకరించాలి). చెక్కులు చట్టబద్ధ ద్రవ్యం కావు.

Correct: C — A-1, B-2, C-3, D-4

పూర్తి విలువ ద్రవ్యంలో ముఖ విలువ = లోహ విలువ (A-1); టోకెన్ ద్రవ్యంలో ముఖ విలువ ఎక్కువ (B-2); విశ్వాస ద్రవ్యం చెక్కులు, డ్రాఫ్టులు (C-3); సమీప ద్రవ్యం ట్రెజరీ బిల్లులు, బాండ్లు, కాల డిపాజిట్లు; ఇవి నేరుగా చెల్లింపులకు పనికిరావు (D-4).

Correct: D — 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే

ప్రకటనలు 1, 2, 3 సరైనవి. ప్రకటన 4 తప్పు: చెక్కులు విశ్వాస ద్రవ్యం, అంటే చట్టబద్ధం కావు; అవి ప్రజల నమ్మకంపై ఆధారపడతాయి. అందుకే దుకాణదారు ₹500 నోటును తీసుకోవాల్సిందే కానీ చెక్కును నిరాకరించవచ్చు.

Correct: A — కరెన్సీ నోట్లు

సమీప ద్రవ్యం అంటే త్వరగా నగదుగా మార్చగల ఆస్తులు: ట్రెజరీ బిల్లులు, బాండ్లు, కాల డిపాజిట్లు; ఇవి నేరుగా చెల్లింపులకు పనికిరావు. కరెన్సీ నోట్లు నేరుగా చెల్లింపులకు వాడే చట్టబద్ధ ద్రవ్యం, కాబట్టి అవి సమీప ద్రవ్యం కాదు.