ద్రవ్యం & ద్రవ్య సరఫరా (Money Supply) · Practice MCQs

Correct: A — ఒక వస్తువు ఇచ్చి మరో వస్తువు తీసుకోవడం

వస్తు మార్పిడి పద్ధతిలో ద్రవ్యం లేకుండా నేరుగా ఒక వస్తువుకు బదులు మరో వస్తువు ఇస్తారు. డబ్బు, చెక్కు, క్రెడిట్ కార్డు వంటివన్నీ ద్రవ్యం వచ్చిన తర్వాతి దశలకు చెందినవి. ఈ పద్ధతిలో అనేక ఇబ్బందులు ఉండటంతో క్రమంగా ద్రవ్యం పుట్టింది.

Correct: B — కోరికల ద్విసంగమం లేకపోవడం (Lack of Double Coincidence of Wants)

ఇద్దరి అవసరాలు ఒకేసారి సరిపోలడాన్ని కోరికల ద్విసంగమం అంటారు; అది లేకపోవడం వస్తు మార్పిడిలో ప్రధాన లోపం. అవిభాజ్యత అంటే వస్తువులను చిన్న భాగాలుగా విభజించడం కష్టం (ఆవును సగం చేయలేము). మిగతా రెండూ వేర్వేరు లోపాలు.

Correct: C — 2022

RBI 2022లో డిజిటల్ రూపాయి (e₹) పైలట్ ప్రారంభించింది; మొదట హోల్‌సేల్ (నవంబర్ 2022), తర్వాత రిటైల్ (డిసెంబర్ 2022). ఇది సెంట్రల్ బ్యాంక్ డిజిటల్ కరెన్సీ (CBDC). 2016లో UPI వచ్చింది, కాబట్టి ఈ రెండింటినీ కలపకూడదు.

Correct: D — లోహ ద్రవ్యం (బంగారం, వెండి, రాగి నాణేలు)

ద్రవ్య పరిణామ క్రమం: వస్తు ద్రవ్యం → లోహ ద్రవ్యం → కాగితపు ద్రవ్యం → పరపతి/బ్యాంకు ద్రవ్యం → ప్లాస్టిక్ ద్రవ్యం → డిజిటల్ ద్రవ్యం. కాబట్టి కాగితపు నోట్లకు ముందు లోహ నాణేల దశ ఉంది; మిగతా మూడు తర్వాతి దశలు.

Correct: A — పరపతి / బ్యాంకు ద్రవ్యం

చెక్కులు, డ్రాఫ్టులు పరపతి లేదా బ్యాంకు ద్రవ్యం (Credit/Bank Money). డెబిట్, క్రెడిట్ కార్డులు ప్లాస్టిక్ ద్రవ్యం; పశువులు, ధాన్యం, ఉప్పు, గవ్వలు వస్తు ద్రవ్యం; బంగారం, వెండి, రాగి నాణేలు లోహ ద్రవ్యం.

Correct: B — డిసెంబర్ 2022

రిటైల్ e₹ పైలట్ డిసెంబర్ 2022లో ప్రారంభమైంది; హోల్‌సేల్ పైలట్ అంతకుముందు నవంబర్ 2022లో మొదలైంది. ఆగస్టు 2021లో వచ్చింది e-RUPI వోచర్ వ్యవస్థ, ఇది CBDC కాదు, అందువల్ల రెండింటిని కలపకూడదు.

Correct: C — b → d → a → c

సరైన క్రమం: వస్తు ద్రవ్యం (b) → లోహ ద్రవ్యం (d) → కాగితపు ద్రవ్యం (a) → ప్లాస్టిక్ ద్రవ్యం (c). ప్లాస్టిక్ ద్రవ్యం (డెబిట్, క్రెడిట్ కార్డులు) కాగితపు నోట్ల తర్వాత వచ్చింది; డిజిటల్ ద్రవ్యం అన్నింటి తర్వాత వచ్చింది.

Correct: D — 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే

ప్రకటనలు 1, 2, 3 సరైనవి. ప్రకటన 4 తప్పు: వస్తు మార్పిడిలో భవిష్యత్ చెల్లింపులు కష్టం, ఎందుకంటే భవిష్యత్తులో వస్తువుల విలువ మారుతుంది, కొలమానం కూడా లేదు. ద్రవ్యం ఈ లోపాలను అధిగమించింది.

Correct: A — వినిమయ మాధ్యమం, విలువ కొలమానం

ప్రాథమిక విధులు రెండు: వినిమయ మాధ్యమం (Medium of Exchange), విలువ కొలమానం (Measure of Value). విలువ నిల్వ, వాయిదా చెల్లింపుల ప్రమాణం, విలువ బదిలీ ద్వితీయ విధులు; ఆగంతుక విధులు వేరే వర్గం. చిట్కా: ప్రాథమికం = మార్పిడి + కొలత.

Correct: B — ద్రవ్య విధులు (Functions of Money)

'Money is what money does' అనే నిర్వచనం ద్రవ్యాన్ని దాని విధుల ద్వారా నిర్వచిస్తుంది. అందువల్ల ఇది ద్రవ్య విధులకు సంబంధించినది. ద్రవ్య సరఫరా కొలమానాలు M0–M4, గుణకం, కరెన్సీ ముద్రణ వేర్వేరు అంశాలు.