Free practice MCQs with answers and explanations for ద్రవ్యోల్బణం (Inflation) (ద్రవ్యం & బ్యాంకింగ్ (Money & Banking)). Tap an option to check instantly · page 4 of 6.
Q31Moderate
WPI (2011–12 సిరీస్) లో అత్యధిక వెయిటేజీ ఉన్న సమూహం ఏది, సుమారు ఎంత శాతం?
A. ప్రాథమిక వస్తువులు – సుమారు 22.6%
B. ఇంధనం & విద్యుత్ – సుమారు 13.2%
C. తయారీ ఉత్పత్తులు – సుమారు 64.2%
D. ఆహారం & పానీయాలు – సుమారు 46%
Answer & explanation
Correct: C — తయారీ ఉత్పత్తులు – సుమారు 64.2%
WPIలో తయారీ ఉత్పత్తులకు అత్యధిక వెయిటేజీ (సుమారు 64.2%); తర్వాత ప్రాథమిక వస్తువులు (22.6%), ఇంధనం & విద్యుత్ (13.2%). 'ఆహారం & పానీయాలు సుమారు 46%' అనేది CPI (Combined) వెయిటేజీ, WPIది కాదు.
2011–12 సిరీస్ WPIలో 697 వస్తువులు ఉన్నాయి. 2017 సవరణలో పరోక్ష పన్నులను WPI నుండి తొలగించారు, దీంతో ఇది ఉత్పత్తిదారుల ధరలకు దగ్గరగా మారింది. 100, 1,000, 50 ఈ సిరీస్లోని వస్తువుల సంఖ్య కావు.
CPI (Combined) లో ఏ సమూహానికి అత్యధిక వెయిటేజీ ఉంటుంది?
A. ఆహారం & పానీయాలు (సుమారు 46%)
B. తయారీ ఉత్పత్తులు
C. ఇంధనం & విద్యుత్
D. విద్య
Answer & explanation
Correct: A — ఆహారం & పానీయాలు (సుమారు 46%)
CPI (Combined)లో ఆహారం & పానీయాల సమూహానికి అత్యధిక వెయిటేజీ (సుమారు 46%). అందుకే ఆహార ధరలు పెరిగినప్పుడు CPI ద్రవ్యోల్బణం WPI కంటే ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. తయారీ ఉత్పత్తులకు ఎక్కువ వెయిటేజీ WPIలో ఉంటుంది.
CPI (గ్రామీణ, పట్టణ, సంయుక్త) సిరీస్ ఆధార సంవత్సరం ఏది?
A. 2011–12
B. 2012
C. 2016
D. 2004–05
Answer & explanation
Correct: B — 2012
CPI (గ్రామీణ, పట్టణ, సంయుక్త) ఆధార సంవత్సరం 2012 (2015 నుండి అమల్లో ఉన్న సిరీస్). 2011–12 WPI, IIP ఆధార సంవత్సరం; 2016 CPI-IW (2020లో సవరణ) ఆధార సంవత్సరం. ఈ సిరీస్ల ఆధార సంవత్సరాలను కలపకూడదు.
CPI-IW వంటి ప్రత్యేక వర్గాల CPIలను విడుదల చేసే లేబర్ బ్యూరో ప్రధాన కార్యాలయం ఎక్కడ ఉంది?
A. న్యూఢిల్లీ
B. నోయిడా
C. సిమ్లా
D. గాంధీనగర్
Answer & explanation
Correct: C — సిమ్లా
లేబర్ బ్యూరో (కార్మిక మంత్రిత్వ శాఖ) ప్రధాన కార్యాలయం సిమ్లా; చండీగఢ్లో కూడా కార్యాలయం ఉంది. ఇది CPI-IW, CPI-AL, CPI-RL సూచీలను విడుదల చేస్తుంది. నోయిడాలో IWAI ప్రధాన కార్యాలయం ఉంది.
FD పై 6% నామమాత్ర వడ్డీ వస్తుండగా ద్రవ్యోల్బణం 7% ఉంటే వాస్తవ వడ్డీ రేటు ఎంత?
A. +1%
B. 13%
C. 6%
D. −1%
Answer & explanation
Correct: D — −1%
వాస్తవ వడ్డీ రేటు = నామమాత్ర వడ్డీ రేటు − ద్రవ్యోల్బణ రేటు = 6 − 7 = −1%. డబ్బు పెరిగినట్లు కనిపించినా కొనుగోలు శక్తి తగ్గుతోందని దీని అర్థం. +1% అనేది తప్పు గుర్తుతో వచ్చే సమాధానం, 13% రెండింటినీ కూడితే వస్తుంది.
అధిక ద్రవ్యోల్బణం ఆర్థిక వ్యవస్థ బాహ్య రంగంపై చూపే ప్రభావం ఏది?
A. ఎగుమతులు ఖరీదై అంతర్జాతీయ పోటీ సామర్థ్యం తగ్గుతుంది, చెల్లింపుల శేషంపై ఒత్తిడి వస్తుంది
B. ఎగుమతులు చౌకై పెరుగుతాయి
C. చెల్లింపుల శేషం మెరుగుపడుతుంది
D. విదేశీ పెట్టుబడులు పూర్తిగా ఆగిపోతాయి
Answer & explanation
Correct: A — ఎగుమతులు ఖరీదై అంతర్జాతీయ పోటీ సామర్థ్యం తగ్గుతుంది, చెల్లింపుల శేషంపై ఒత్తిడి వస్తుంది
ద్రవ్యోల్బణంతో దేశీయ ఉత్పత్తి ఖర్చులు పెరిగి ఎగుమతులు ఖరీదవుతాయి, అంతర్జాతీయ పోటీ సామర్థ్యం తగ్గుతుంది, చెల్లింపుల శేషంపై (Balance of Payments) ఒత్తిడి పెరుగుతుంది. ఎగుమతులు చౌకవ్వడం లేదా చెల్లింపుల శేషం మెరుగుపడటం ఫలితం కాదు.
ద్రవ్యోల్బణాన్ని తగ్గించడానికి RBI రెపో రేటు పెంచినప్పుడు ఏమి జరుగుతుంది?
A. రుణాలు చౌకై డిమాండ్ పెరుగుతుంది
B. రుణాలు ఖరీదై డిమాండ్ తగ్గుతుంది
C. బ్యాంకుల రుణ సామర్థ్యం పెరుగుతుంది
D. ద్రవ్య సరఫరా పెరుగుతుంది
Answer & explanation
Correct: B — రుణాలు ఖరీదై డిమాండ్ తగ్గుతుంది
రెపో రేటు పెంపు రుణాలను ఖరీదు చేసి డిమాండ్ను తగ్గిస్తుంది, తద్వారా డిమాండ్-పుల్ ద్రవ్యోల్బణం నియంత్రణలోకి వస్తుంది. దీనికి వ్యతిరేకంగా రెపో తగ్గితే రుణాలు చౌకై డిమాండ్ పెరుగుతుంది. CRR, SLR పెంపు బ్యాంకుల రుణ సామర్థ్యాన్ని తగ్గిస్తుంది.
బహిరంగ మార్కెట్ కార్యకలాపాల (OMO) లో సెక్యూరిటీలను అమ్మడం ద్రవ్యోల్బణంపై ఎలా ప్రభావం చూపుతుంది?
A. ద్రవ్యత్వం పెరుగుతుంది
B. నేరుగా ధరలు రెట్టింపవుతాయి
C. ద్రవ్యత్వం (Liquidity) తగ్గుతుంది
D. విదేశీ మారక నిల్వలు పెరుగుతాయి
Answer & explanation
Correct: C — ద్రవ్యత్వం (Liquidity) తగ్గుతుంది
OMOలో సెక్యూరిటీలను అమ్మినప్పుడు బ్యాంకుల వద్ద ఉన్న నగదు RBIకి చేరి వ్యవస్థలో ద్రవ్యత్వం తగ్గుతుంది; ఇది ద్రవ్యోల్బణ నియంత్రణ చర్య. సెక్యూరిటీల కొనుగోలు చేస్తే వ్యవస్థలోకి నగదు వచ్చి ద్రవ్యత్వం పెరుగుతుంది.
FCI వద్ద ఉన్న గోధుమలు, బియ్యాన్ని బహిరంగ మార్కెట్లో అమ్మడానికి ఉపయోగించే పథకం ఏది?
A. ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థ (PDS) మాత్రమే
B. ఉడాన్ పథకం
C. సాగర్మాల
D. బహిరంగ మార్కెట్ అమ్మకం పథకం (OMSS)
Answer & explanation
Correct: D — బహిరంగ మార్కెట్ అమ్మకం పథకం (OMSS)
బఫర్ నిల్వల విడుదల కోసం FCI వద్ద ఉన్న గోధుమలు, బియ్యాన్ని బహిరంగ మార్కెట్ అమ్మకం పథకం (OMSS) ద్వారా విడుదల చేస్తారు; ఇది సరఫరా వైపు చర్య. ఉడాన్ విమానయాన పథకం, సాగర్మాల ఓడరేవుల కార్యక్రమం కాబట్టి ద్రవ్యోల్బణంతో సంబంధం లేనివి.