ద్రవ్యోల్బణం (Inflation) · Practice MCQs

Correct: A — (ఈ సంవత్సరం సూచీ − గత సంవత్సరం సూచీ) ÷ గత సంవత్సరం సూచీ × 100

ద్రవ్యోల్బణ రేటు = (ఈ సంవత్సరం సూచీ − గత సంవత్సరం సూచీ) ÷ గత సంవత్సరం సూచీ × 100; అంటే గత సంవత్సరంతో పోల్చితే ఎంత శాతం పెరిగిందో. గత సంవత్సరం అదే నెలతో పోల్చడాన్ని సంవత్సర ప్రాతిపదిక (Year-on-Year) అంటారు. నామమాత్ర GDP ÷ వాస్తవ GDP × 100 అనేది GDP డిఫ్లేటర్ సూత్రం.

Correct: B — కోర్ ద్రవ్యోల్బణం (Core Inflation)

కోర్ ద్రవ్యోల్బణం త్వరగా మారే ఆహారం, ఇంధన ధరలను తీసేసి లెక్కిస్తుంది; ధరల దీర్ఘకాల ధోరణి తెలుసుకోవడానికి ఉపయోగపడుతుంది. అన్ని వస్తువులను కలిపి లెక్కించేది హెడ్‌లైన్ ద్రవ్యోల్బణం.

Correct: C — 3% నుండి 10% లోపు (ఒక అంకె)

వాకింగ్/ట్రాటింగ్ ద్రవ్యోల్బణం మధ్యస్థ వేగం, సుమారు 3% నుండి 10% లోపు (ఒక అంకె) ఉంటుంది. 3% లోపు క్రీపింగ్, 10% నుండి వందల శాతం వరకు గ్యాలపింగ్, నెలకు 50% పైన హైపర్. ఇది ప్రమాద హెచ్చరికగా భావిస్తారు.

Correct: D — అణచబడిన ద్రవ్యోల్బణం (Suppressed Inflation)

ప్రభుత్వ ధరల నియంత్రణ, రేషనింగ్ వల్ల ధరలు బయటకు పెరగకుండా అణచబడి బ్లాక్ మార్కెట్ పెరగడాన్ని అణచబడిన ద్రవ్యోల్బణం అంటారు. బహిరంగ ద్రవ్యోల్బణంలో ధరలు స్వేచ్ఛగా పెరుగుతాయి; దిగుమతి ద్రవ్యోల్బణం ముడి చమురు వంటి దిగుమతుల ధరలు పెరగడం వల్ల వస్తుంది.

Correct: A — వేతన-ప్రేరిత కాస్ట్-పుష్ ద్రవ్యోల్బణం

వేతనాలు ఉత్పాదకత కంటే ఎక్కువగా పెరగడం ఉత్పత్తి వ్యయాన్ని పెంచుతుంది; ఇది వేతన-ప్రేరిత (Wage-Push) కాస్ట్-పుష్ ద్రవ్యోల్బణం. వేతనాలు పెరిగి ఖర్చు పెరిగి ధరలు మళ్లీ పెరిగి, మళ్లీ వేతనాలు అడగడం వేతన-ధరల చక్రం (Wage-Price Spiral).

Correct: B — లోటు బడ్జెట్ (Deficit Financing) ద్వారా ప్రభుత్వ ఖర్చు పెరగడం

ప్రభుత్వ ఖర్చు పెరుగుదల, లోటు బడ్జెట్, తక్కువ వడ్డీ రేట్లు, ఎక్కువ రుణాలు మొత్తం డిమాండ్‌ను పెంచి డిమాండ్-పుల్ ద్రవ్యోల్బణం కలిగిస్తాయి. లాభ-ప్రేరిత ధరల పెంపు, చమురు ధరలు, పంట నష్టం సరఫరా లేదా వ్యయ కారణాలు కాబట్టి అవి కాస్ట్-పుష్ రకానికి చెందినవి.

Correct: C — నిర్మాణాత్మక ద్రవ్యోల్బణం (Structural Inflation)

తక్కువ వ్యవసాయ ఉత్పాదకత, మౌలిక వసతుల లోపం, నిల్వ సదుపాయాల కొరత వంటి వ్యవస్థాగత లోపాల వల్ల నిర్మాణాత్మక ద్రవ్యోల్బణం వస్తుంది; భారత్‌లో ఆహార ద్రవ్యోల్బణానికి ఇది ఒక కారణం. రీఫ్లేషన్ అనేది ఉద్దేశపూర్వక ధరల పెంపు చర్య మాత్రమే.

Correct: D — 1958 (ఎ.డబ్ల్యు. ఫిలిప్స్)

ఎ.డబ్ల్యు. ఫిలిప్స్ 1958లో ద్రవ్యోల్బణం, నిరుద్యోగం మధ్య విలోమ సంబంధాన్ని ప్రతిపాదించారు (ద్రవ్యోల్బణం పెరిగితే నిరుద్యోగం తగ్గుతుంది, స్వల్పకాలంలో). 1970ల స్టాగ్‌ఫ్లేషన్ ఈ ఆలోచనకు సవాలుగా నిలిచింది.

Correct: A — రీఫ్లేషన్ (Reflation)

రీఫ్లేషన్ అంటే మాంద్యం లేదా డిఫ్లేషన్ తర్వాత డిమాండ్, ధరలను సాధారణ స్థాయికి పెంచే ఉద్దేశపూర్వక చర్యలు. డిస్‌ఇన్‌ఫ్లేషన్ అంటే ధరలు పెరుగుతూనే ఉన్నా వేగం తగ్గడం; స్టాగ్‌ఫ్లేషన్ అంటే ధరలు పైకి, వృద్ధి కిందకు.

Correct: B — 2004–05

2017లో 2011–12 ఆధార సంవత్సరంతో కొత్త WPI సిరీస్‌ను ప్రవేశపెట్టారు; అంతకుముందు ఆధార సంవత్సరం 2004–05. ఆధార సంవత్సరాలను ఎప్పటికప్పుడు సవరిస్తారు కాబట్టి పరీక్షకు ముందు తాజా సిరీస్‌ను నిర్ధారించుకోవాలి.