ద్రవ్యోల్బణం (Inflation) · Practice MCQs

Correct: C — Stagnation + Inflation

స్టాగ్‌ఫ్లేషన్ అంటే Stagnation (స్తబ్ధత) + Inflation (ద్రవ్యోల్బణం); అధిక ద్రవ్యోల్బణం, అధిక నిరుద్యోగం, వృద్ధి మందగమనం ఒకేసారి ఉండటం. 1970ల చమురు సంక్షోభాల సమయంలో పాశ్చాత్య దేశాలు దీన్ని ఎదుర్కొన్నాయి.

Correct: D — ఆర్థిక సలహాదారు కార్యాలయం, DPIIT (వాణిజ్య & పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ)

WPIని వాణిజ్య & పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ కింద DPIITలోని ఆర్థిక సలహాదారు కార్యాలయం విడుదల చేస్తుంది. CPIని NSO (MoSPI) విడుదల చేస్తుంది, CPI-IW వంటి ప్రత్యేక సూచీలను లేబర్ బ్యూరో విడుదల చేస్తుంది.

Correct: A — సేవలు (విద్య, వైద్యం, రవాణా ఛార్జీలు, ఇంటి అద్దె)

WPIలో సేవలు ఉండవు; విద్య, వైద్యం, రవాణా ఛార్జీలు, ఇంటి అద్దె వంటివి లెక్కలోకి రావు. తయారీ ఉత్పత్తులు, ప్రాథమిక వస్తువులు, ఇంధనం & విద్యుత్ WPI మూడు ప్రధాన సమూహాలు. సేవలను కలిపి లెక్కించేది CPI.

Correct: B — జాతీయ గణాంక కార్యాలయం (NSO), MoSPI

CPI (గ్రామీణ, పట్టణ, సంయుక్త) సూచీలను జాతీయ గణాంక కార్యాలయం (NSO), గణాంకాలు & కార్యక్రమ అమలు మంత్రిత్వ శాఖ (MoSPI) విడుదల చేస్తుంది. WPIని DPIIT, CPI-IW వంటి ప్రత్యేక వర్గాల CPIలను లేబర్ బ్యూరో విడుదల చేస్తాయి.

Correct: C — 2014

RBI 2014 నుండి CPI (Combined)ను ప్రధాన ద్రవ్యోల్బణ కొలమానంగా తీసుకుంది; అంతకుముందు 2014 వరకు భారత్‌లో ద్రవ్యోల్బణాన్ని ప్రధానంగా WPIతో చూసేవారు. CPI ప్రజల జీవన వ్యయాన్ని బాగా ప్రతిబింబిస్తుంది.

Correct: D — CPI-IW (పారిశ్రామిక కార్మికులు)

కరువు భత్యం (DA) లెక్కింపునకు లేబర్ బ్యూరో విడుదల చేసే CPI-IW (పారిశ్రామిక కార్మికులు) ఉపయోగిస్తారు. CPI-AL, CPI-RL గ్రామీణ కనీస వేతనాల సవరణకు ఉపయోగిస్తారు. WPI, GDP డిఫ్లేటర్ DA లెక్కకు వాడరు.

Correct: A — రుణగ్రహీతలు (Debtors)

రుణగ్రహీతలు తీసుకున్న అప్పును తక్కువ విలువ ఉన్న డబ్బుతో తిరిగి చెల్లిస్తారు కాబట్టి లాభపడతారు. రుణదాతలు, స్థిర ఆదాయ వర్గాలు (పెన్షనర్లు, జీతగాళ్లు), పొదుపు చేసేవారు నష్టపోతారు, ఎందుకంటే డబ్బు విలువ తగ్గుతుంది.

Correct: B — పేదలు ఆదాయంలో ఎక్కువ భాగం ఆహారంపై ఖర్చు చేస్తారు కాబట్టి వారికి ఎక్కువ దెబ్బ తగులుతుంది

పేదలు తమ ఆదాయంలో అధిక భాగం ఆహారంపై ఖర్చు చేస్తారు; ద్రవ్యోల్బణంలో ఆహార ధరలు పెరిగితే వారి కొనుగోలు శక్తి ఎక్కువగా తగ్గుతుంది. అందుకే దీన్ని పేదలపై క్రూరమైన పన్ను అంటారు. ఇది వాస్తవంగా విధించే పన్ను కాదు, ఆర్థిక భారం మాత్రమే.

Correct: C — 4% (± 2%)

RBI CPI ద్రవ్యోల్బణాన్ని 4% (± 2%) వద్ద ఉంచేలా రేట్లు మారుస్తుంది. అంటే 2% నుండి 6% మధ్య ఉండటం లక్ష్యం పరిధి. ఈ లక్ష్యానికి CPI (Combined) ఆధారం కాగా, WPI ఆధారం కాదు. ఇతర కలయికలు ఈ విధానంలోని లక్ష్యం కావు.

Correct: D — నిత్యావసర వస్తువుల చట్టం, 1955

అక్రమ నిల్వలను అరికట్టడానికి నిత్యావసర వస్తువుల చట్టం 1955 (Essential Commodities Act) కింద నిల్వ పరిమితులు విధిస్తారు; ఇది సరఫరా వైపు చర్యల్లో భాగం. మిగతా చట్టాలు గుత్తాధిపత్యం, విదేశీ మారకం, పోటీకి సంబంధించినవి.